NOS Nieuws - Algemeen

Een recordaantal van meer dan 1500 migranten heeft de afgelopen dagen zwemmend vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta bereikt. Dat melden de autoriteiten in Ceuta. Die zeggen overrompeld te zijn door het ongebruikelijk hoge aantal.

Burgemeester Juan Jesús Vivas zegt tegen journalisten dat onder de 1500 migranten zowel volwassenen als kinderen zijn. "De opvangcentra zitten vol", zegt hij. Wat de reden is dat de afgelopen dagen zoveel migranten naar Ceuta zwommen, is onduidelijk.

Mooi zomerweer leidt er doorgaans toe dat meer migranten de illegale oversteek van enkele honderden meters wagen, maar volgens de autoriteiten is een piek van deze omvang nieuw.

Niet zonder gevaar

Ceuta ligt aan de Noord-Afrikaanse kust, maar hoort bij Spanje en daarmee ook bij de Europese Unie. Vivas waarschuwt dat veel migranten om het leven komen bij hun poging de Spaanse exclave te bereiken. Het afgelopen jaar overleefden zeker zestig mensen de tocht over zee niet.

De Spaanse minister Grande-Marlaska van Binnenlandse Zaken erkent in een interview met de zender laSexta dat de autoriteiten te maken hadden met "een buitengewone, uitzonderlijke situatie". Hij stelde dat "we de situatie aanpakken met de middelen die we daar al permanent hebben ingezet".

De Spaanse autoriteiten en het Rode Kruis zetten boten in om zwemmers op te pikken. Honderden migranten slapen inmiddels buiten bij het overvolle opvangcentrum op Ceuta.

Volgens activisten in Marokko en Ceuta komt het overgrote deel van de mensen die Ceuta proberen te bereiken uit Marokko. Een relatief klein deel komt uit Algerije.

De illegale oversteek naar de Spaanse exclave staat bekend om zijn plotselinge pieken van grote groepen migranten. In september 2024 werden jongeren via sociale media aangemoedigd om met zijn allen de illegale oversteek te maken. In de Marokkaanse grensstad Fnideq hield de politie toen honderden jongeren tegen.

Banden bekoeld

In mei 2021 kwam tijdens een grenscrisis een ongekend aantal van 8000 migranten in slechts twee dagen Ceuta binnen. Marokko werd er destijds door Spanje van beschuldigd de grenscontroles bewust te hebben versoepeld.

Vandaag prees de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken de Marokkaanse autoriteiten juist; hij stelde dat ze meewerkten en dat de relatie met het Skoninkrijk "nauw en gebaseerd op loyaliteit" was.

Marokko en Spanje werken sinds 2022 samen om illegale migratie aan te pakken. Toen de diplomatieke banden tussen de landen in 2021 waren bekoeld, begon er een exodus van Marokkanen die massaal naar de Spaanse exclaves vertrokken als gevolg van de afwezigheid van de Marokkaanse grenspolitie.

Voor het eerst heeft de nieuwe Rotterdamse methode voor het onderzoeken van wurgpogingen een rol gespeeld bij de veroordeling van een man die zijn vriendin probeerde te wurgen.

Snel forensisch onderzoek aan de hals van het slachtoffer heeft er mede toe geleid dat de dader is veroordeeld voor poging tot doodslag, bevestigt het Rotterdamse Openbaar Ministerie aan de NOS na berichtgeving van het AD.

Wurgpogingen gelden als een van de belangrijkste rode vlaggen voor het escaleren van partnermishandeling. Ze kunnen een voorbode zijn van femicide.

Speciale camera

Sinds 1 december 2025 loopt er in Rotterdam en Amsterdam een proef waarbij de politie en Veilig Thuis snel een medisch expertisecentrum inschakelen als er vermoedens zijn van pogingen tot wurging. Dat soort letsel wordt vaak niet of te laat herkend.

De proef met de nieuwe onderzoeksmethode duurt een jaar. Slachtoffers worden daarbij onder meer onderzocht met forensisch licht, een speciale camera waarmee ook in de verschillende huidlagen en -diepten kan worden gekeken. Daarmee kan ook letsel dat aan de buitenkant niet zichtbaar is, worden vastgesteld. Het letsel wordt vastgelegd, beschreven en geduid en kan zo worden gebruikt als strafrechtelijk bewijs.

Buren hoorden hulpgeroep

Dat is nu gebeurd. In november vorig jaar hoorden buren in het Zuid-Hollandse Rozenburg de vrouw om hulp roepen. Het was haar nog net gelukt bij de voordeur te komen en die te openen. De buren wisten de man van haar af te trekken en belden de politie. Agenten wezen het slachtoffer daarna door naar het forensisch medisch expertisecentrum FARR.

Daar is ze door een forensisch arts onderzocht. Die concludeerde dat haar verwondingen en klachten pasten bij een 'matige verwurging' die, als het geweld langer had geduurd, tot haar dood had kunnen leiden.

De man werd begin deze maand veroordeeld en kreeg precies de straf die de officier van justitie had geëist: 360 dagen cel waarvan 169 dagen voorwaardelijk en een taakstraf van 150 uur.

Haar woord tegen het zijne

Het Openbaar Ministerie spreekt in het AD van "een mooi resultaat en een belangrijke stap". "Het is goed om te zien dat het onderzoek van forensisch medisch expertisecentrum FARR heeft bijgedragen aan een betere informatiepositie en ervoor heeft gezorgd dat dit geweld kon worden bewezen."

Ook FARR-directeur Geranda Zeelenberg noemt de uitspraak belangrijk. "Uit deze zaak blijkt dat het forensisch medisch onderzoek kan bijdragen aan de strafmaat. Het geeft een rechter aanvullende informatie om een goede en passende afweging te maken. Dat is van belang in dit soort zaken, waarin het vaak neerkomt op haar woord tegen het zijne."

Veel meer aanvragen

In april werd bekend dat de proef in Rotterdam in de eerste maanden veel meer aanvragen had opgeleverd dan verwacht. FARR rekende op zo'n 200 aanvragen per jaar, maar kreeg er in de eerste drie maanden van de pilot al 150. Zo'n 90 procent van de onderzochte slachtoffers is vrouw en in 78 procent van de gevallen is sprake van partnergeweld.

Op het Domplein in Utrecht is de aanslag op de Pride in Berlijn herdacht. Honderden mensen kwamen bij elkaar en luisterden naar toespraken, schrijft RTV Utrecht. "De queer-gemeenschap heeft zich nooit laten intimideren", zei burgemeester Sharon Dijksma. "De queer-gemeenschap is samen te vatten in één woord: moed."

Bij de aanslag reed zaterdagavond een man met een bestelbus in op Pride-gangers. Een Poolse vrouw kwam om het leven, 31 mensen raakten gewond. De 21-jarige dader is door de politie doodgeschoten. De autoriteiten gaan uit van een islamistische terreuraanslag.

'Neem het op voor de ander'

Dijksma sprak van een gruwelijke aanslag en deed een oproep tot solidariteit. "Een oproep om de haat en de onwetendheid die aan de basis ligt van dit soort geweld consequent en luidkeels af te wijzen en te corrigeren. Neem het op voor een ander. Sta op tegen onrechtvaardigheid", sprak de burgemeester.

De organisatie wil met de herdenking solidariteit tonen met de gemeenschap in Berlijn en het signaal afgeven dat liefde sterker is dan haat. Sommige aanwezigen hadden Pride-vlaggen bij zich.

