NOS Nieuws - Algemeen

Het omstreden detentiecentrum voor immigranten Alligator Alcatraz in Florida gaat in juni dicht, melden Amerikaanse media. De gevangenis is volgens ambtenaren niet effectief genoeg en te duur. Tegelijkertijd hebben leveranciers te maken met oplopende kosten.

De speciale gevangenis voor migranten die in afwachting zijn van deportatie werd vorig jaar geopend. Omringd door alligators, krokodillen en pythons verblijven nu nog 1400 mensen in detentie in het afgelegen moerasgebied de Everglades, 80 kilometer ten westen van Miami.

Op basis van meerdere bronnen schrijven The New York Times en CBS News dat de gevangenen begin juni worden overgeplaatst naar andere gevangenissen en dat Alligator Alcatraz de komende weken wordt ontmanteld. Waar de gedetineerden heengaan, is niet duidelijk.

Nadat de hekken, trailers en andere constructies op het terrein zijn verwijderd, zal de locatie weer gebruikt worden als vliegveld voor piloten in opleiding.

De gevangenis, een idee van de Republikeinse gouverneur van Florida, Ron DeSantis, heeft sinds de opening in juli vorig jaar bijna 1 miljard dollar gekost. President Trump prees het omstreden immigrantendetentiecentrum aan als voorbeeld voor andere staten.

Florida betaalde de bouw en exploitatie van het detentiecentrum aanvankelijk zelf, in de verwachting dat de federale overheid de kosten zou vergoeden. De staat vroeg daarvoor eind vorig jaar een vergoeding van 608 miljoen dollar aan bij de landelijke overheid.

De 300 miljoen dollar extra kosten voor de exploitatie van het detentiecentrum die Florida heeft gemaakt, gaat de federale overheid naar verwachting niet dekken. Dat zou het besluit om het centrum te sluiten hebben versneld. Daarnaast zouden particuliere leveranciers moeite hebben om kosten voor te schieten: sommigen hebben al maandenlang facturen openstaan bij de staat.

Controversiële gevangenis

De gevangenis is zo omstreden wegens de erbarmelijke omstandigheden waaronder gedetineerden er verblijven. Ze zouden geregeld in een soort kooi van 1,20 meter bij 1,20 meter worden geplaatst, zelden kunnen douchen en te weinig eten en water van slechte kwaliteit krijgen. Ook worden ze 24 uur per dag blootgesteld aan licht.

Er zijn meerdere rechtszaken aangespannen door actiegroepen, ook vanwege de ligging van het detentiecentrum in een beschermd natuurgebied. Amnesty International concludeerde vorig jaar dat er sprake is van ontmenselijking in Alligator Alcatraz.

Onlinebank Bunq breidt na Europa en de Verenigde Staten uit naar Latijns-Amerika. De Nederlandse bank heeft een aanvraag gedaan voor een bankvergunning in Mexico. In de VS loopt sinds begin dit jaar een nieuwe aanvraag voor een bankvergunning. Bunq heeft sinds eind vorig jaar al een vergunning waardoor Amerikaanse consumenten kunnen beleggen via de bank.

Bunq zegt dat de uitbreiding naar Mexico voortkomt uit de ambitie om uit te groeien tot een wereldwijde bank. Oprichter Ali Niknam noemt een Mexicaanse bankvergunning "een logische volgende stap", omdat het land een "belangrijke schakel tussen Noord- en Zuid-Amerika" is.

In Mexico wil Bunq zich richten op Mexicaanse burgers en buitenlanders die al dan niet tijdelijk in het land werken of verblijven. De bank wil onder meer betaal- en spaarrekeningen in meerdere valuta aanbieden, net zoals in andere landen waar het actief is gebeurt. In veel landen biedt Bunq ook beleggingsrekeningen en hypotheken aan.

Ruim 20 miljoen klanten

In 2015 werd Bunq in Nederland gelanceerd als digitale bank met alleen een app, zonder kantoren. Ook in andere landen kwamen online banken op die snel groeiden, zoals het Duitse N26, Revolut uit Litouwen en het Spaanse Openbank.

Maar veel internetbanken slagen er nog niet in om winst te maken. Bunq zegt inmiddels meer dan 20 miljoen klanten te hebben en sinds 2022 structureel winst te maken. Over 2025 zijn de resultaten nog niet bekendgemaakt.

De bank claimt dat een groot deel van de techniek draait op kunstmatige intelligentie, van klantencontact tot eigen processen. Daarover lag de bank wel diverse keren overhoop met toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB), bijvoorbeeld over het gebruik van AI om witwassen te voorkomen.

Het kabinet moet nu echt een besluit nemen over de hypotheekrenteaftrek, omdat er vanaf 2031 anders chaos kan ontstaan. Daarvoor waarschuwen ambtenaren van het ministerie van Financiën in een rapport dat naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Vanaf 2031 vervalt voor veel Nederlanders het recht op de maximale aftrekperiode van 30 jaar. Maar wie dat precies zijn weet niemand, want er is geen instantie die dat centraal bijhoudt.

Vooral Nederlanders met een (deels) aflossingsvrije hypotheek van voor 2013 krijgen ermee te maken, naar schatting gaat het om ongeveer een miljoen hypotheken. De ambtenaren roepen het kabinet op niet langer te wachten, omdat in de praktijk de gevolgen nu al merkbaar zijn. Zo kunnen hypotheekadviseurs door de onduidelijkheid over de toekomst eigenlijk geen goed advies meer geven.

Erfenis van kabinet-Kok

Het probleem rond de hypotheekrenteaftrek is een erfenis uit de jaren 90, toen de aflossingsvrije hypotheek een grote vlucht nam. Het was toen een goede deal: huizenbezitters hoefden niets af te lossen, maar konden wel eindeloos de maximale hypotheekrente aftrekken.

Inmiddels heeft een groot deel van de oudere Nederlanders dan ook een (deels) aflossingsvrije hypotheek:

Maar de schatkist liep door de populariteit van de aflossingsvrije hypotheek veel geld mis. Het kabinet-Kok II besloot daarom huizenbezitters vanaf 2001 nog maximaal 30 jaar rente te laten aftrekken. Alleen: over wie dat zou bijhouden, zijn geen afspraken gemaakt.

