NOS Nieuws - Algemeen

Door provincie afgedwongen windmolens staan straks vaak uit

1 week 3 days ago

De windmolens die vaak tegen de zin van gemeenten gebouwd gaan worden op last van de provincie Utrecht, staan straks hoogstwaarschijnlijk urenlang stil. Dat komt door het overvolle stroomnet.

Het probleem speelt volgens netbeheerder Stedin vooral op zonnige en winderige dagen. Dan wordt er al zo veel stroom opgewekt door zonnepanelen dat het net de extra stroom van windturbines niet aankan, meldt RTV Utrecht.

In de provincie Utrecht wordt al jaren hevig gedebatteerd over de bouw van windmolens. Bijna drie jaar geleden wees de provincie 27 locaties aan die geschikt zouden zijn om veel windenergie op te wekken. Maar veel gemeenten en bewoners zijn tegen.

Broedvogels

"Uiteraard werken wij op geen enkele manier mee aan dit provinciale traject", reageerde wethouder Dick Polman van de gemeente Stichtse Vecht meteen al. In Oudewater betoogden bewoners tegen de bouw van windmolens omdat die broedvogels zouden verstoren en (geluids)overlast opleveren.

"Met tegenzin" stemde de gemeenteraad van Montfoort vorige week wél in met de bouw van twee windmolens.

In Amersfoort ging de besluitvorming de provincie niet hard genoeg. Terwijl de gemeenteraad nog aarzelde, besloot de provincie deze week om ook daar twee windmolens te bouwen.

Onder voorwaarden

Die haast is opmerkelijk. Want, laat regionale netbeheerder Stedin weten: nieuwe zonnevelden én windmolens kunnen alleen onder bepaalde voorwaarden op het stroomnet worden aangesloten.

Een van die voorwaarden is dat de windmolens op piekmomenten worden uitgezet.

Op piekmomenten, vooral op zomerse dagen wanneer de zon schijnt én de wind waait, loopt het toch al drukke stroomnet snel vol door de stroom van zonnepanelen. Nog meer stroom kan er dan niet bij.

Zonnepiek

Het is onmogelijk te voorspellen hoe vaak die piekmomenten gaan voorkomen, zegt een woordvoerder van Stedin. "De 'zonnepiek' van mei, juni en juli is veel hoger en langer dan in maart", verwacht hij. Maar of en hoelang een windmolen 'uit' moet, is niet te zeggen. Dat verschilt van plek tot plek.

Snel schakelen met een windmolen is in ieder geval onmogelijk, aldus de woordvoerder. Als een windmolen eenmaal draait, moet die een paar uur kunnen draaien. De woordvoerder: "als we verwachten dat het een zonnige en winderige dag wordt, zal de productie van de windmolen enkele uren worden beperkt. Als de zon dan weg is kunnen de windmolens weer vol aan."

Oplossing

Een oplossing voor het overvolle stroomnet laat op zich wachten. Landelijk netbeheerder Tennet zegt dat daarvoor eerst de uitbreiding en bouw van meerdere hoogspanningsstations nodig is.

Maar ook die stations zijn omstreden. Zo lopen gemeenten en omwonenden te hoop tegen de bouw van wat zij noemen een "kolossaal hoogspanningsstation" van ruim 20 hectare vlak bij het riviertje het Gein bij Abcoude (ook provincie Utrecht) en Amsterdam-Zuidoost.

Schepen botsen in dichte mist op de Maas bij Den Bosch

1 week 3 days ago

Twee vrachtschepen zijn vanochtend in dichte mist op elkaar gebotst op de Maas, niet ver van Den Bosch. Er zijn geen berichten over gewonden. Een van de twee schepen raakte flink beschadigd.

De aanvaring gebeurde rond 11.15 uur, meldt Omroep Brabant. Een containerschip met naar schatting negentig containers botste op de zijkant van een kleiner vrachtschip dat volgens nog onbevestigde berichten baggerslib vervoerde.

Deuk

Er ontstond een deuk van zo'n anderhalve meter in de romp van het schip met slib. Ook de kleppen waarmee de lading werd afgedekt, raakten beschadigd.

Het containerschip zou aanzienlijk minder schade hebben opgelopen.