Bloemen bij monument

Na de toespraken zijn bloemen neergelegd bij het Sodomonument, midden op het Domplein. Dat monument staat symbool voor de vervolging van homoseksuelen in Utrecht, zo'n 300 jaar geleden bij de zogeheten sodomieprocessen.

De aanslag in Berlijn werd gisteravond ook herdacht in Amsterdam. Daar is nu de World Pride bezig. Die herdenking trok duizenden mensen.

Drugs- of alcoholverslaafden die in Italië zijn veroordeeld tot een celstraf, moeten die thuis kunnen uitzitten, als het aan het parlement ligt. Een meerderheid stemde voor een wetsvoorstel dat wordt gezien als poging om iets te doen aan de overvolle gevangenissen in Italië. De verslaafden die in aanmerking komen moeten thuis een rehabilitatieprogramma volgen.

Volgens minister van Justitie Nordio is de maatregel van toepassing op meer dan 10.000 gevangenen met een drugsverslaving. In totaal kampen zo'n 65.000 gevangenen met drugsproblematiek. Volgens Nordio komen daarnaast 3700 gevangenen met een alcoholprobleem in aanmerking voor de maatregel.

Volgens Nordio moeten drugsverslaafden die misdaden hebben gepleegd worden beschouwd als "zieke mensen die behandeling nodig hebben, in plaats van criminelen die gestraft moeten worden". Alleen gevangenen met een celstraf onder de acht jaar komen in aanmerking voor een 'thuisstraf'. Zwaarder gestraften moeten de cel in.

In Europa kampen vooral Italië en Frankrijk met een overvol gevangeniswezen. De belangenorganisatie Antigone, die opkomt voor gevangenen, zegt dat de bezettingsgraad van Italiaanse gevangenissen bijna 140 procent is.

Kritische geluiden

Antigone is sceptisch over de plannen van het parlement. Volgens de organisatie komen gevangenen alleen onder strikte voorwaarden in aanmerking. Ook stelt de organisatie dat er te weinig geld voor de uitvoering wordt gereserveerd. Zo zouden er maar zeshonderd plaatsen in klinieken kunnen worden gefinancierd, in plaats van de beoogde duizenden.

Ook vanuit de oppositie zijn er kritische geluiden. Tegenstanders van het wetsvoorstel vrezen dat criminelen die zijn veroordeeld voor zware misdrijven thuis komen te zitten. Oppositiepartij M5S heeft zorgen dat er niet genoeg toezicht is op gevaarlijke individuen.

Premier Meloni daarentegen noemt het aangenomen wetsvoorstel "een overwinning op meerdere fronten". Het zou de de druk op gevangenissen verlichten en verslaafden helpen om uit de criminaliteit te blijven.

De regering-Meloni beloofde vorig jaar 15.000 extra gevangenisplekken te regelen, maar dat is tot nu toe niet gelukt.

De Europese Unie gaat het aantal eigen blusvliegtuigen voor bosbranden uitbreiden. Waarschijnlijk zijn de nieuwe blusvliegtuigen pas in 2030 klaar, maar ook dan zal het nog niet genoeg zijn om branden van de huidige omvang te kunnen bestrijden. In het Coördinatiecentrum voor Rampenbestrijding in Brussel onderzoeken ze daarom hoe nieuwe branden het beste kunnen worden voorkomen.

Terwijl voor de meeste EU-ambtenaren in Brussel de vakantie is begonnen, hebben de medewerkers van het Coördinatiecentrum voor Rampenbestrijding de handen overvol. Op grote schermen volgt een team bosbrandexperts dag en nacht hoe de branden in Europa zich ontwikkelen. Op basis van satellietbeelden delen ze actuele informatie, voorspellingen en analyses met alle EU-landen.

Zorgen over Griekenland

"Dit zou weleens een recordjaar kunnen worden", zegt Maria Zuber, die leidinggeeft aan het rampenteam van de EU. Tot nu verwoestten de bosbranden ongeveer evenveel gebied in de EU als rond dezelfde periode vorig jaar. "En dat was het ergste jaar dat we tot nu toe hebben gemeten."

Vorig jaar zag je rond deze tijd vooral branden in de Westelijke Balkan en Griekenland. "Pas later kwamen die ook naar West-Europa." Het zal voor Frankrijk de komende dagen moeilijk blijven, denkt Zuber. Ook vreest ze komende weken voor Italië en Griekenland, waar het eveneens droog en heet is.

Hier komt alles binnen

Als Europese landen een hulpverzoek indienen voor de bestrijding van bosbranden, dan komt dat verzoek in dit coördinatiecentrum binnen. Medewerkers gaan in heel Europa op zoek naar extra blusvliegtuigen, helikopters en brandweerlieden om naar de getroffen gebieden te sturen. Frankrijk en Spanje deden deze maand zo'n verzoek.

Naast de 27 EU-landen nemen nog tien andere landen deel aan dit systeem, waaronder Turkije, Oekraïne, Noorwegen en Albanië. Nederland meldde zich dit natuurbrandenseizoen als eerste bij het coördinatiecentrum, toen in april op verschillende plekken in het land branden woedden. Duitsland en Frankrijk stuurden toen hulp.

777 brandweerlieden 'in bruikleen'

Toch is het onderling uitwisselen van materieel en mensen niet altijd genoeg. Voor echte noodgevallen, zoals nu in Spanje en Frankrijk, heeft de EU nog extra middelen achter de hand. Het gaat om 22 blusvliegtuigen, vijf helikopters en 777 brandweerlieden, die de EU in bruikleen heeft van verschillende lidstaten. De mensen en spullen zijn verdeeld over locaties in de EU die het grootste risico lopen op natuurbranden. Zo zijn sinds half juli al veertig Nederlandse brandweerlieden in Spanje.

In Frankrijk krijgen ze nu hulp van vliegtuigen uit Portugal en Kroatië en helikopters uit Slowakije en Tsjechië. In Spanje zijn vliegtuigen uit Italië, Griekenland en Turkije actief.

Toch stuurt het coördinatiecentrum nog niet de hele EU-vloot naar de getroffen gebieden. "We moeten een aantal vliegtuigen beschikbaar houden, omdat we zien dat de risico's op branden in Griekenland en Centraal-Europa op dit moment toenemen", legt Zuber uit aan journalisten die zijn uitgenodigd voor een bezoek aan het rampencentrum.

Nieuwe vliegtuigen

Het toont de beperking van de Europese hulp: een paar extra blusvliegtuigen zijn nuttig, maar maken bij branden van deze omvang niet het verschil. In Brussel erkennen ze dat de huidige noodvloot van 22 Europese blusvliegtuigen en vijf helikopters veel te klein is. Daarom staat er een bestelling uit voor twaalf nieuwe blusvliegtuigen, zogeheten Canadairs, en vijf helikopters. Maar de verwachting is dat die pas in 2030 allemaal geleverd kunnen worden.

En ook dan ben je er nog lang niet, zeggen Europese ambtenaren die betrokken zijn bij de rampenbestrijding. "Al stuur je vijftig vliegtuigen." Het probleem is dat het vuur zich soms zo snel verspreidt, dat er niet tegenop te blussen valt. Door de grote omvang van de branden ligt de focus bij het blussen nu vooral op het redden van levens, huizen en bedrijven en minder op het blussen van de hele brand.

Daarom onderzoeken ze in het coördinatiecentrum ook hoe branden het beste kunnen worden voorkomen. Het inzetten van blusvliegtuigen is het laatste redmiddel, zegt Zuber. "Preventie is geen spannend onderwerp om over te praten, maar toch is het echt heel erg belangrijk."