En dat heeft gevolgen voor de eerste groep Nederlanders voor wie het recht op hypotheekrenteaftrek over vijf jaar afloopt. Hoewel ze zelf verantwoordelijk zijn voor een juiste belastingaangifte, geeft ook het ministerie van Financiën toe dat het eigenlijk geen doen is.

Het is voor mensen nauwelijks meer na te gaan hoe lang zij aftrek hebben gehad op welke lening, zeker als er in de tussentijd nog bijvoorbeeld verhuizingen en scheidingen zijn geweest. De administratie is in de tussentijd vaak al in de prullenbak beland.

Belastingdienst weet het niet

Bijkomend probleem is dat woningbezitters het ook niet kunnen vragen aan instanties als banken en hypotheekadviseurs. Die mogen zulke gegevens wettelijk helemaal niet zo lang bewaren en dat geldt ook voor de Belastingdienst. Die kan de aangiftes van mensen dus eigenlijk ook niet goed controleren.

De kans is dan ook groot dat er vanaf 2031 allerlei ingewikkelde juridische procedures ontstaan. Want voor huiseigenaren staat er vaak veel op het spel: zonder hypotheekrenteaftrek kunnen de woonlasten flink gaan stijgen, juist op het moment dat voor velen de pensioenleeftijd in zicht is, het moment dat het inkomen vaak aanzienlijk omlaag gaat.

Wie heeft hier precies mee te maken?

Het probleem speelt vooral bij mensen die voor 2013 een (deels) aflossingsvrije hypotheek hebben afgesloten en daar nog openstaande schulden van hebben. De vraag is: hoe lang mogen zij nog hypotheekrenteaftrek invullen bij de belastingaangifte?

Vaak hebben mensen verschillende leningdelen, bijvoorbeeld omdat ze in de tussentijd zijn verhuisd of hebben verbouwd. Voor de nieuwe delen heb je opnieuw recht op 30 jaar hypotheekrenteaftrek.

Huizenbezitters die hun eerste hypotheek na 2013 hebben afgesloten, zullen hoogstwaarschijnlijk niet met dit probleem te maken krijgen. Sinds dat jaar mag je de hypotheekrente alleen aftrekken als je je hypotheek binnen 30 jaar aflost.

Om alle problemen voor te zijn opperen de ambtenaren in hun rapport verschillende oplossingen, die allemaal voor - en nadelen hebben. Een simpele optie is om de hypotheekrenteaftrek in 2031 in één keer voor al deze leningen te stoppen. Dat zou wel betekenen dat een grote groep woningeigenaren korter dan 30 jaar hypotheekrenteaftrek krijgt.

Andere mogelijkheid is de aftrek voor deze leningen pas in 2043 te stoppen. Sommige woningbezitters krijgen dan langer dan 30 jaar hypotheekrenteaftrek en de kosten voor de schatkist zijn naar schatting 1,4 miljard euro per jaar.

Daarnaast zijn er nog allerlei tussenvarianten en overgangsregelingen mogelijk. Zo is het ook een optie om alle aflossingsvrije hypotheken van voor 2013 om te zetten naar een annuïtaire hypotheek, waarbij mensen wel maandelijks gaan aflossen en de aftrek behouden.

Moeilijke keuze

Het kabinet staat nu voor een moeilijke keuze, zeker omdat de hypotheekrenteaftrek gevoelig ligt binnen de coalitie. De VVD wil de aftrek volledig behouden, D66 en CDA zouden die liever wat minderen. De discussie kwam gisteren nog eens extra op scherp te staan, doordat de drie partijen verschillend stemden over een motie hierover.

De ambtenaren opperen in hun rapport nog een optie, die politiek wellicht het aantrekkelijkst is: helemaal niks doen. Gevolg is dat sommige mensen in hun belastingaangifte stiekem langer aftrek zullen opgeven, terwijl anderen daar uit angst voor de gevolgen van afzien.

Onderaan de streep zou die optie de schatkist volgens een eerste, grove schatting zo'n 100 miljoen euro per jaar kosten. Ambtenaren waarschuwen wel dat het uiteindelijk niet veel goeds betekent voor de belastingmoraal.

Wat het kabinet met het advies gaat doen is nog onduidelijk. Staatssecretaris Eerenberg van Financiën (D66) belooft nog deze kabinetsperiode met een oplossing te komen, maar vicepremier Yesilgöz (VVD) houdt vol dat een besluit aan een volgend kabinet wordt gelaten.

Het datacentrum NorthC in Almere waar vorige week brand woedde, heeft vanmorgen een tijdelijke stroomvoorziening opgestart. Dat meldt het bedrijf in een verklaring.

Het datacentrum zegt klanten te hebben geïnformeerd. Zij kunnen nu "gefaseerd en gecoördineerd" hun ICT-systemen weer opstarten.

De brand die vorige week donderdag uitbrak in het datacentrum leidde ertoe dat veel websites en andere diensten uitvielen. In het datacentrum staan namelijk de servers van verschillende grote instellingen, bedrijven en gemeenten, zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek, vervoersbedrijf TransDev en de Universiteit Utrecht.

Onderzoek naar brand gaat door

NorthC zegt te kijken naar hoe zo snel mogelijk een aansluiting op het reguliere stroomnet kan worden gerealiseerd. Daarna zal de huidige tijdelijke installatie als back-up-stroomvoorziening dienen.

De oorzaak van de brand is nog niet bekend. Volgens het datacentrum is het onderzoek daarnaar "in volle gang".

Safaripark Beekse Bergen is een groot deel van de dag dicht geweest nadat een cheeta was ontsnapt uit zijn verblijf. Omdat het roofdier zich op het terrein zelf bevond, was volgens het park geen sprake van "een onveilige situatie".

Toen een verzorger vanochtend ruim voor de openingstijd van 9.30 uur in het park kwam, ontbrak er een cheeta in het verblijf. Daarop werd besloten om het park niet te openen voor bezoekers totdat de cheeta was gevangen, zegt een woordvoerder tegen Omroep Brabant.

Het ontsnapte dier werd snel gelokaliseerd. Hij bleek zich in een bosachtig terrein op het park op te houden. Maar hem daar wegkrijgen was niet gemakkelijk. Een dierenarts moest wachten op het juiste moment om hem met een verdovingspistool te verdoven.

"Omdat het bosachtig is, was het lastig om goed te kunnen schieten. Je wilt het wel goed doen en het dier zo min mogelijk stress bezorgen", aldus de woordvoerder.