De schepen zijn na de aanvaring op eigen kracht naar een zijtak van de Maas gevaren en daar afgemeerd. Daar stelt de waterpolitie nu een onderzoek in naar de oorzaak van de aanvaring.

Omdat de schepen niet meer op de hoofdvaarroute liggen, ondervindt het scheepvaartverkeer geen hinder van het ongeluk.

EU-onderzoek naar mogelijke fraude subsidies voor spooronderhoud Spanje na ongeluk

1 week 3 days ago

Het Europees Openbaar Ministerie (EOM) heeft een tweede onderzoek geopend naar mogelijke fraude met EU-subsidies, die bedoeld waren voor de renovatie en modernisering van de beveiligings-, sein- en communicatiesystemen op de hogesnelheidslijn Madrid-Sevilla.

Op dit traject botste vorige week een hogesnelheidstrein nabij het dorpje Urda, 140 kilometer ten zuiden van Madrid, met volle vaart op een stilstaande trein. Daarbij vielen 69 doden en raakten tientallen mensen gewond.

Het ongeluk gebeurde nadat treinen door een storing stil waren komen te staan op de hogesnelheidslijn van Madrid naar Andalusië.

De verkeersleiding gaf vervolgens de treinen toestemming om op normale snelheid weer door te rijden, ook de achterste. De afspraken zijn normaal gesproken dat dan met maximaal 40 km/u wordt gereden, maar dat gebeurde dus niet. Ondertussen lukte het de machinist van de voorste trein, die ook te horen had gekregen dat hij door mocht, niet om zijn voertuig weer op te starten. Hij bleef dus stilstaan waarna de botsing volgde.

Het onderzoek richt zich op de beheerder van spoorweginfrastructuur (ADIF), het staatsagentschap voor spoorwegveiligheid (AESF) en de Spaanse Rekenkamer. Het onderzoek is op eigen initiatief van het EOM gestart en krijgt ondersteuning van de Spaanse Guardia Civil.

Het EOM zegt de start van het onderzoek enkel bekend te maken vanwege de grote publieke belangstelling, maar zal geen verdere details delen.

Eerder onderzoek

Er liep al een onderzoek naar mogelijke fraude met EU-middelen die bedoeld waren voor spooronderhoud van de hogesnelheidslijn. Het EOM startte dit in maart, na een treinongeluk bij het plaatsje Adamuz in januari dit jaar.

Daarbij ontspoorden twee hogesnelheidstreinen op hetzelfde traject. Er vielen 46 doden en ruim 120 mensen raakten gewond.

De Spaanse minister van Transport Puente trad deze week af. Door de twee dodelijke treinrampen dit jaar kwam zijn positie als minister van Transport onder druk te staan. Er heerste grote woede en angst onder de Spanjaarden na het ongeluk. Er werd gevraagd of inwoners wel veilig met de trein konden reizen.

Politiek

Het aantal ernstige ongelukken op het Spaanse spoor is de afgelopen tien jaar toegenomen, met in de afgelopen vier jaar de meeste dodelijke ongelukken in de recente geschiedenis. Er waren al langer zorgen over de staat van het spoornetwerk.

Politici lijken in aanloop naar de Spaanse verkiezingen op 29 november de problemen op het spoor aan te grijpen om campagne te voeren. De radicaal-rechtse leider Santiago Abascal noemde transportminister Puente "minister van de dood".

Alberto Núñez Feijóo, premierskandidaat voor de grootste oppositiepartij, zei dat inwoners "het recht" hebben om op de hoogte te zijn van de "staat van de spoorwegen en veiligheidssystemen, welke waarschuwingen zijn ontvangen, welke maatregelen zijn genomen en welke acties zijn ondernomen".

Cohen en Van Aartsen lopen mee met Rode Lijn: 'We moeten het genocide noemen'

1 week 3 days ago

Oud-politici Job Cohen en Jozias van Aartsen lopen morgen mee bij het Rode Lijn-protest in Amsterdam. Dat zeggen de twee oudgedienden van de PvdA en de VVD in een uitgebreid interview in de Volkskrant.

Bij het protest eisen de demonstranten actie van het Nederlandse kabinet tegen Israël "om de illegale bezetting van Palestina definitief te beëindigen".