Goede waarschuwingssystemen, zorgen dat grazers overtollig gras opeten, voorlichting over het voorkomen van brandstichting en bosbeheer. Het zijn allemaal zaken die volgens Zuber minstens net zo belangrijk zijn als nieuwe blusvliegtuigen.

Vier vrouwen beschuldigen acteur en Thirty Seconds to Mars-frontman Jared Leto (53) van seksueel wangedrag. Dat blijkt uit de vandaag verschenen BBC-documentaire Jared Leto: Hollywood's Dark Secret, waarin meerdere vrouwen voor het eerst openlijk spreken over hun ervaringen met Leto. De beschuldigingen aan zijn adres circuleren al tientallen jaren.

Alle vrouwen zeggen Leto tussen 2002 en 2016 te hebben ontmoet, toen ze zelf nog tiener waren en de acteur in de dertig of veertig was. "Dit gebeurde 25 jaar geleden. Hij is ermee weggekomen", zegt een van zijn vermeende slachtoffers in de documentaire.

Naar hotelkamer gelokt

Een van de vrouwen, in de documentaire Isabel, zegt dat Leto haar in 2002 seksueel misbruikte in de badkamer van een motel in Las Vegas. De vrouw was toen 17. Ze zegt dat hij haar hand pakte toen hij aan het douchen was en die gebruikte om zichzelf te masturberen, zonder dat er een woord werd gewisseld.

Een andere vrouw zegt dat ze op haar negentiende door een assistente van Leto naar een hotelkamer werd gelokt, onder het mom dat daar een feestje was. Ze was dronken en haar mobiel was leeg. "Ik kom binnen, het is er erg donker, en dan zie ik dat hij alleen is", vertelt ze in de documentaire. "Zouden er niet ook andere mensen zijn?"

Ze vroeg of hij een oplader of contant geld had zodat ze naar huis kon, maar Leto antwoordde op beide vragen nee. Toen ze vroeg of ze op de bank mocht slapen, antwoordde hij volgens haar dat ze dan wakker zou worden "met een penis in haar kont". De vrouw zegt dat ze de gebeurtenis lang heeft proberen te verdringen, maar er nu van overtuigd is dat de ontmoeting "helemaal gepland" was.

Succesvolle artiest

Jared Leto is een bekende naam in Hollywood en ver daarbuiten. In 2014 won de acteur een Oscar voor zijn bijrol in de Dallas Buyers Club. Leto speelde verder in onder meer House of Gucci, Requiem for a Dream en American Psycho.

Eind vorige eeuw richtte hij met zijn oudere broer de alternatieve rockband Thirty Seconds to Mars op. De band heeft wereldwijd miljoenen platen verkocht.

Een derde vrouw zegt dat ze op haar zeventiende seks had met Leto in Californië, toen die 34 was. Seks met een minderjarige is in die staat strafbaar.

Een vierde vrouw beschrijft hoe Leto haar op haar zestiende benaderde met herhaaldelijke seksueel getinte telefoongesprekken en op een gegeven moment voorstelde om seks te hebben. Later kreeg ze een geheimhoudingsovereenkomst voorgelegd, die ze weigerde te tekenen. Ook andere vrouwen zeggen vreemde en vaak seksueel getinte telefoontjes van Leto te hebben gekregen toen ze jonger waren.

Twee voormalige medewerkers van Leto vertellen dat ze zich ongemakkelijk voelden bij hoe de artiest omging met tienermeisjes. Die nodigde hij regelmatig backstage of thuis uit. Bij internationale concerten van Thirty Seconds to Mars begin 2010 moesten crewleden van de band modellenbureaus opbellen om vrouwelijke modellen gratis VIP-tickets aan te bieden, vertelt een anonieme oud-medewerker aan de BBC.

'Absoluut en categorisch onjuist'

In een verklaring aan persbureau AP zegt Leto zelf nooit iemand te hebben aangerand of seksueel heeft bejegend. "Deze beschuldigingen zijn absoluut en categorisch onjuist."

De BBC telde meer dan 120 afzonderlijke online geuite beschuldigingen over zijn gedrag naar vrouwen. Sommige dateren van tientallen jaren geleden. Vorig jaar beschuldigden negen andere vrouwen Leto van seksueel wangedrag, in een artikel van het Amerikaanse medium Air Mail.

Een metershoog standbeeld van Vladimir Lenin dat al decennialang in Groningen staat, is tijdelijk verhuisd naar Oostwold in de gemeente Oldambt. De verplaatsing van het beeld, dat 17.000 kilo weegt, was een behoorlijke onderneming, meldt RTV Noord.

Het bronzen beeld van de Russische revolutionair en grondlegger van de Sovjet-Unie stond tot 1991 in het Oost-Duitse stadje Merseburg, in de buurt van Leipzig. Het werd na het opdoeken van de DDR verwijderd en kwam terecht in een bunkergebouw op een oud vliegveld. Dat werd eind jaren 90 gekocht door de Groningse ondernemer Henk Koop. Hij besloot het beeld naar Nederland te halen.

Functie als decor

Koop zette het beeld van negen meter hoog op zijn bedrijventerrein in Tjuchem, maar leende het ook af en toe uit. Ook nu, want het standbeeld gaat als decor dienen bij een muziektheatervoorstelling. "Niemand kan eromheen", zegt Peter Funcke van theatergezelschap Zummerbühne. Het beeld staat achter een tribune. "Dus het zal echt blikken vangen."

Volgens Funcke was het "een hele toestand" om het beeld te verplaatsen. Het standbeeld is vervoerd met een dieplader en met een hijskraan op zijn nieuwe, tijdelijke plek gezet. "Vanochtend zijn ze begonnen. Ze zijn er wel een paar uur mee bezig geweest."

Dat het enige grote Leninbeeld van Nederland in Oost-Groningen staat, vindt Funcke toepasselijk. In de regio was vroeger sprake van een grote kloof tussen rijke herenboeren en arme landarbeiders. Arbeidsonrust leidde tot meerdere opstanden in de tweede helft van de 19e eeuw.

De theatervoorstelling gaat over die klassenstrijd. "De aanwezigheid van het standbeeld op het terrein sluit daar naadloos op aan", zegt Funcke. "Lenin is de grondlegger van het communisme in de Sovjet-Unie. Het is een heel bijzondere en curieuze samenloop van omstandigheden dat dit iconische werk nu onderdeel uitmaakt van onze locatie."

Nog een verhuizing

Na de voorstellingen verhuist Lenin naar een andere plek in Oostwold. Daar gaat het beeld onderdeel gaat uitmaken van een nieuw erfgoedcentrum over de geschiedenis van het communisme in Oost-Groningen.

Henriette Davelaar van Centrum De Graanrepubliek is blij met de komst van het beeld. "Het doet iets met je. Het schuurt. Het is geen propagandabeeld, maar het vertelt iets over de geschiedenis van dit gebied."

Lage waterstanden zijn voor veel ondernemers langs het Twentekanaal niet nieuw. Maar dat het kanaal nu zelfs is afgesloten, noemen ze extreem.

Al vijf dagen is het kanaal volledig dicht voor de scheepvaart. Door de aanhoudende droogte is het niet meer mogelijk om grondstoffen te vervoeren. Dat raakt ondernemers in de buurt hard. En dus moeten ze op zoek naar alternatieven. Dat kost tijd en geld.