Alsnog open

Uiteindelijk lukte het rond 13.00 uur om de cheeta te vangen en terug te brengen naar het verblijf. Beekse Bergen is alsnog opengegaan.

Volgens de woordvoerder zijn het personeel en de dieren in het park niet in gevaar geweest. Hoe de cheeta kon ontsnappen, is nog niet bekend.

Fokprogramma

Beekse Bergen coördineert het Europese fokprogramma voor de cheeta. Regelmatig worden er cheeta's geboren, die dan vaak naar andere dierentuinen en safariparken gaan.

Het kabinet wil werk gaan maken van een wettelijke verhoging van de minimumleeftijd voor sekswerk van 18 naar 21 jaar. Dat idee ligt er al sinds 2009, maar het is er nog niet van gekomen.

D66, VVD en CDA hebben in hun coalitieakkoord afgesproken dat zij het in drie jaar tijd wel voor elkaar willen krijgen. Want "jonge sekswerkers zijn extra kwetsbaar voor dwang en uitbuiting", schrijven ze.

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid meldt nu dat hij aan de slag gaat om de sekswerkbranche veiliger te maken. Hij wil dus om te beginnen dat wettelijk wordt geregeld dat sekswerkers minimaal 21 jaar moeten zijn.

Nu gaan gemeenten daar nog over. In veel gemeenten geldt nog een leeftijdsgrens van 18 jaar. Maar bijvoorbeeld in Amsterdam ligt die al op 21 jaar. Dat is vastgelegd in een Algemene Plaatselijke Verordening uit 2013.

Pooierverbod

Van Weel wil niet alleen een landelijke verhoging van de minimumleeftijd doorvoeren, maar ook onderzoeken of er juridische mogelijkheden zijn om een zogenoemd pooierverbod in te stellen. Ook dat plan is niet nieuw.

Door het strafbaar stellen van mensen die verdienen aan illegaal sekswerk, wil hij "malafide faciliteerders" kunnen aanpakken "die misbruik maken van kwetsbare, vaak illegaal in Nederland werkende sekswerkers".

Plan kent lange aanloop

In 2009 kwam PVV-Kamerlid Fleur Agema al met een initiatiefwetsvoorstel om de minimumleeftijd van sekswerkers te verhogen naar 21 jaar. Zij stelde dat loverboys vaak minderjarige meisjes ronselen om ze na hun 18de verjaardag "de prostitutie in te drijven".

Het idee werd in 2010, na de val van het kabinet-Balkenende IV, omarmd door demissionair justitieminister Hirsch Ballin. Hij stelde dat mensen van 21 beter een weloverwogen beslissing kunnen nemen over werken als sekswerker en dat ze beter kunnen omgaan met lastige klanten.

In 2019 wilde het kabinet-Rutte III de verhoging van de minimumleeftijd koppelen aan een registratieplicht voor sekswerkers. Die moesten dan zwart op wit verklaren dat ze 21 jaar of ouder waren.

Maar tegen die registratieplicht was veel verzet, onder meer vanwege de privacy van sekswerkers. Het voorstel sneuvelde in de Eerste Kamer, die stelde dat de leeftijdsverhoging op een andere manier moest worden geregeld. Dat wil minister Van Weel dus nu gaan doen.

De meerderheid van de Oekraïense vluchtelingen in Nederland is niet van plan binnen twee jaar terug te keren naar hun thuisland. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van de Rijksoverheid. Steeds meer Oekraïners zien voor zichzelf een toekomst in Nederland.

De overheid doet een langlopend onderzoek naar hoe het de gevluchte Oekraïners in Nederland vergaat. Zo wordt er gekeken naar hun leefsituatie en hun maatschappelijke positie. In 2023 zijn zo'n 3500 van hen hierover bevraagd, en in 2025 nog een keer.

Slechts een op de vijf Oekraïners in Nederland zegt nu terug te willen als dat kan. Een groot deel van hen is 67 jaar of ouder. Zij hebben vaak nog een partner of andere familie in Oekraïne. Ook missen zij hun land vaak.

Maar de rest is dat niet van plan, of twijfelt. Uiteraard heeft dat veel te maken met het verloop van de oorlog in Oekraïne. Een derde verwacht dat de oorlog niet binnen twee jaar voorbij is. Een nog groter deel zegt dat simpelweg niet te weten.

Een toekomst in Nederland

Maar ook als het weer veilig zou zijn in Oekraïne, zegt 43 procent van de ondervraagden dat ze voorlopig niet van plan zijn om terug te keren. Dat percentage is een stuk hoger dan twee jaar eerder, toen dezelfde mensen daarnaar zijn gevraagd.

Behalve de veiligheid wegen ook andere zaken mee bij de wens om te blijven. Nu de oorlog al ruim vier jaar duurt, bouwen steeds meer Oekraïners een leven in Nederland op. De onderzoekers spreken van een "toenemende gerichtheid op Nederland". Zo zegt driekwart wel een Nederlands paspoort te willen.

Vooral jonge mensen en mensen die hier werk hebben zien vaker een toekomst in Nederland voor zich. Hoe jonger iemand bij aankomst in Nederland is, hoe kleiner de kans dat ze terug willen, schrijven de onderzoekers.

Zorgen om tijdelijkheid

Tegelijkertijd maakt de overgrote meerderheid zich zorgen over de vraag of ze in Nederland kunnen blijven. De 134.000 Oekraïense vluchtelingen die momenteel in Nederland verblijven, zijn hier op basis van de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Die geeft tijdelijk recht op opvang, medische zorg en onderwijs voor kinderen. Je mag hiermee ook werken en studeren in Nederland.

De regeling is al een keer verlengd, maar loopt in maart 2027 af. Mensen die binnen deze regeling vielen, komen dan in aanmerking voor een tijdelijke verblijfsvergunning. Die is dan drie jaar geldig. De onderzoekers merken ook op dat het belangrijk is om Oekraïners duidelijkheid te geven over hun verblijfsstatus.

PVV-leider Wilders wordt niet vervolgd voor een afbeelding die hij in augustus vorig jaar op X plaatste. Het Openbaar Ministerie heeft de aangiften geseponeerd die vanwege de afbeelding waren gedaan. Er zijn volgens het OM onvoldoende aanknopingspunten om te stellen dat de afbeelding een groep mensen beledigt of aanzet tot haat, discriminatie of geweld.