Het is de vierde keer dat het protest gehouden wordt. Zowel Cohen als Van Aartsen loopt voor het eerst mee. De twee spreken van een genocide in Gaza. "Je ontkomt er niet aan het zo te noemen", zegt de 79-jarige Cohen.

Oneens met eigen partij

In het huidige kabinet levert de VVD zelden kritiek op Israël. Van Aartsen, onder meer voormalig minister van Buitenlandse Zaken namens de partij, zegt het volledig oneens te zijn met die partijlijn. "Het zou een partij, die zegt liberaal te zijn, sieren om kernwaarden als menselijkheid en internationaal recht te verdedigen. Maar ze staan erbij en kijken ernaar."

Jetten toont op dit moment geen leiderschap, zegt de oud-burgemeester van Den Haag. Ook vindt hij het niet moedig dat Jetten volgens hem als premier niet waarmaakt wat hij beloofde. Jetten liep vorig jaar mee het protest, toen als Kamerlid. Op sociale media sprak hij van kippenvel en zei hij: "Doe alles wat in je macht ligt om Israël te stoppen met het uithongeren en doden van onschuldige Palestijnen."

Gisteren zei Jetten nog dat Nederland geen extra maatregelen gaat nemen tegen Israël. Volgens de premier steekt Nederland al zijn nek uit en werkt druk op de Israëlische regering beter als dat vanuit een breed front komt vanuit Europa. Volgens de premier voert Nederland onder mee bilaterale gesprekken met Israël en heeft het kabinet de afgelopen maanden de humanitaire hulp opgeschroefd.

Van Aartsen pleit ervoor om maatregelen te nemen los van Europa. "Deze maatregelen kan Nederland zelfstandig nemen. En er moeten ook consequenties aan worden verbonden."

Worsteling met de situatie

Vorig jaar keerde Cohen zich nog tegen het voorstel van zijn partij om een volledig wapenembargo in te stellen tegen Israël. Nu zegt de voormalige burgemeester van Amsterdam dat hij sinds de aanvallen van Hamas op 7 oktober 2023 erg worstelt met de situatie. "Als Joodse man vind ik het bestaan van Israël belangrijk, maar tegelijkertijd zag ik dat de Israëlische regering maar doorging, en langzaam opschoof richting genocide", een begrip dat voor hem verbonden is met de Holocaust in de Tweede Wereldoorlog.

"De Holocaust is het verschrikkelijkste dat we de afgelopen eeuw hebben meegemaakt. En waar ging het over? Dat bepaalde mensen er niet meer bij hoorden om wie ze waren. Datzelfde gebeurt nu bij de Arabieren", aldus Cohen in het interview.

Brief

Gisteren stuurden Cohen en Van Aartsen samen met 279 oud-bewindslieden, oud-diplomaten, oud-ambtenaren en ambtenaren een brief naar Jetten met een oproep om stevige maatregelen te nemen tegen Israël. Het kabinet heeft nog niet gereageerd op de brief.

CDA-leider Bontenbal: cruciaal moment voor minderheidscoalitie

1 week 3 days ago

CDA-leider Bontenbal wil er de komende week "alles aan doen" om het belastingplan aan een meerderheid te helpen. Dat zei hij op een CDA-congres in Almere, aan de vooravond van wat een spannende week voor de minderheidscoalitie gaat worden.

Zonder genoeg steun in de Eerste en Tweede Kamer kan het kabinet volgens Bontenbal niets. Hij herhaalde dat hij het onverantwoord vindt om het belastingplan in dat geval naar de Eerste Kamer te sturen en riep alle partijen op tot samenwerking. Hij sprak van een cruciaal moment voor de minderheidscoalitie.

Dit zei de CDA-leider op het congres:

Deze week stuurde het kabinet na maanden van moeizame onderhandelingen met de oppositie het belastingplan naar de Kamer, opnieuw met enige aanpassingen. De hoop was dat een debat een meerderheid zou opleveren.

Na een uren durend debat bleek ook het parlement er niet uit te komen. Een meerderheid in de Tweede Kamer lijkt misschien wel in zicht, maar in de Eerste Kamer allerminst. Daar is steun voor nodig van ofwel linkse partijen als Pro en Volt, ofwel rechtse partijen als BBB, JA21 en SGP. De eisen die die partijen in ruil voor hun steun stellen, verdelen de coalitie: de VVD wil liever over rechts, D66 en CDA over links.