Tot 500.000 euro per dag

"Hoe langer het Twentekanaal afgesloten blijft, hoe groter de economische gevolgen zullen zijn", zegt Frank van Zomeren van havenbedrijf Port of Twente. Een prijskaartje voor de financiële schade kan hij nog niet maken.

De branchevereniging Koninklijke Binnenvaart Nederland kwam wel met een eerste voorzichtige inschatting. Het zou gaan om zeker 125.000 euro per dag. Dat bedrag kan oplopen tot 500.000 euro per dag voor alle bedrijven in de regio.

Haven Deventer ook dicht

Volgens Van Zomeren brengen bedrijven nu in kaart welke uitwijkmogelijkheden ze hebben. Een van de opties was de haven van Deventer, maar die treft hetzelfde lot als het Twentekanaal: zaterdag gaat de haven dicht vanwege de lage waterstand.

Bedrijven kunnen nog wel uitwijken naar havens in Zwolle, Kampen en Meppel. "Het lukt nog via deze regio, omdat wij nog steeds worden gevoed vanuit het IJsselmeer", zegt directeur Jeroen van den Ende van havenbedrijf Port of Zwolle. "We liggen aan het uiteinde van de IJssel en hebben in de regio eigenlijk nog nooit last gehad van laag water."

Bedrijven laten hun schepen dus varen via een andere route en lossen de lading in één van die havens. Vervolgens gaan de producten per vrachtwagen naar de eindbestemming.

"We zijn heel dankbaar dat Port of Zwolle als het ware over de eigen schaduw heen is gesprongen om ons te helpen", zegt Van Zomeren. Tegelijkertijd zegt hij ook dat het een hele klus is om in hartje zomer vrachtwagenchauffeurs in te schakelen.

Daar sluit veevoerproducent ForFarmers in Lochem zich bij aan. Al het transport verplaatsen van het water naar de weg is een hele opgave. "Een schip kan tussen de 1200 en 1500 ton vervoeren, om dat te vervangen heb je minimaal veertig vrachtwagens nodig", zegt woordvoerder Ilse Niehof. Dat betekent veel overleggen en bellen. "Het is veel geregel."

Daar komt bij dat het vervoer per vrachtwagen een extra belasting is voor de wegen in de regio en voor de bedrijventerreinen. Die zijn vaak niet ingericht om zoveel vrachtwagens per dag te ontvangen.

Voor de bedrijven die veel gebruikmaken van de waterweg, is de afsluiting van het Twentekanaal dus een behoorlijke uitdaging. "De aanvoer van grondstoffen wordt ons heel moeilijk gemaakt", zegt ook Klaas te Kamp van Rouwmaat Groep. Dat bedrijf maakt beton voor aannemers in de buurt en voert daarvoor zand en grind aan via het kanaal.

Er zijn per dag honderd vrachtwagens nodig om hetzelfde volume te vervoeren als normaal over het water binnenkomt. Voorlopig wordt er minder beton gemaakt. Het bedrijf verwacht dat het nog tot oktober kan duren voordat alles weer draait als vanouds.

'Uniek en extreem'

"Lage waterstanden zien we wel vaker in de zomer, dat is niet nieuw. Maar de afsluiting van het Twentekanaal, dat is wel uniek en extreem", zegt Niehof.

Het is nog niet duidelijk tot wanneer het Twentekanaal en ook de haven van Deventer afgesloten blijven. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat er alles aan wordt gedaan om de scheepvaart weer vrij te geven, maar daar is wel water voor nodig.

"We hopen dat er fikse buien aankomen", besluit Niehof. "Misschien moeten we met zijn allen een regendansje doen."

Bij een droneaanval op de haven van de Egyptische stad Damietta, aan de Middellandse Zee, is een Amerikaanse gastanker geraakt. Dat meldt het Britse maritieme inlichtingenbedrijf Ambrey. De bemanningsleden zijn geëvacueerd. Er zijn zover bekend geen gewonden gevallen.

De drone raakte de opslagtanker Energos Winter en veroorzaakte brand. Die sloeg over naar een ander schip, meldt persbureau Reuters op basis van vijf verschillende bronnen. Beide schepen zouden zijn gebruikt voor de opslag en verwerking van aardgas.

Rookpluim

De havendienstverlener bevestigt dat er in Damietta brand is uitgebroken op twee gastankers. Op sociale media circuleren beelden van de brand. Daarop is een grote rookpluim te zien boven de stad.

Het vuur is inmiddels onder controle. Waar de drone vandaan kwam of wie die lanceerde, is nog onduidelijk.

Het is afgelopen dagen weer onrustig in het Midden-Oosten. Zo heeft Iran gisteravond en vanochtend raketaanvallen uitgevoerd op Jordanië. Ook een Amerikaanse legerbasis was doelwit. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft de aanvallen opgeëist.

De VS spreekt van een verrassingsaanval en stelt dat alle ballistische raketten zijn onderschept. De Iraanse aanval betekent het einde van een gevechtspauze van vier dagen.

'Tot moes slaan'

In Irak waren afgelopen nacht ook bombardementen te horen. De VS en Saudi-Arabië vielen door Iran gesteunde paramilitaire groeperingen in Irak aan. De Amerikaanse president Trump beloofde Iran "tot moes te slaan" omdat het land aanvallen had uitgevoerd, enkele dagen nadat hij zelf luchtaanvallen had stopgezet.

De afgelopen dagen voerde Iran juist geen aanvallen meer uit op Amerikaanse legerbases in Golfregio, omdat de VS ook was gestopt met bombardementen. De periode voor deze gevechtspauze hadden de twee vijanden elkaar bijna twee weken lang elke dag onder vuur genomen.

De dader van de aanslag op de Pride in Berlijn liep vrij rond, omdat hij had beloofd mee te werken aan een deradicaliseringstraject. Zijn behandelaars hadden grote bedenkingen of dat haalbaar was. "Wij twijfelden aan zijn motivatie om te deradicaliseren", vertelt Thomas Mücke van het Violence Prevention Center in gesprek met de NOS.

De 21-jarige Abdul B. was al jaren bekend bij de veiligheidsdiensten vanwege terreurdreiging. Hij probeerde zich aan te sluiten bij terreurgroep IS en werd veroordeeld vanwege het voorbereiden van een terreurdaad. Hij kwam vervroegd vrij, omdat hij zei afstand te hebben genomen van IS en bij Mücke een deradicaliseringstraject zou volgen.

"We onderzoeken eerst of iemand echt gemotiveerd is", legt Mücke uit. Die fase omvat drie gesprekken. Daarna wordt besloten of iemand het traject kan volgen, of wordt terugverwezen naar justitie.

B. had twee gesprekken gehad. Het derde gesprek stond gepland voor deze maandag. Minder dan 48 uur daarvoor pleegde hij de aanslag.

'Geen acuut gevaar'

De Libanees-Duitse B. kwam vriendelijk over, schetst Mücke. "We kregen de indruk dat hij probeerde om niet op te vallen. Hij gaf heel gecontroleerde antwoorden, dat maakte hem ongrijpbaar."

De combinatie met zijn lichaamstaal en mimiek leidde ertoe dat hulpverleners ernstig twijfelden over B.'s oprechtheid. "We besloten voorzichtig te zijn. Hij moest verder onderzocht worden."

De behandelaars onderzochten in deze eerste fase of B. op korte termijn kon overgaan op geweld. "We zagen geen signalen die op acuut gevaar duidden, op geen enkele manier", zegt Mücke nu.