Wilders plaatste de afbeelding op 4 augustus 2025, in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. Op de afbeelding was links een vriendelijk kijkende jonge, blonde vrouw te zien met daaronder "PVV" en rechts een onvriendelijk kijkende vrouw met een hoofddoek met daaronder "PvdA". Daarbij schreef Wilders de tekst "Aan U de keuze op 29/10".

De post veroorzaakte veel ophef. Antidiscriminatiebureaus, de politie en het meldpunt Meld Online Discriminatie ontvingen ruim 16.000 meldingen. Ook werden er aangiften gedaan.

Het OM komt na een analyse tot de conclusie dat de afbeelding verschillend kan worden uitgelegd. Zo is de interpretatie mogelijk dat de afbeelding een negatief waardeoordeel weergeeft over een bevolkingsgroep. "De witte vrouw symboliseert, gezien de gezichtsuitdrukking, een positief stereotype van 'westerse' vrouwen, terwijl de nors kijkende vrouw met de hoofddoek een negatief stereotype van vrouwen met een islamitische achtergrond symboliseert."

Maar het beeld kan ook worden geïnterpreteerd als een manier van Wilders om het verschil uit te leggen tussen de standpunten van de PVV en die van de PvdA over moslims of islamitische migranten. Een weer andere uitleg is dat Wilders hiermee duidelijk maakt wiens belangen hij zal vertegenwoordigen wanneer zijn politieke partij de verkiezingen wint.

Bij deze laatste interpretaties heeft Wilders zich volgens het OM "niet schuldig gemaakt aan een discriminatoire uiting over een groep mensen wegens hun ras en/of godsdienst". Wel zegt het OM te begrijpen dat de afbeelding door sommigen als kwetsend wordt ervaren. "De mate waarin uitingen onwenselijk of kwetsend zijn, is echter niet beslissend voor de vraag of er ook sprake is van strafbaar handelen."

Het bedrijf van Hennie van der Most is failliet verklaard door de rechtbank in Rotterdam. Er is beslag gelegd op het landgoed en privéwoning van de zakenman en de ongeveer tien bedrijven die hij bezit.

"Overal is nu beslag op gelegd. Dit is een drama", reageert de 76-jarige Van der Most bij RTV Oost. "Een regelrechte ramp."

Van der Most werd bekend doordat hij oude of verlaten bedrijfspanden ombouwde tot vaak succesvolle ondernemingen of pretparken. Hij begon in 1980 met een sauna- en zwemcentrum in een oude bontweverij in zijn woonplaats Slagharen. Zijn bekendste project was Wunderland Kalkar, waarvoor hij een nooit afgebouwde kernreactor in Duitsland ombouwde tot pretpark.

Reuzenrad

In 2012 kocht Van der Most de oude afvalverbranding Rijnmond in Rotterdam met de bedoeling om er Speelstad Rotterdam, later pretpark Rivoli, van te maken. Van der Most investeerde 62 miljoen euro uit zijn eigen vermogen, zei hij zelf. Maar op een reuzenrad na kwam het pretpark niet van de grond. Vorige maand werd het voor 6,5 miljoen euro geveild.

Maar met dat bedrag, zo bleek al snel, kan Van der Most bij lange na niet al zijn schulden aflossen. Dat was reden voor een aantal schuldeisers om zijn faillissement aan te vragen. Gisteren werd dat uitgesproken.

Schuldeiser

Grootste schuldeiser is het Amsterdamse bedrijf dat de hoogste hypotheek van 7,5 miljoen euro op Speelstad Rotterdam had. "Met rente is dat bedrag opgelopen tot 11,5 miljoen. Dat geld willen ze ook nog", aldus Van der Most bij omroep Rijnmond.

Het beslag op zijn landgoed in Gorssel lijkt een logisch gevolg van het faillissement. Om nieuwe leningen voor Rivoli aan te gaan, gaf Van der Most zijn landgoed én privéwoning in onderpand. Hij heeft daar geen spijt van. "Uiteraard doe je dat. Omdat ik geloofde in Rivoli", zegt hij.

Diefstal

Op de achtergrond speelt nog een ander probleem: Van der Most wordt beschuldigd van diefstal. In aanloop naar de veiling had hij namelijk meerdere spullen uit het park Rivoli opgehaald. Dat is vastgelegd door bewakingscamera's van de nieuwe eigenaar, ondernemer Wim Beelen.

Van der Most spreekt van een misverstand. Hij meende dat hij in zijn recht stond. "Als je normaal gesproken gaat verhuizen, neem je toch ook je tafel en stoelen mee? Alleen bleek in de kleine lettertjes te staan dat dat niet mocht", aldus de zakenman. "Ik heb inderdaad vier vrachtjes aan spullen meegenomen. Maar alles gaat keurig terug."

Vraag is wat er nu gaat gebeuren, ook voor de zakenman zelf. "Ik moet me vrijdag bij de curator melden", aldus Van der Most. "Dan hoor ik meer. Ik kan nu weinig, maar ik blijf doorvechten."

Het lijkt bijna niet meer de vraag óf, maar meer wannéér je te maken krijgt met een hack van je persoonsgegevens.

De kans is groot dat de groep ShinyHunters erachter zit. Dit jaar werden onder meer provider Odido en studie-app Canvas - en daarmee miljoenen Nederlanders - al slachtoffer van de groep.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister (opent in nieuw venster) en alle andere podcastkanalen (opent in nieuw venster). Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Pim Takkenberg is algemeen directeur Benelux bij beveiligingsbedrijf North Wave Cybersecurity, dat bedrijven bijstaat die gehackt zijn. ShinyHunters is voor hem geen onbekende partij. Hij vertelt wat we weten over deze groep en over hoe ze te werk gaan. En wat ze drijft - want bij ShinyHunters lijkt het niet alleen maar te gaan om geld.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie en eindredactie: Rosanne Sies

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft in een week tijd bijna 220.000 vapes en meer dan 50.000 doosjes met nicotinezakjes in beslag genomen.

Inspecteurs vonden de vapes en nicotinezakjes bij een bedrijf in Zuid-Holland en in een opslag in Noord-Brabant. De producten, die verboden zijn, worden vernietigd op kosten van de eigenaren, aldus de toezichthouder.