Bontenbal noemt VVD nu niet

Toch hoopt CDA-leider Bontenbal nog op steeds op een deal. Vandaag op het congres prees hij 50Plus en de ChristenUnie voor hun constructieve houding. Eerder deze week zei hij in de talkshow Eva dat de VVD zou moeten bewegen op het belasten van vermogenden en de route met Pro niet te blokkeren. Nu noemde hij de VVD niet.

Bontenbals oproep tot samenwerking ging vergezeld van zorgen over de democratie wereldwijd, waarbij hij onder meer de situatie in Frankrijk aanhaalde. Volgens hem laten de rellen en onrust daar zien dat politieke verdeeldheid het steeds moeilijker maakt om politieke verantwoordelijkheid te nemen. "We kunnen de politieke verdeeldheid niet verslaan met nog meer verdeeldheid."

Of de coalitie in ons land er zelf in slaagt de interne verdeeldheid daadwerkelijk te overbruggen, moet de komende dagen blijken. In een allerlaatste poging de problemen op te lossen zoeken de fractievoorzitters los van elkaar contact met oppositiepartijen.

Chaos dreigt

Pro en Volt willen het belastingplan steunen als er 1,5 miljard euro verschoven wordt van de belasting voor werkenden naar de belasting voor vermogenden. De VVD vindt het plan in strijd met het regeerakkoord en slecht voor bedrijven en ondernemers. CDA en D66 zien de richting van het plan wel zitten. Afgesproken is vorige week dat de partijen los van elkaar mogen stemmen, maar de VVD zei daarna dat het ondenkbaar is dat de coalitie het plan "in deze vorm" steunt.

De komende dagen moet blijken of en hoe oppositie en coalitie nog op een "vorm" uitkomen waarmee ze eruit komen.

De oproep tot samenwerking geldt voor alle partijen, zei Bontenbal. Zonder op de inhoud van onderhandelingen in te gaan zal "misschien ook de CDA-achterban niet blij zijn" met "deals die ik wellicht de komende dagen sluit".

Donderdag wordt over het belastingplan gestemd. Zonder meerderheid kan er een chaos ontstaan. De Eerste Kamer stemt eind deze maand over het belastingplan. Als het dan wordt afgekeurd, kloppen voorlopige aanslagen van miljoenen belastingplichtigen niet meer, met enorme gevolgen voor zowel burgers als de Belastingdienst.

Automobilist mishandelt trucker na mislukte inhaalpoging in Breda

1 week 3 days ago

Een automobilist (44) wordt ervan verdacht dat hij een chauffeur van een vrachtauto heeft mishandeld na een mislukte inhaalpoging, vanochtend in Breda.

De automobilist, die zelf gewond raakte bij de manoeuvre, werd korte tijd later opgepakt in zijn woning in Breda, meldt Omroep Brabant.

Het ongeluk gebeurde rond 09.00 uur op de Westerhagelaan, vlak bij de snelweg A16. Volgens de politie wilde de automobilist de vrachtauto inhalen die voor hem reed. Hij raakte daarbij van de weg, reed over de stoep en door de berm en sloeg daarna met zijn auto over de kop.

Bedreigd

De politie stelt dat de automobilist daarna uitstapte en de trucker bedreigde en mishandelde.

De man ging ervandoor, maar kon snel worden opgespoord. Na zijn arrestatie is hij met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Hij wordt behalve van mishandeling en bedreiging ook verdacht van het verlaten van de plaats van een ongeluk en het weigeren van een blaastest.

De politie heeft niet bekendgemaakt of de vrachtwagenchauffeur bij de mishandeling gewond is geraakt.

Verkiezingen Nieuw-Zeeland nek-aan-nekrace, mogelijk sleutelrol voor nieuwkomer

1 week 3 days ago

De parlementsverkiezingen in Nieuw-Zeeland zijn uitgelopen op een nek-aan-nekrace. De centrumrechtse National-partij van premier Chris Luxon gaat gelijk op met de grootste oppositiepartij Labour van Chris Hipkins. Met ruim 95 procent van de stemmen geteld schommelen beide partijen net onder de 30 procent. Enkele duizenden stemmen scheiden de twee.