Mückes team wist op dat moment niet dat de antiterreureenheid B. zag als groot gevaar. Volgens experts viel hij in de zwaarste categorie 'rood', zo onthulden de omroepen NDR en WDR en de Süddeutsche Zeitung maandag. Bij de behandelaars was ook niet bekend dat twee neven bij IS zouden zijn aangesloten, zoals Die Zeit meldt.

Naar aanleiding van de aanslag zal het team van Mücke nog eens uitgebreid op de gang van zaken reflecteren. In de eerste uren en dagen overheerste vooral de schrik en angst, omdat B. nog op vrije voeten was. Het team werd daarom beveiligd, uit vrees dat zij zijn volgende doelwit zouden worden. Zondagavond werd B. door de politie doodgeschoten.

490 gevallen, één terugval

Het Violence Prevention Center van Mücke behandelt al ruim twintig jaar geradicaliseerde moslims en andere vormen van extremisme. "We hebben 490 islamisten behandeld, van wie slechts één een terugval heeft gehad."

Het deradicaliseringstraject duurt jaren, legt de behandelaar uit. Daarbij worden zeer intensieve gesprekken gevoerd. Voor B. stonden 26 sessies gepland. "Als iemand zegt dat de islam en democratie niet bij elkaar horen, vragen we wat hij ermee bedoelt. Het gaat erom dat ze zelf leren nadenken, want bij extremisme wordt vooral gevolgd, niet zelf nagedacht."

De volgende stap is onderzoeken waar het extremisme vandaan komt. "Dat zijn altijd persoonlijke, emotionele conflicten." Denk aan: een slechte thuissituatie, waardoor iemand vatbaarder is om andere, 'sterke' figuren te volgen. Tot slot moet iemand terug in de samenleving worden geplaatst. "Want die heeft zich volledig afgekeerd van zo'n persoon."

In Duitsland klinkt er alom verbazing dat Abdul B. gedurende dit deradicaliseringsproces überhaupt op vrije voeten mocht rondlopen. Maar dat hoort wel bij het traject, benadrukt Mücke, al had B. in dit geval beter gemonitord moeten worden.

Het succes van de deradicaliseringsprogramma's raakt nu op de achtergrond, ziet Mücke. "Als het misgaat, zoals afgelopen weekend, dan gaat het meteen dramatisch mis. Maar ik wil niet weten wat er was gebeurd als wij de geslaagde gevallen niet hadden behandeld."

Maatregelen door politiek

De Duitse regering werkt aan een pakket maatregelen in reactie op de aanslag op de Berlijnse Pride. Gedacht wordt aan het preventief opsluiten van verdachte personen of het ruimer inzetten van een enkelband bij verdachte personen. De plannen moeten in het najaar worden gepresenteerd.

Madonna komt dit weekend naar het World Pride Music Festival in Amsterdam. Dat heeft de Amerikaanse zangeres bekendgemaakt in een bericht op sociale media.

Gisteren hintte de wereldster al op een verrassing door een video te delen met de Nederlandse tekst 'Ik heb iets waar ik over wil praten'. Dat is een vertaling van een zin uit haar recente nummer Bring Your Love.

Vanmiddag bevestigde ze dat ze zaterdagavond te zien is in de AFAS Live tijdens het World Pride Music Festival. Of en hoeveel nummers ze gaat zingen, is nog een verrassing.

The Queen of Pop houdt mogelijk een gastoptreden tijdens de set van Honey Dijon, een invloedrijke Amerikaanse house dj en trans vrouw. Ze lanceerde haar album in Londen onder de naam Club Confessions London en trad toen ook samen op met de dj.

Zo zag dat eruit:

"Fantastisch, iconic", reageert een bezoeker van WorldPride tegen stadsoproep AT5 op Madonna's komst. "Ik ben groot fan van haar. Dat zij komt is gewoon geweldig."

Het World Pride Music Festival vindt plaats tijdens WorldPride, dat elke paar jaar in een andere grote stad wordt gehouden. Het festival wordt apart georganiseerd en is alleen met een ticket te bezoeken.

Het is nog niet bekend of Madonna ook haar gezicht laat zien tijdens de botenparade of andere onderdelen van WorldPride. De organisatie wil daar niets over kwijt.

Nieuw album

De 67-jarige zangeres heeft net een nieuw album uitgebracht: Confessions II. Op dat album brengt ze een hommage aan de clubscene van de jaren 80 en haar fans uit de queer-gemeenschap.

Op haar nieuwe album staan ook duetten met onder anderen Sabrina Carpenter en Stromae en een nummer met de Nederlandse dj Martin Garrix.

Een van de drie verdachten die vannacht werden opgepakt vanwege een lopend terrorisme-onderzoek, is eerder veroordeeld voor het voorbereiden van een jihadistische aanslag in België. Dat blijkt uit een rechtbankvonnis uit 2024. De verdachte was toen 16 jaar.

De jongen gaf toen toe dat de kans groot was dat hij een aanslag had gepleegd als hij niet was opgepakt. "Door ingrijpen van de Belgische en Nederlandse politie is de samenleving mogelijk veel leed bespaard gebleven", valt te lezen in de uitspraak.

De inmiddels 19-jarige man is vannacht opgepakt door een arrestatieteam. Ook twee minderjarigen zijn opgepakt bij de invallen in Eindhoven, Rotterdam en Alkmaar.

Het Openbaar Ministerie en de politie willen weinig kwijt over waar de drie precies van worden verdacht. De diensten zeggen wel dat ze geen aanwijzingen zien voor een link met de aanslag op de Pride in Berlijn van zaterdagavond.

Beelden van de arrestaties in Rotterdam en Eindhoven:

Iets meer dan twee jaar geleden oordeelde de rechtbank dat de toen nog 16-jarige jongen zich schuldig heeft gemaakt aan het voorbereiden van een terroristische aanslag. Hij werd ook schuldig bevonden aan deelname aan de terroristische organisatie IS.

De voorbereidingen voor een mogelijke aanslag in België gingen ver. Zo werd er in een online groep gesproken over mogelijke doelwitten, wie wat zou doen en ook hoe de aanslag eruit moest zien. De verdachte had op Telegram ook geprobeerd wapens te kopen.

Voor dit alles veroordeelde de rechter hem tot 472 dagen jeugddetentie, waarvan 360 voorwaardelijk. Hij heeft alleen tijdens zijn voorarrest vastgezeten. Ook kreeg hij de maximale taakstraf van 200 uur en een proeftijd van twee jaar.

Tijdens zijn proeftijd stond hij onder elektronisch toezicht. Dat betekent dat in de gaten werd gehouden waar hij naartoe ging. Zo mocht hij bijvoorbeeld geen stap zetten op de meeste Nederlandse vliegvelden en mocht hij ook het land niet uit.

'Iedereen buiten IS de vijand'

Meerdere deskundigen onderzochten twee jaar geleden waarom de verdachte dit soort plannen maakte. Uit het psychologische rapport blijkt dat hij geen psychische stoornis had. Deze deskundigen schatten de kans op terugvallen in als "matig".

Andere onderzoekers zagen dat anders. Zij zeiden dat hij nog steeds extremistische gedachtes had en "sterk zoekende" was. Dat maakte volgens hen de kans op recidive aanwezig.

Uit gesprekken met de reclassering ontstond een tegenstrijdig beeld over de verdachte. Aan de ene kant zei hij in gesprekken afstand te willen doen van zijn gewelddadige ideologie. Ook valt in het verslag te lezen dat hij ambitieus was op school en graag zijn diploma wilde halen.