Tijdens een controle van de Zuid-Hollandse gemeente Hoeksche Waard werden op 6 mei drie zeecontainers met vapes en nicotinezakjes ontdekt. De containers bevatten in totaal 151.400 vapes met een zoet smaakje en 49.400 doosjes met nicotinezakjes.

Onder de toonbank

De NVWA had ook informatie gekregen over "een grote partij" illegale vapes in Noord-Brabant. Op 12 mei trof de inspectie in een opslagbox 66.720 verboden vapes en 2640 doosjes met nicotinezakjes aan.

De verkoop van zowel vapes met zoete smaakjes als nicotinezakjes is verboden in Nederland. In april kondigde minister Hermans van Volksgezondheid aan dat er strengere maatregelen komen om de illegale verkoop van vapes tegen te gaan.

Uit onderzoek bleek dat 87 procent van de mensen die vapen producten van de zwarte markt rookt. Dat gaat om vapes met smaakjes of een te hoog nicotinegehalte. Hoewel ze dus niet verkocht mogen worden, zijn ze vaak nog wel 'onder de toonbank' van fysieke winkels of op socialemediaplatforms en in webshops te vinden.

RTL Nederland en Videoland hoeven Edwin de Roy van Zuydewijn vooraf geen inzage te geven in het scenario van een nieuwe dramaserie over het Nederlandse koningshuis. Dat heeft de rechtbank bepaald in een procedure die was gestart door de voormalige echtgenoot van prinses Margarita.

De Roy van Zuydewijn zei eerder geen vertrouwen te hebben in de manier waarop Videoland met de feiten omgaat. Hij verwees daarbij naar de serie Máxima, waarvan onlangs een derde seizoen is aangekondigd. Mabel & Margarita is een spin-off van Máxima.

"Een korte blik op wat deze producent eerder aan een miljoenenpubliek in zijn televisieseries heeft voorgeschoteld als zijnde accuraat en de waarheid, onderstreept de bedrieglijke tendens die waarneembaar is", zei De Roy van Zuydewijn eerder.

Vrijheid van meningsuiting

In de zaak moest de rechtbank oordelen welk belang zwaarder woog: het recht van vrijheid van meningsuiting van RTL en Videoland of het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer of privacy van De Roy van Zuydewijn. Hiermee wordt bedoeld dat hij niet zomaar mag worden blootgesteld aan vergaande beschadiging van zijn reputatie.

De rechter bepaalde dat de wens van De Roy van Zuydewijn om vóór publicatie inzage in het scenario te krijgen een vorm van censuur is. Normaal wordt pas achteraf beoordeeld of een uitzending onrechtmatig is. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan vooraf worden ingegrepen, bijvoorbeeld bij dreigende onherstelbare schade. Maar dat speelt hier niet, aldus de rechter.

Dat de Roy van Zuydewijn eerdere slechte ervaringen heeft met media en fouten wil voorkomen, zei de rechtbank te begrijpen. Toch weegt dit niet zwaarder dan de vrijheid van meningsuiting van RTL en Videoland en het principe dat publicaties pas achteraf worden getoetst.

De douane heeft in een maand tijd 43 miljoen illegale sigaretten onderschept. Het merendeel werd door speurhonden gevonden in zeecontainers in de Rotterdamse haven, meldt omroep Rijnmond. Er zijn ten minste tien mensen opgepakt.

Als de sigaretten op de markt waren beland, dan was de Nederlandse staat bijna 17 miljoen euro aan accijnzen misgelopen, laat de douane weten.

Op 7 april vond de douane ruim 8,5 miljoen illegale sigaretten in een zeecontainer op de Maasvlakte. Een week later onderschepten douaniers 3,8 miljoen sigaretten in een bedrijfspand in Tiel.

Eind april en begin mei werden in een week tijd nog eens drie zeecontainers onderschept die waren geladen met miljoenen illegale sigaretten in de Rotterdamse haven. Volgens de douane kwam die rookwaar uit Azië. Op de papieren bij de containers stond dat er 'gewone' handelsgoederen in zaten.

Spoor volgen

De douane heeft de illegale rookwaar in de drie laatste containers niet meteen in beslag genomen, maar gevolgd. De douane deed dat samen met de collega's van de Fiscale Opsporingsdienst (FIOD) in het speciaal daarvoor opgerichte Combiteam Smoke.

De eerste van de drie verdachte containers werd op Koningsdag naar Rotterdam gebracht. Een deel van de lading werd daar gelost en vervoerd naar een winkel en een woning. Een dag later nam het combiteam daar bijna 1,7 miljoen illegale sigaretten in beslag.

Het overige deel van de lading uit de eerste container werd niet gelost maar doorgevoerd naar het buitenland. Het combiteam tipte de buitenlandse politie, die op de plek van bestemming ingreep. Er werden daar ruim 6 miljoen sigaretten in beslag genomen en een onbekend aantal verdachten werd opgepakt.

Loods in Culemborg

Op 4 mei volgde het Combiteam Smoke de tweede container. Die werd afgeleverd bij een loods in Culemborg. Nog dezelfde avond greep de FIOD in. De dienst hield acht mensen aan en nam ruim 10 miljoen illegale sigaretten in beslag.

Een dag later werd, opnieuw onder de ogen van het combiteam, de derde container afgeleverd, ook in Culemborg. Tijdens het lossen werd een deel van de sigaretten direct overgeladen in kleinere bestelbusjes. Twee verdachten zijn daarbij opgepakt. Ook in dit geval werden ruim 10 miljoen illegale sigaretten in beslag genomen.

Netwerken

Het Openbaar Ministerie onderzoekt nog waar de miljoenen illegale sigaretten precies vandaan komen en hoe de betrokken criminele netwerken in elkaar zitten.

Ouders zouden hun kinderen zo laat mogelijk een smartphone moeten geven. En ze moeten de toegang tot sociale media verbieden totdat hun kind 16 jaar oud is. Dat stellen alle Arnhemse schoolbesturen, verschillende kinderopvangen, maatschappelijke organisaties en de gemeente Arnhem in wat ze een "ongevraagd maar dringend advies" noemen.

"We willen ouders duidelijk maken dat het echt anders moet", zegt initiatiefnemer en onderwijsbestuurder Klaas van Veen bij Omroep Gelderland. "Kinderen kunnen dit niet aan, het is verslavend en geestdodend."