"Nieuw-Zeeland heeft gesproken, maar het duurt misschien wat langer om uit te vogelen wat men precies heeft gezegd", grapte Hipkins in zijn toespraak op verkiezingsavond. Volgens de Labour-leider is het duidelijk dat partijen moeten samenwerken.

Ook Luxon zei dat het nog "too close to call" is. Hij feliciteerde oppositieleider Hipkins met een "zeer felbevochten verkiezingsstrijd" en wilde nog niet vooruitlopen op onderhandelingen over een coalitie.

Een samenwerking tussen beide partijen is in elk geval uitgesloten: dat is nog nooit gebeurd. Vandaar dat een van beide partijen met andere partijen een coalitie zal moeten vormen. Uit de verkiezingsuitslag volgt dat kleinere en nieuwere partijen daarbij waarschijnlijk een sleutelrol krijgen. Het kan dan ook nog dagen duren voordat duidelijk is wie een regering kan gaan vormen.

Behoefte aan verandering

Eén ding zeker: een man met de naam Chris wordt premier van Nieuw-Zeeland. Toch zijn de resultaten voor beide partijen historisch slecht. Zo heeft de National-partij zo'n 10 procentpunt verloren vergeleken met drie jaar geleden en viel ook Labour tegen.

Het is duidelijk dat veel Kiwi's behoefte hebben aan verandering. De zittende conservatieve coalitieregering kwam drie jaar geleden aan de macht met de belofte om de economie uit het slop te trekken, maar dat is niet gelukt. Nieuw-Zeelanders zijn gefrustreerd door de enorm hoge kosten van het levensonderhoud, de hardnekkig hoge werkloosheid en een stagnerende economie. Ook is er een huizencrisis.

"De kosten van het levensonderhoud zijn enorm hoog, dat is het belangrijkste punt voor de meeste mensen", zegt econoom en hoogleraar Robert MacCulloch van de Universiteit van Auckland. "De huidige regering heeft de economie niet kunnen verbeteren. Maar er is ook weinig vertrouwen in Labour, dat het land na de coronapandemie in een heel slechte economische positie achterliet. Men is gewoon niet erg onder de indruk van de twee traditionele regeringspartijen."

De kwakkelende economie leidt ertoe dat veel jonge, hoogopgeleide mensen besluiten om het land te verlaten. Vorig jaar vertrok een recordaantal Nieuw-Zeelanders naar het buitenland, op zoek naar een beter leven. Het ging om bijna 68.000 mensen, ruim 185 per dag. Ruim 60 procent verhuist naar Australië, waar ze vaak duizenden dollars meer verdienen dan voor hetzelfde werk in eigen land.

De kleine, relatief nieuwe Opportunity-partij, geleid door de 38-jarige Qiulae Wong, heeft deze onvrede onder jongeren gehoord en er woorden aan gegeven. Voor het eerst heeft de partij de kiesdrempel van 5 procent behaald die nodig is voor een zetel in het parlement.

"Nieuw-Zeelanders zijn klaar met de status quo. Ze hebben hun stem laten horen, en zeggen dat het beter kan", zei Wong op de verkiezingsavond tegen een uitgelaten publiek. Ze werd als heldin onthaald. "We geloven dat we de manier waarop we politiek bedrijven kunnen veranderen, met de focus op de toekomst en de volgende generatie." De nieuwe partij in het parlement krijgt waarschijnlijk een belangrijke rol in de coalitiebesprekingen, of die nu over links of over rechts zullen gaan.

Opvallend is dat rechten voor de Maori, de inheemse bevolkingsgroep, geen belangrijk thema was voor de meeste politieke partijen bij de verkiezingscampagne. Alleen de Maori-partij Te Pati Maori zette de positie van de oorspronkelijke bewoners hoog op de agenda. Uit recent onderzoek van Ipsos bleek dat bijna 80 procent van Nieuw-Zeelanders het belangrijk vindt om Maori-cultuur te beschermen. Toch gaf slechts 3 procent van de respondenten aan dat ze deze thema's het meest belangrijk vonden.