Maar online bleek hij heel andere ideeën te hebben. Daar noemde hij iedereen buiten IS "de vijand". Deskundigen noemden de tegenstelling tussen wie hij on-en offline was zorgwekkend.

'Vriendelijk zwaaien'

Vandaag, na de nieuwe aanhouding, is die verbazing ook terug te horen in de buurt waar de inval vannacht was. Een vrouw die een paar huizen verderop woont, omschrijft het gezin in de binnengevallen woning als vriendelijk. En over de 19-jarige verdachte zegt ze dat hij "vaak even zwaait als hij langsloopt".

Wel overheerst de impact van de inval. "We hebben hier onze kinderen wonen, dan zijn we daar natuurlijk niet blij mee", zegt een buurtbewoonster.

De politie-inval veroorzaakte volgens buurtbewoners twee knallen. "Heel de straat stond buiten, we wisten niet wat er aan de hand was", zegt een vrouw uit een nabijgelegen straat. "Toen we hoorden dat het om een terrorismeonderzoek ging, waren we geschrokken. Je hoort er vaker over, maar nu is het zo dichtbij en dat maakt het zo eng."

De rust is inmiddels weer teruggekeerd in de Eindhovense buurt. De voordeur van het huis waar de politie binnenviel is dichtgetimmerd; op de grond liggen nog restanten van een deurpost. Langs het huis lopen soms buurtbewoners die even blijven kijken.

De verdachten worden vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris.

In Frankrijk zijn de bewoners opgepakt van het huis waar eerder de stoffelijke resten van vijf baby's zijn gevonden. Justitie is een onderzoek gestart naar moord op minderjarigen, schrijven Franse media.

De vondst werd twee dagen geleden gedaan in de Zuid-Franse stad Orange. De vrouw, die zou lijden aan zwangerschapsontkenning, beviel toen thuis van haar kind en is daarna naar het ziekenhuis gebracht. Ontsteld door de verrassende zwangerschap van zijn vrouw, zou haar 32-jarige man zijn begonnen het huis te doorzoeken. Hij ontdekte volgens de media stoffelijke resten in dozen in een kledingkast.

De man waarschuwde het ziekenhuis, dat vervolgens de autoriteiten heeft ingeschakeld. Die hebben inmiddels laten weten dat het gaat om lichaamsresten van vijf baby's.

De 32-jarige vrouw is vandaag kort na haar ontslag uit het ziekenhuis aangehouden. Een paar uur later is ook haar man opgepakt. Hij verklaarde eerder dat hij niets wist van de zwangerschappen van zijn partner. Het koppel heeft al twee jonge kinderen.

Zwangerschapsontkenning

Bij zwangerschapsontkenning heeft een vrouw niet door dat ze een kind draagt en vertoont het lichaam nauwelijks symptomen van een zwangerschap. Volgens onderzoek komt dit voor bij ongeveer 1 op de 500 zwangerschappen.

Het Openbaar Ministerie heeft jeugdzorg ingeschakeld voor de opvang van de twee oudste kinderen. Een kinderrechter buigt zich volgens Franse media over het lot van de pasgeboren zoon van het koppel.

De Ierse muzikant en Oscarwinnaar Glen Hansard is om het leven gekomen bij een eenzijdig motorongeluk. Hansard is 56 jaar geworden.

Volgens de politie gebeurde het ongeluk vanochtend iets voor 04.30 uur, aan de rand van de Ierse hoofdstad Dublin. Hoe het ongeluk kon gebeuren, is niet bekendgemaakt.

Hansard was jarenlang de frontman van de Ierse rockband The Frames en lid van het rockduo The Swell Season. Ook acteerde hij, onder meer in de rol als straatmuzikant in de film Once uit 2007.

Voor het nummer Falling Slowly uit die film won hij een jaar later samen met de Tsjechische pianist Markéta Irglová een Oscar voor beste originele nummer. Toen hij zijn Oscar in ontvangst nam van acteur John Travolta, zei hij verbijsterd: "Wat doen we hier? Dit is krankzinnig."

Optredens in Nederland

Sinds 2012 trad Hansard vooral solo op en bracht hij zeven studioalbums uit. Dit jaar verscheen nog het tweeluik Don't Settle (Vol. 1: Transmissions East) en Don't Settle (Vol. 2: Transmissions West). Zijn album Didn't He Ramble werd in 2016 genomineerd voor een Grammy Award voor beste folkalbum.

Hansards muziek was naar eigen zeggen beïnvloed door zijn "heilige drie-eenheid": Van Morrison, Bob Dylan en Leonard Cohen. Begin mei trad de Ierse singer-songwriter nog op in Utrecht en Groningen.

Het nummer Failling Slowly samen met Tsjechische muzikant Markéta Irglová:

Hansards management laat namens de familie weten "diep geschokt en verslagen" te zijn "door dit tragische verlies". De Ierse premier Micheál Martin prees Hansard als een getalenteerd muzikant en acteur, die "jarenlang een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan het Ierse culturele landschap".

Straatmuzikant

De singer-songwriter begon als tiener op straat in zijn geboortestad Dublin op te treden, voordat hij in 1990 de populaire Ierse band The Frames oprichtte. Sinds 2006 was hij onderdeel van het folkduo The Swell Season, dat hij vormde met pianist Irglová. Zij brachten in 2025 nog het album Forward uit.

Eind 2023 gaf Hansard een veelgeprezen optreden tijdens de uitvaart van zijn landgenoot Shane MacGowan, waarbij hij samen met zangeres Lisa O'Neill MacGowans hit Fairytale of New York zong. Een opname van het optreden, dat plaatsvond in een Ierse kerk, ging de hele wereld over.

Bij de begrafenis van Shane MacGowan zongen meerdere artiesten, waaronder Hansard:

Volgens de Ierse omroep RTE was Hansard "een van de meest gevierde en invloedrijke muzikanten van Ierland". Hij laat een vrouw en een zoon van drie jaar na. In een interview met de BBC zei de Ierse singer-songwriter dat het vaderschap zijn leven "compleet overhoop heeft gegooid, op de best mogelijke manier."

Het lichaam van de 14-jarige Nour uit Blerick, die in april werd doodgestoken, is door de politie gevonden op een bed in haar ouderlijk huis. Ze was bij haar enkels en polsen vastgebonden met tape. Dat kwam naar voren tijdens de eerste openbare zitting in de zaak tegen Nours moeder, die wordt verdacht van haar dood. Nour had ook tape bij haar nek en mond, zei het Openbaar Ministerie tijdens de zitting.

De 59-jarige moeder van Nour, Fouzia R., bekende bij haar arrestatie dat ze haar dochter met veel messteken heeft gedood. Dat gebeurde op de ochtend van 20 april. De ouders zijn meteen aangehouden. Fouzia R. zit nog in voorarrest. De vader van Nour is vrijgelaten, maar blijft wel verdachte in de zaak.

Psychiatrische problemen

R. wordt voor de inhoudelijke behandeling van de zaak psychisch onderzocht in het Pieter Baan Centrum. Volgens de officier van justitie kampt de vrouw met psychiatrische problemen.

Het Openbaar Ministerie zegt dat R. niet verhoord kan worden. Zo zou ze niet begrijpen dat haar dochter dood is en dat zij daar - ondanks haar bekentenis - mogelijk een rol in speelt.