In de klas

Sinds begin 2024 zijn mobiele telefoons niet meer toegestaan in middelbareschoolklassen en inmiddels geldt dat ook voor basisscholen en het speciaal onderwijs. Maar Arnhem wil een stap verder zetten en roept ouders om ook buiten school kinderen zo lang mogelijk geen smartphone te geven.

"Waar we tien jaar geleden nog razend enthousiast waren over de technologische ontwikkelingen moeten we nu toegeven dat het ons heeft ingehaald", aldus Van Veen. "Binnen het onderwijs hebben we er buitengewoon veel last van, maar ook ouders worstelen ermee."

Volgens Van Veen is er haast geen grip te krijgen op cyberpesten. "We zien dat kinderen soms zwaar vermoeid op school aankomen omdat ze tot diep in de nacht op een telefoon of tablet hebben gezeten en ze krijgen zo veel desinformatie binnen dat er niet tegenop te werken is."

Kinderopvang

Alle Arnhemse onderwijsbesturen dragen het statement uit. Van Flores Onderwijs, met ruim dertig basisscholen, tot Quadraam, met veertien middelbare scholen. Ook onder meer kinderopvang SKAR en de gemeente Arnhem sluiten zich aan.

Ze wijzen er daarbij op dat het gebruik van sociale media tot steeds meer zorgen leidt. Van de 14,6 miljoen Nederlanders die actief zijn op deze platforms, zeiden vorig jaar 2,6 miljoen mensen zich "minder gelukkig" te voelen door media als WhatsApp, Facebook en TikTok, meldt onderzoeksbureau Newcom.

Een nog veel groter aantal, 7,2 miljoen mensen, vindt volgens Newcom dat het scrollen, liken en delen van berichten op sociale media een gevaar vormen voor de geestelijke gezondheid.

Smartphonevrij opgroeien

Het ouderinitiatief Smartphonevrij Opgroeien reageert enthousiast op het advies in Arnhem. "Fantastisch. Arnhem loopt absoluut voorop. Het is de eerste stad in ons land waar zo veel partijen tegelijk zeggen: wacht niet op landelijk beleid, maar er moet nú iets veranderen", zegt Danielle Batist van Smartphonevrij Opgroeien tegen Omroep Gelderland.

Met het advies kunnen ouders gemakkelijker ingrijpen, stelt Batist. "Want dat is het probleem: er is een groepsdruk ontstaan. Ouders geven hun kind een smartphone uit angst dat ze er anders niet bij horen, omdat het de norm is geworden om er wel een te hebben. De enige oplossing om die groepsdruk weg te nemen is dan collectief het roer omgooien", zegt ze.

Het advies in Arnhem is gericht op ouders van kinderen tot 16 jaar oud. Maar initiatiefnemer Van Veen vindt dat het advies eigenlijk voor iedereen in een schoolomgeving moet gelden. "Want het is pas echt effectief als docenten en ouders op school ook geen telefoon gebruiken", zegt hij. "Je kunt niet zeggen: jullie mogen het niet, maar wij wel."

Het Zuid-Hollandse bedrijf Andries B.V. overspoelt grote webwinkels met duizenden door kunstmatige intelligentie gemaakte boeken, die vaak zonder duidelijke AI-waarschuwing te koop zijn. Na berichtgeving van Trouw heeft een aantal webshops omschrijvingen aangepast.

Andries B.V. houdt zich volgens de KVK-omschrijving onder meer bezig met schrijf- en vertaalwerk. Het bedrijf is gevestigd op een bedrijventerrein in Hendrik-Ido-Ambacht en biedt sinds 2025 non-fictieboeken aan. Er verschenen al duizenden boeken.

Veel titels beginnen met "Alles over..." en hebben een korte, generieke, maar vooral overduidelijk door AI geschreven beschrijving die doorspekt is met anglicismen en taalfouten. Het oeuvre van Andries B.V. beslaat de meest uiteenlopende onderwerpen.

Zo zijn er boeken over steden en aquariumvissen, maar ook over specifieke diersoorten zoals het leeuwenkopkonijn en het Knabstrupper-paard. Ironisch genoeg biedt het bedrijf ook boeken aan over kunstmatige intelligentie en hoe auteurs schrijfblokkades kunnen overwinnen.

De titels verschijnen via printing on demand, ofwel: drukken op aanvraag. Een boek wordt pas gedrukt wanneer iemand het bestelt. Op die manier kunnen op grote schaal boeken worden aangeboden zonder dat er vooraf grote aantallen gepubliceerd hoeven te worden. Veel van de boeken kosten 16,95 euro.

Aangepaste beschrijving

Online worden in veel webwinkels de werken van Andries B.V. aangeboden als gewone boeken, zonder zichtbare waarschuwing dat ze geheel of gedeeltelijk met kunstmatige intelligentie waren gemaakt. Alleen Bol vermeldde dat de boeken AI-gegenereerd zijn. Na de publicatie van Trouw hebben enkele webshops, zoals Bruna en De Slegte, hun beschrijving aangepast.

Zo staat inmiddels bij Bruna, dat meer dan 1500 titels van Andries B.V. aanbiedt, dat de boeken "mede tot stand zijn gekomen met AI".

Noor van der Heijden van de Auteursbond noemt de werkwijze van Andries B.V. in Trouw "ongekend" en "alarmerend". Volgens haar is het problematisch voor zowel consumenten als schrijvers, omdat AI-modellen getraind zijn met illegaal auteursrechtelijk beschermd materiaal.

Andries Herremans, de man achter Andries B.V., erkent in de krant dat zijn boeken door AI worden gemaakt. Volgens hem kijkt een team, bestaande uit onder meer een onderwerpbedenker, schrijver en redacteur, "scherp mee" en sturen zij het proces.

Bibliotheken worstelen al langer met het probleem. In Vlaanderen trokken bibliothecarissen in maart aan de bel nadat honderden AI-boeken in openbare bibliotheken waren opgedoken. Daar zaten ook titels van Andries B.V. bij. Tegenover Het Nieuwsblad zei Herremans toen dat zijn werken "in principe niet in bibliotheken moesten liggen".

Minstens een boek in bibliotheek

In Nederland werd in elk geval een titel van Andries B.V. in een openbare bibliotheek aangeboden. Het 85 ongenummerde pagina's tellende werk Verticale tuinen voor beginners: start vandaag met jouw eigen groene wand, stap voor stap uitgelegd was enige tijd beschikbaar in de Bibliotheek Rotterdam.