De definitieve verdeling van de zetels in het parlement wordt pas eind deze maand bekendgemaakt door de kiescommissie. Waarschijnlijk is pas over drie weken duidelijk wat de definitieve uitslag is. Het vormen van een coalitieregering kan ook nog lang gaan duren.

Rechter draait tariefsverhoging rondvaartbelasting Amsterdam terug

1 week 3 days ago

De rechter heeft een tariefsverhoging van de rondvaartbelasting in Amsterdam teruggedraaid. Rederij Stromma gaat aan de gemeente nu weer 1,50 euro per rondvaartpassagier betalen in plaats van 2,70 euro.

De rechtbank wijst erop dat onduidelijk is wat de gemeente als tegenprestatie leverde voor de extra belastingheffing. Ook werd volgens stadsomroep AT5 een deel van de opbrengsten besteed aan zaken waar een rondvaartrederij niets aan heeft, zoals gratis openbaar vervoer voor kinderen.

Retributie

Sinds januari 2020 heft Amsterdam een belasting op alle evenementen die 'op' het water plaatsvinden, de zogeheten vermakelijkhedenretributie. De gemeente voerde aan dat het onderhoud van de grachten en andere waterlopen veel geld kost en rekende aanvankelijk 1,50 euro per rondvaartpassagier of bezoeker van een (groot) feest op een vaartuig.

In 2024 wilde het college van burgemeester en wethouders het tarief verhogen naar 2,00 euro. De gemeenteraad besloot om daar 50 cent bovenop te doen. Later ging het tarief naar 2,60 euro en dit jaar is het 2,70 euro. De heffing wordt veelal doorberekend aan de passagiers.

Niet onderbouwd

Nadat de belasting over de jaren 2024 en 2025 betaald was, maakte rederij Stromma bezwaar tegen de tariefsverhoging. Volgens Stromma motiveerde de gemeente het doel van de extra heffing niet.

De gemeente verdedigde de verhoging omdat die zou leiden tot een "eerlijkere bijdrage van de bezoekers aan de stad". Omdat het aantal bezoekers snel toeneemt, is Amsterdam ook veel meer kwijt aan het in stand houden van voorzieningen waarvan de exploitanten profiteren, betoogde de heffingsambtenaar bij de rechtbank.

Extra geld

Maar de rechtbank stelt nu net als rederij Stromma dat de gemeente niet onderbouwt hoeveel (extra) geld daarvoor precies nodig is.

De rechter is vooral kritisch over het feit dat een deel van de belastingopbrengsten niet wordt besteed aan onderhoud van de grachten. Het gaat naar bijvoorbeeld gratis openbaar vervoer voor kinderen, vergroening van de openbare ruimte en een lerarenbeurs. "Voorzieningen waarvan de in de heffing betrokken vermakelijkheden geen enkel profijt hebben", aldus de rechtbank.

Terugbetalen

De tariefsverhoging wordt met terugwerkende kracht tot in het derde kwartaal van 2024 teruggedraaid. Amsterdam moet het te veel betaalde geld dus terugbetalen aan rederij Stromma.

De rechter laat in het midden wat het vonnis betekent voor de andere rondvaartrederijen en organisatoren van feesten op een vaartuig in Amsterdam. Maar gezien de redenering van de rechtbank is het aannemelijk dat ook zij teruggaan naar het tarief van 1,50 euro per passagier.

Ook Democratische sheriffs, aanklagers en regiobestuurders gekozen, wat doen ze?

1 week 3 days ago

"Blue, blue, blue, blue", kleurde de landkaart van de VS met de uitslagen van de tussentijdse verkiezingen. De Democraten wisten niet alleen in het Congres zetels van de Republikeinen over te nemen, ook op lokaal niveau versloegen ze hun tegenstanders.

Bij de tussentijdse verkiezingen wordt ook altijd gestemd voor bestuursfuncties in de Amerikaanse staten. Zo worden er gouverneurs, sheriffs, hoofdaanklagers en bijvoorbeeld voorzitters van de onderwijsraad gekozen. Op die manier zijn de Democraten doorgedrongen tot in de haarvaten van Amerika.