R. "weet wat zij heeft gedaan", zei de officier bij de zitting. "Ze heeft gezegd dat de vader de oorzaak is van dit alles. Wat ze daarmee bedoelt, heeft ze nog niet kunnen uitleggen."

Uit onderzoek is vooralsnog niet gebleken wie Nour heeft vastgebonden. Forensisch onderzoek naar sporen op de tape zou dat kunnen verduidelijken. Onderzoek moet ook uitwijzen of het fysiek mogelijk is dat R. haar dochter alleen heeft vastgebonden.

Zus was thuis

Het motief blijft vooralsnog onduidelijk. "Niemand heeft eigenlijk enig idee hoe het zit", zei de officier.

De zus van Nour was op het moment van het dodelijke geweld thuis. Zij heeft verklaard dat ze wakker werd van geschreeuw en dat zij heeft gezien dat haar vader haar moeder "leek weg te trekken" bij haar zus.

Twee dagen na de dood van Nour werd duidelijk dat het gezin in beeld was bij hulpverleningsinstanties. Volgens Veilig Thuis, een landelijk meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling, waren er twee meldingen over het gezin. De laatste melding was van twee jaar geleden.

De auto die vanochtend in het water is gevonden bij Engelen, is van dorpsbewoners die eerder een poster van stichting Vluchtelingenwerk voor het raam hadden hangen. Dat zeggen de eigenaren tegen Omroep Brabant.

De politie bevestigt dat de auto is gestolen. Agenten onderzoeken nog of het alleen gaat om een diefstal, of om een vorm van gerichte intimidatie tegen de eigenaren.

Afgelopen weekend werden woningen en voertuigen beklad in Engelen en Bokhoven, ook van mensen die dezelfde poster met daarop de tekst 'Samen leven' voor hun raam hadden hangen.

De gemeente Den Bosch wil een opvang op de grens van Engelen en Den Bosch voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Sinds de bekendmaking is er hevig verzet. Afgelopen weekend kwamen daar intimidaties en vandalisme bij voorstanders van de opvang bij.

In deze video zie je hoe de kwestie iedereen in het dorp op scherp zet:

De eigenaren van de auto, die anoniem willen blijven, voelen zich geïntimideerd door de bekladdingen in hun dorp. Ze willen daarom niet te veel uitweiden over het incident met hun auto. De bewoners hadden de poster na de bekladdingen weggehaald.

Ze kochten de auto naar eigen zeggen recent. "We hebben er lang voor gespaard. We zouden ermee op vakantie gaan. Nu is onze vakantie ook in het water gevallen."

De auto is inmiddels uit de rivier de Dieze gehaald. Het voertuig lag op zo'n 500 meter van de woning van de eigenaren.

Bloemen

Vluchtelingenwerk heeft na de bekladdingen bloemen gebracht bij getroffen inwoners. "Dat werd zeer gewaardeerd", zegt woordvoerder Bart Lauret. Meer mensen van wie eigendommen zijn beklad hadden een poster van de organisatie opgehangen. "We begrijpen het heel goed als mensen dat nu niet doen, want het is een vorm van intimidatie die gewoon niet acceptabel is."

Vluchtelingenwerk zegt dat de afgelopen dagen meer Samen Leven-posters worden besteld dan normaal. Normaliter verstuurt Vluchtelingenwerk er zo'n 200 per dag. De dag na de bekladdingen werden er 700 aangevraagd, gisteren bijna 1400. In totaal zijn er nu zo'n 74.000 besteld. "Mensen willen toch laten zien dat ze staan voor een samenleving waarin je praat met elkaar", verklaar Lauret de toename.

De verdachte (20) van het ongeluk in Zeeuws-Vlaanderen waarbij vorige maand vier doden vielen, reed op de dag dat het misging drie keer te hard. In de week voor het fatale ongeluk reed hij op zeventien plekken te hard.

Dat blijkt uit de uitspraak van de rechter over het voorarrest van de verdachte. Hij blijft nog zeker 60 dagen vastzitten.

Ook filmde de 20-jarige zichzelf regelmatig terwijl hij te hard reed, schrijft Omroep Zeeland. Op zijn telefoon zijn meerdere filmpjes gevonden waarin hij zichzelf en de snelheidsmeter filmde en over een dubbele doorgetrokken streep reed.

Bij het ongeluk kwamen drie leerlingen en hun basisschooldirecteur om het leven. Ze waren op schoolkamp toen ze op de fiets werden geraakt door de auto van de verdachte. Het ongeluk maakte veel los in Zeeuws-Vlaanderen.

Stuurbekrachtiging stuk

De bestuurder, die is geboren in Litouwen en woont in de Zeeuwse gemeente Hulst, had volgens de rechter kunnen weten dat er een technisch probleem met zijn auto was. In de auto brandde een waarschuwingslampje omdat de stuurbekrachtiging kapot was.

De rechter concludeert dat de man weinig zelfinzicht heeft en zijn rijgedrag niet aanpaste nadat hij keer op keer verkeersregels overtrad. Hij kreeg daarvoor meerdere boetes. Omdat volgens de rechter de kans op herhaling groot is, blijft hij langer vastzitten.

'Verdriet groter'

De nabestaanden van de slachtoffers zeggen in een verklaring dat ze "vol afschuw" hebben kennisgenomen van het "asociale en roekeloze rijgedrag van de verdachte en de gigantische reeks grove verkeersovertredingen die hij op zo'n jonge leeftijd heeft begaan". "Het idee dat dit drama mogelijk voorkomen had kunnen worden als deze bestuurder wél zijn verantwoordelijkheid had genomen, maakt het verdriet alleen maar groter."

Voor duizenden ondernemers in het Franse departement Gironde is dit hét seizoen waarin het moet gebeuren. Maar uitgerekend nu, midden in de zomer, teisteren gigantische bosbranden het gebied. De regionale Kamer van Koophandel meldt dat er alleen al in dit departement aan de Franse westkust tegen de 15.000 ondernemers door de branden zijn getroffen. Van hotels en campings tot restaurants en winkeliers.

Het plaatsje Lège-Cap-Ferret is een van de plekken waar veel ondernemers noodgedwongen stilstaan. Normaal is het er vol met toeristen, nu zijn de winkelstraten helemaal leeg. Een grijsgele gloed hangt onheilspellend boven de straten en bij het rugbystadion heeft de brandweer een uitvalsbasis ingericht. Want op nog geen tien kilometer is een nieuwe brandhaard die oplaait.

'Hele seizoen zal slecht zijn'

Burgemeester Philippe de Gonneville loopt zuchtend een tijdschriftenhandel uit. "De economische gevolgen van deze brand zullen enorm zijn", voorspelt hij. "Het regionale bestuur heeft een evacuatiebevel uitgevaardigd. 85 procent van onze economie halen we hier uit het toerisme. Die sector wordt nu echt hard geraakt. Het hele seizoen gaat door deze branden heel slecht verlopen."

Een van die getroffen ondernemers is sieradenontwerper Carole Maret. In haar atelier en boetiek aan huis maakt ze sieraden en geeft ze workshops aan toeristen. Voor haar creaties laat ze zich inspireren door haar omgeving; Lège-Cap-Ferret is omgeven door dennenbomen. Veel daarvan zijn inmiddels zwartgeblakerd door het vuur. "De natuur is een plek voor mij waar ik al mijn inspiratie uithaal", zegt ze. "Dat dit bos nu door die branden wordt vernietigd, doet pijn."