Bij de omschrijving van het boek is de noot "geschreven met behulp van AI, zoals alle boeken van deze uitgeverij" toegevoegd. Het boek werd na eerdere berichtgeving over het onderwerp uit de collectie verwijderd, zegt de bibliotheek.

NBD Biblion, dat bibliotheken helpt bij de selectie van boeken, erkent dat het aanbod van AI-gegenereerde boeken ook in Nederland toeneemt en dat deze boeken vaak niet voldoen aan de kwaliteitseisen.

Jaarlijks verschijnen ongeveer 25.000 boeken in het Nederlands, waarvan bibliotheken er 15.000 in het assortiment opnemen. Een team van NBD Biblion controleert de boeken kritisch op inhoud, opmaak en illustraties. Gebruik van AI is uit den boze. Als een boek met kunstmatige intelligentie gemaakt blijkt te zijn, wordt het van de bibliotheekplank geweerd.

Het laboratorium dat tests uitvoert voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voldeed ten tijde van de hack vorig jaar niet aan de wettelijke norm voor informatiebeveiliging. Dat concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd na onderzoek.

Laboratorium Clinical Diagnostics werd vorig jaar juli gehackt. Hierbij werden op grote schaal gevoelige gegevens gestolen, vooral van vrouwen die hadden meegedaan aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. In totaal ging het om de gegevens van 850.000 mensen.

De inspectie onderzocht of het laboratorium zich hield aan de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg (Wabvpz). Uit het onderzoek blijkt dat het laboratorium zich ten tijde van de hack, maar ook bij een inspectiebezoek afgelopen december, niet hield aan de afspraken over informatiebeveiliging.

Geen extern onderzoek

Zo was er geen onafhankelijk onderzoek uitgevoerd naar de informatiebeveiliging. Ook bracht het bedrijf niet regelmatig in kaart welke risico's verbonden waren aan het verwerken van gegevens, wat wettelijk verplicht is. Als het bedrijf zich wel aan de wet had gehouden, was de kans op een hack kleiner geweest, stelt de inspectie.

Clinical Diagnostics heeft de opdracht gekregen om op korte termijn wel de afspraken na te komen, en dat aan te tonen. De inspectie kan naar eigen zeggen geen sancties opleggen, als dat niet gebeurt.

Inmiddels is er een extern onderzoek uitgevoerd, heeft het laboratorium aan de inspectie laten weten. De uitkomst hiervan zou positief zijn.

Meer onderzoeken

Ondertussen doet ook de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoek bij Clinical Diagnostics. De autoriteit kijkt of het bedrijf zich hield aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Als dat niet zo is, zijn er wel sancties mogelijk.

De politie en het Openbaar Ministerie zijn ook een onderzoek begonnen. Begin dit jaar werd duidelijk dat 118 mensen aangifte hadden gedaan. Het is volgens het OM ingewikkeld om een verdachte aan te wijzen. "Sporen zijn complex en kunnen daadwerkelijk van over de hele wereld komen." Bekend is wel dat de actie kwam van hackersgroep Nova.

De plannen voor de bouw van een Trump Tower in Australië zijn geschrapt. De projectontwikkelaar legt de schuld voor het mislukken van het project bij de groeiende impopulariteit van het 'merk Trump', onder meer door de oorlog in Iran.

De Trump Organization geeft een andere reden voor het schrappen van het project: ontwikkelaar Altus Property Group zou zijn verplichtingen niet zijn nagekomen.

"Na maandenlange onderhandelingen en loze beloftes is Altus Property Group niet in staat gebleken om aan de meest elementaire financiële verplichting te voldoen", aldus een woordvoerder. De projectontwikkelaar ontkent dit.

Hoogste gebouw in Australië

Het nieuws komt slechts drie maanden nadat de deal was aangekondigd. De toren zou 1,5 miljard dollar gaan kosten en gebouwd worden aan de Gold Coast. Dat is een kustplaats in de Australische staat Queensland.

Het 91 verdiepingen tellende luxe hotel zou met 335 meter het hoogste gebouw in Australië worden. Er zouden 285 kamers, winkels, restaurants, een strandclub en luxeappartementen in komen.

Volgens burgemeester Tate van Gold Coast is er nooit een bouwvergunning bij de gemeenteraad ingediend. "Dit project was een overeenkomst tussen twee particuliere partijen", zei Tate in een verklaring tegen CNN.

Weerstand

Het project riep weerstand op onder veel Australiërs. Een petitie tegen de bouw van de toren werd meer dan 140.000 keer ondertekend.

Afgelopen december sneuvelde ook al het plan voor een Trump Tower in de Servische hoofdstad Belgrado. Het plan werd ingetrokken nadat duizenden Serviërs de straat waren opgegaan om te protesteren.

Drie mensen zijn door de politie opgepakt vanwege de rellen gisterenavond bij een noodopvang in Loosdrecht. Twee van hen zijn minderjarig. Geen van de verdachten komt uit Loosdrecht.

Een van hen, een 28-jarige man uit Huizen, wordt verdacht van brandstichting. Een minderjarige uit Kortenhoef zou geweld hebben gebruikt tegen een journalist en tegen de politie. En een andere minderjarige uit Amersfoort wordt verdacht van openlijke geweldpleging en het gooien van stenen en fakkels.

Brand in bosschage

Gisteravond kwamen volgens de gemeente 300 tot 400 mensen af op een betoging bij de tijdelijke noodopvang in een vleugel van het gemeentehuis. Eerder op de dag waren daar de eerste vijftien asielzoekers aangekomen. Tot 1 november is het de bedoeling dat er zeventig mensen in het pand worden opgevangen.

Halverwege de avond gooiden relschoppers vuurwerk en fakkels naar het gebouw, waarna brand ontstond in de bosschage tegen het gebouw. Relschoppers hielden aanvankelijk ook de brandweer tegen. Toen de brandweer eenmaal bij de brand kon komen, was die snel geblust.

Hoofdofficier van justitie Heleen Rutgers zegt dat alle verdachten vrijdag worden voorgeleid aan de rechter-commissaris. "De feiten waarvan ze verdacht worden zijn brandstichting, openlijk geweld en poging tot zware mishandeling. Daarmee stopt het wat mij betreft niet. We zullen nader onderzoek doen of er meerdere verdachten zijn op te sporen."