Uitvoerende macht

In Texas, Nevada, Iowa, Ohio en Georgia namen de Democraten de gouverneurspost van de Republikeinen over en mogelijk komen daar de dieprode staten Alaska en Kansas nog bij.

Gouverneurs hebben veel macht. Ze zijn een soort president in hun staat, die allemaal ook een eigen Huis van Afgevaardigden en een Senaat hebben. Een gouverneur gaat over de budgetten en kan wetsvoorstellen zowel introduceren als vetoën.

Een belangrijk thema in de Democratische campagne in Texas, Georgia en Ohio was de komst van datacenters. De nieuwe Democratische gouverneurs in Georgia en Ohio willen restricties voor datacenters instellen. En Gina Hinojosa, die werd verkozen als eerste Latina-gouverneur in Texas, beloofde dat er een moratorium komt op het ontwikkelen van datacenters in haar staat.

Juist in Texas was de afgelopen jaren goed te zien hoe ver de macht van een gouverneur reikt. Twaalf jaar lang maakte de Republikein Greg Abbott er de dienst uit. Hij was een van de belangrijkste partners van president Trump bij het keiharde immigratiebeleid en deed er vaak nog een schepje bovenop.

Abbott lanceerde Operation Lone Star State, een grensoperatie waarvoor hij miljarden uittrok en duizenden militairen van de Nationale Garde inzette. Ook stuurde hij als vorm van protest bussen met tienduizenden immigranten naar Democratische steden als New York en Washington.

Sheriffs en rechters

In veel staten wonnen de Democraten ook de race om de functie van luitenant-gouverneur (een soort vicepresident), minister van Financiën en sheriff.

Zo werd in een district in Maryland voor het eerst in twee decennia een Democratische sheriff gekozen. De Republikein Chuck Jenkins was daar sinds 2006 hoofd van politie en stond bekend om zijn anti-immigratiebeleid. Jenkins werkte veel samen met immigratiedienst ICE. Zijn Democratische tegenstander heeft gezegd dat niet meer te zullen doen.

Ook de rechterlijke macht op lokaal niveau wordt gekozen. Het Hooggerechtshof is het hoogste gerechtelijk orgaan in elke staat. Het beslist over zaken als abortus, de doodstraf en wie met wie mag trouwen. Zo blokkeerde het Hooggerechtshof van Texas pogingen om de abortuswet te verruimen. Op dit moment mag er alleen abortus gepleegd worden wanneer de moeder in levensgevaar is.

In Texas wonnen de Democraten dinsdag voor het eerst sinds 1994 zetels in het Hooggerechtshof. Daardoor zijn vier van de negen zetels nu in Democratische handen.

Nieuwe hoofdaanklager

Deze overwinning krijgt mogelijk nog een staartje. De Republikeinse rechter James Sullivan verloor van een Democraat en raakt zijn positie in het Texaanse Hooggerechtshof kwijt. Volgens persbureau Reuters zou president Trump hem nu het nog kan snel willen benoemen tot federale rechter, een functie die Sullivan voor het leven mag bekleden.

Hoofdaanklager Ken Paxton, die ging voor een Senaatszetel, maar verloor van James Talarico, laat ook een vacature achter. Hij wordt opgevolgd door een Democraat.

Trump-loyalist Paxton klaagde in 2020 de staten Georgia, Michigan, Pennsylvania en Wisconsin aan, nadat Joe Biden de presidentsverkiezingen had gewonnen. Hij beweerde dat er verkiezingsfraude was gepleegd, een claim waar hij nooit overtuigend bewijs voor heeft geleverd.

Onderwijs en cultuuroorlog

Texas ging ook voorop in de cultuuroorlog tussen conservatieven en progressieven. Samen met Florida vormde Texas het ground zero van de ideeënstrijd in het onderwijs. Bij deze verkiezingen gingen zeker vier zetels in het onderwijsdepartement naar de Democraten.

Dat departement stelt het beleid vast voor publieke scholen in Texas. De leden van de onderwijsraad beslissen wat er op scholen wordt onderwezen, welke leermiddelen worden goedgekeurd en aan welke eisen leerlingen moeten voldoen voor een diploma.