In normale tijden is de zomer voor haar de drukste periode van het jaar. "Dit is waar ik het hele jaar naartoe werk, in deze periode verdien ik mijn geld", verzucht Maret. Donderdag moest ze halsoverkop evacueren, toen het vuur de rand van het dorp bereikte. "Het vuur en de rook waren heel aanwezig, dus ik vertrok snel met mijn dochter, kat en echtgenoot." Nu verblijft ze bij haar schoonfamilie, twee uur rijden bij haar huis en atelier vandaan.

In de haast en paniek heeft ze niets van haar sieraden kunnen meenemen. "Ik heb alleen nog snel een filmpje gemaakt van het atelier en de winkel. Voor de verzekering, maar ook als herinnering." Aan de NOS vroeg Maret of verslaggevers een kijkje konden nemen bij het atelier; de poort had ze bewust opengelaten voor de brandweer, voor het geval er in haar tuin moest worden geblust. De brand heeft haar huis niet bereikt.

Toch kan Maret, net als tienduizenden anderen, voorlopig niet terug. In de meeste gemeenten geldt nog altijd een evacuatieplicht; gisteren mochten inwoners van drie gemeenten aan de rand van Bordeaux weer naar huis. Voor hen geldt de strikte voorwaarde dat zij hun telefoons in de gaten houden voor noodmeldingen. Ook moeten ze een vluchttas hebben klaarstaan.

Hoop op financiële steun

Of Maret iets aan haar verzekering gaat hebben, is nog de vraag. Ze heeft dan wel een fors omzetverlies, maar geen brandschade aan haar zaak. "Hopelijk kan ik op een bepaald moment terug. Alleen het is dan niet zo dat het gebied gelijk weer drukbezocht is met toeristen. Dat kan echt nog lang gaan duren."

Maret hoopt daarom op speciale steun van de Franse overheid. "We hopen dat die, net als tijdens de coronaperiode, uitzonderlijke financiële steun zal verlenen en rekening zal houden met de verliezen die wij als ondernemers lijden. Anders is het voor mij klaar, dan is het afgelopen."

Burgemeester De Gonneville is het daarmee eens. "Ondernemers hebben die hulp hard nodig", zegt hij. "Ik heb president Macron gevraagd om specifieke steun voor de toeristische gebieden die getroffen zullen worden door deze verschrikkelijke brand. Want zelfs als de branden voorbij zijn, kan het economische herstel nog jaren gaan duren."

President Macron benadrukte bij een bezoek aan het departement dat de overheid de getroffen gebieden zal blijven ondersteunen bij de heropbouw en het herstel van de schade.

De Nederlandse Spoorwegen komen langzaam maar zeker uit de grote financiële problemen. Dat komt volgens de grootste reizigersvervoerder van het land vooral doordat meer mensen de trein pakken en ook doordat er minder vertragingen zijn. Over het eerste halfjaar boekte NS een nettowinst van 25 miljoen euro.

Sinds de coronacrisis zat NS vijf jaar op rij in de dieprode cijfers. Niet alleen omdat tijdens de lockdowns amper nog mensen met de trein reisden, ook omdat na de crisis minder vaste reizigers terugkeerden. Veel mensen bleven op bepaalde dagen in de week thuis werken of kozen voor ander vervoer.

Vorig jaar boekte NS over de eerste zes maanden van het jaar een verlies van 9 miljoen euro. Mede door enkele flinke boekhoudkundige meevallers maakte NS over het hele jaar eindelijk weer winst, van 380 miljoen euro.

NS schrijft de winst over het afgelopen halfjaar vooral toe aan de groei van het aantal reizigers. Dat is terug te zien in de opbrengsten uit reizigersvervoer; die zijn gestegen naar 1,7 miljard euro. Het bedrijf zegt niet hoe groot de stijging van het aantal reizigers was.

Treinen op tijd

Ook mocht NS de gestegen kosten gedeeltelijk compenseren door de ritprijzen te verhogen. Om het ov aantrekkelijk te houden, mocht NS de gestegen kosten door de energiecrisis de voorgaande jaren niet doorberekenen in de treinkaartjes.

In de eerste zes maanden reden ook meer treinen van NS op tijd. De overheid eist dat minimaal 84,4 procent van alle NS-treinen niet meer dan drie minuten te laat aankomt op de eindbestemming. Ondanks onder meer winterproblemen en vroege hitte in de zomer, behaalde NS in het eerste halfjaar een 'reizigerspunctualiteit' van ruim 86,3 procent.

Ook aan een andere prestatieafspraak is voldaan: 92,3 procent van de spitsreizigers had volgens NS een zitplaats in de tweede klas. Met het Rijk is afgesproken dat dat in de spits minimaal 91,7 procent is. Buiten de spits kon nagenoeg iedereen zitten in de trein.

Daluren

In de tweede helft van dit jaar wil NS meer reizigers trekken. Hierin zet de vervoerder vooral in op reizen buiten de spitsuren. In deze zogenoemde daluren rijden de treinen van NS met relatief veel lege stoelen.

NS hoopt op succes van de Nederland Dal Vrij-kaartjes, die met met subsidie van de overheid in het leven zijn geroepen om mensen door de hoge benzineprijzen te verleiden over te stappen op de trein.

NS zegt dat een groot deel van de reizigers die dit abonnement afsluit niet eerder een NS-abonnement had. "Dit wijst erop dat steeds meer reizigers die eerder niet of minder vaak met de trein reisden, alsnog instappen", concludeert de vervoerder.

Het spoorbedrijf kampt nog wel met een grote schuldenlast. De afgelopen jaren bleef NS investeren in onder meer nieuwe treinen. Door de verliezen moest het bedrijf hiervoor veel lenen.

De gemeente Amsterdam heeft rondom het Javaplein in stadsdeel Oost betonblokken geplaatst. Dat gebeurt in aanloop naar een Pride-feest. Sinds 15.00 uur wordt daar diversiteit in de breedste zin van het woord gevierd, met muziek, marktkraampjes en eettentjes. Ook zijn er optredens.

Burgemeester Femke Halsema kondigde zondag aan dat er waar nodig extra veiligheidsmaatregelen worden genomen tijdens vieringen van Pride in de hoofdstad. Dat deed ze na de aanslag op de Pride in Berlijn. Daar reed zaterdag een bestelbusje in op Pride-bezoekers. Een vrouw kwam om het leven, 31 mensen raakten gewond.

Een woordvoerder van Halsema wil tegenover persbureau ANP geen direct verband leggen tussen de aanslag in Berlijn en de plaatsing van de betonblokken. "Er wordt gedaan wat de burgemeester heeft aangekondigd: waar nodig zijn er extra maatregelen. We maken op ieder moment een veiligheidsanalyse."

WorldPride en Pride Amsterdam

Sinds zaterdag is in Amsterdam het lhbti-evenement WorldPride: een internationaal feest dat eens per twee jaar wordt gevierd in een andere wereldstad. Dit jaar is het feest voor het eerst in de Nederlandse hoofdstad. Het evenement valt deels tegelijkertijd met het jaarlijkse Pride Amsterdam. Die Pride-viering is al sinds 8 juli bezig.

Het meest zichtbare van Pride in Amsterdam is de Canal Parade, komende zaterdag. Die botenparade begint om 12.00 en trekt naar verwachting honderdduizenden bezoekers.

De woordvoerder van Halsema laat zich tegenover het ANP ook niet uit over eventuele extra maatregelen bij de parade. Volgens de gemeente worden er zowel zichtbare als onzichtbare veiligheidsmaatregelen genomen.