Politiechef Midden-Nederland Yvonne Hondema gebruikt woorden van soortgelijke strekking. "We zullen niet rusten totdat alle mensen die we kunnen traceren, ook zijn aangehouden. Dit gaat alle perken te buiten."

De demonstraties zorgen voor een enorme druk op de politie, benadrukt ze. "Dit is dag 22 van de protesten. We zullen wel gaan kijken hoe we mensen van buiten kunnen weren." Politie-inzet aan de randen van de gemeenten is een optie, bevestigt Hondema.

Geen gewonden

Tijdens de rellen waren de asielzoekers net als medewerkers in het pand. Niemand raakte gewond. Waarnemend burgemeester Mark Verheijen vaardigde gisteravond een noodbevel uit om de orde te herstellen, waarna het gebied rondom de opvang werd ontruimd en de demonstratie werd beëindigd.

Verheijen heeft vandaag overlegd met de lokale autoriteiten. "Hier moeten we met zijn allen een streep trekken. Dit kan echt niet. Alle middelen van de rechtsstaat moeten worden ingezet. Er is ook geen ruimte meer voor nuance."

Regioburgemeester en voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten Sharon Dijksma: "Ik kwalificeer dit als een aanval op de democratie en een ondermijning van het gezag. Het feit dat zeer kwetsbare mensen die gevlucht zijn voor geweld en oorlog zitten in deze situatie worden gebracht, is een grove schande. Het is ongelofelijk belangrijk dat Nederlanders laten zien dat dit niet het Nederland is waar we voor staan."

Onrust in Loosdrecht

In Loosdrecht wordt al langer gedemonstreerd tegen de komst van de noodopvanglocatie en geregeld loopt dat uit op geweld. Bij herhaling is de politie bekogeld met stenen en vuurwerk. Op Koningsdag werden ruiten en toegangsdeuren van het gemeentehuis ingegooid met stoeptegels en betonblokken. Een man werd hiervoor tot zes weken celstraf veroordeeld.

Ook in Apeldoorn en Den Haag was het gisteravond onrustig bij demonstraties tegen de komst van noodopvanglocaties. De veiligheidsdienst AIVD doet onderzoek naar de anti-azc-protesten van de afgelopen tijd.

Het marineschip Zr. Ms. Evertsen is terug in Nederland. Het schip was de afgelopen twee maanden op missie in de Middellandse Zee vanwege de oorlog in Iran. Vanochtend is het teruggekeerd naar de marinebasis in Den Helder.

Op de kade stonden veel mensen om het schip en de bemanning te verwelkomen:

De Evertsen was naar het oosten van de Middellandse Zee gestuurd om landen in die regio te beschermen tegen Iraanse aanvallen. Frankrijk had gevraagd om daarbij te helpen.

Het schip vertrok in maart en ging aanvankelijk voor een maand, maar de inzet werd verlengd. Begin deze maand schreven defensieminister Yesilgöz en minister Berendsen van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer dat de Evertsen niet nog langer in het gebied zou blijven. Waarom de missie niet werd verlengd, stond niet in de Kamerbrief.

Ondertussen denkt Nederland nog wel na of het gaat bijdragen aan de beveiliging van de Straat van Hormuz, schreven de ministers in de Kamerbrief. Meer dan veertig landen zijn betrokken bij deze plannen.

In de smalle zeestraat is het al een tijd onrustig. Verschillende schepen zijn hier beschoten.

De Nederlandse staat loopt tientallen miljoenen euro's mis door oud-studenten die hun studieschuld niet terugbetalen. Ze zitten in het buitenland en studiefinancier DUO weet niet waar. En dus kan de schuld niet worden geïnd.

In dit soort zaken geldt een verjaringstermijn. Als DUO vijf jaar geen contact heeft gehad met een oud-student die in het buitenland zit en die zijn studieschuld niet betaalt, dan verjaart dat deel van de studieschuld dat in die periode afgelost had moeten worden, plus de eventuele boetes voor achterstallige betaling.

Dit kost de staat veel geld. Vorig jaar konden ongeveer 21.000 oud-studenten niet worden gevonden, staat in een wetsvoorstel waarover het AD schrijft. Dat betekende dat een totale schuld van 170 miljoen euro niet kon worden geïncasseerd. Eind 2018 ging het nog om 20.000 oud-studenten met een achterstallige schuld van 76 miljoen euro.

Verwacht wordt dat het aantal schuldenaars in het buitenland de komende jaren zal blijven toenemen, met ook een verdere stijging van de betalingsachterstanden. Een woordvoerder van het ministerie van OCW noemt het een groot probleem dat er een groep studenten bestaat die onvindbaar is en daardoor geen studieschuld kan terugbetalen. "DUO is daar de afgelopen jaren veel mee bezig. We zien dat zij tegen een aantal grenzen aanlopen, vooral op juridisch gebied."

Bereikbaarheidsplicht

Om dit probleem aan te pakken, wil het kabinet een bereikbaarheidsplicht invoeren. Oud-studenten, scholieren en studenten moeten dan aan DUO actuele contactgegevens doorgeven van zichzelf of van bijvoorbeeld een familielid of vriend.

DUO kan dan contact leggen en informatie geven over terugbetalingsregels en het innen van achterstallige schulden. Als iemand verhuist of langere tijd in het buitenland verblijft, blijft die persoon zelf verantwoordelijk voor het doorgeven van de juiste gegevens. DUO zal in ieder geval twee pogingen doen om contact te leggen.

Contactgegevens uitwisselen met buitenland

Daarnaast wil het kabinet de verjaringstermijn van studieschulden verlengen naar tien jaar voor oud-studenten die niet bereikbaar zijn. Zo wordt voorkomen dat studenten na enkele jaren verblijf in het buitenland slechts een klein deel van hun schuld terugbetalen.

DUO krijgt bovendien meer mogelijkheden om contactgegevens uit te wisselen met andere landen, zodat oud-studenten daar makkelijker kunnen worden opgespoord.

Het ministerie van OCW erkent dat sommige studenten zich waarschijnlijk van geen kwaad bewust zijn over het feit dat ze geen adreswijziging hebben doorgegeven. Anderen doen het mogelijk wel bewust, in de hoop van hun studieschuld af te komen.

Het wetsvoorstel ligt nog niet bij de Tweede Kamer. Het is nu in een zogenoemde internetconsultatie gepubliceerd, waarbij iedereen een mening erover kan geven.