De Republikeinen hadden lang de meerderheid in het onderwijsdepartement. Ze stonden verplichte bijbellezingen voor alle leerlingen op openbare scholen toe en keurden lesmethoden goed waarin de Amerikaanse slavernij wordt gebagatelliseerd.

Verboden boeken

Ook werden vorig jaar ruim 8000 boeken verboden op publieke scholen in de staat. Op die lijst van verboden boeken staat de biografie van Michelle Obama en ook bijvoorbeeld de Harry Potter-reeks. Die zou hekserij promoten.

De Democraten hinten al op een koerswijziging in het klaslokaal. Zo moet religie weer meer naar de achtergrond verdwijnen en richten ze zich liever op de financiering van het onderwijs. Hoog op de wensenlijst: meer geld voor openbare scholen en leraren.

Voormalig Midden-Oostencorrespondent Thomas Loudon (56) overleden

1 week 3 days ago

Journalist en oud-correspondent Thomas Loudon is overleden. Hij kampte met neuro-endocriene tumoren (NET), een langzaam groeiende vorm van kanker. Vorig jaar kreeg hij de diagnose en deze week overleed hij daaraan. Hij was 56 jaar.

In 2001 werd Loudon de eerste Nederlandse (video)journalist die zich na de Islamitische Revolutie in Iran vestigde. Hij deed in diverse talen verslag van ontwikkelingen in Iran, Afghanistan en het noorden van Irak voor onder meer de NOS, Trouw en Elsevier, maar ook voor buitenlandse media als CNN, het Chileense Canal 13 en Asia TV in Singapore.

Egypte en Jordanië

In 2003 trok hij naar de Egyptische hoofdstad Caïro, waar hij Midden-Oostencorrespondent werd voor de NOS. Daarna deed hij dat vanuit Jordanië. Hij maakte onder meer verhalen over de Amerikaanse oorlog in Irak. Correspondent bleef hij tot begin 2007, waarna hij terugkeerde naar Nederland.

In de jaren daarna was hij actief als docent journalistiek in Groningen en Rotterdam. Ook richtte hij zijn eigen organisatie op om journalisten te ondersteunen in landen waar de persvrijheid onder druk staat. Daarnaast ontwikkelde Loudon platforms voor videojournalisten en voor politieke cartoons.

De laatste jaren was Loudon actief als documentairemaker. Hij spitste zich toe op thema's als economische groei, afval en duurzaamheid. Daarnaast was Loudon ook nog acteur. Hij speelde rollen in onder meer de series De Joodse Raad, Flikken Maastricht, Gooische Vrouwen en The Spectacular.

Meer mensen met verward gedrag, drukken op hulpverlening en rechtspraak

1 week 3 days ago

De overlast van mensen met verward gedrag neemt elk jaar toe. Moest de politie in 2015 nog ruim 66.000 keer in actie komen, vorig jaar was dat al bijna 170.000 keer. Ook dit jaar, gekeken naar de cijfers tot september, loopt het aantal meldingen weer op, met een tussenstand van 149.519 incidenten.

Strafrechters Elmy Elderman en Joyce de Ruiter van de rechtbank Overijssel zijn bezorgd over dit toenemende probleem in de maatschappij. "Wij kunnen het niet oplossen. Bestuurders denken: zet ze maar vast, dan zijn ze van de straat. Maar daarna komen ze terug op straat, onbehandeld en zonder zorg", legt De Ruiter uit.

Het gaat om een kleine groep mensen met ernstige psychiatrische problemen, vaak in combinatie met een verslaving. Koepelorganisatie Raad voor de rechtspraak onderschrijft wat de twee strafrechters aankaarten.

Naakt over straat

Vaak gaat het om kleine vergrijpen, van winkeldiefstal tot naakt over straat lopen, schreeuwen en de deur van de nachtopvang slopen, maar de druk op de hulpverlening en het rechtssysteem is er groot door. Strafrechter Elderman: "Met dit soort incidenten is de hele strafketen druk: politie, justitie, reclassering en tot slot de gevangenissen. En we zien deze mensen vaak weer terug."

Zowel de strafrechters als de Raad voor de rechtspraak vinden dat er eerder moet worden ingegrepen, en niet door een rechter. "Strafrecht als interventie is niet altijd geschikt of effectief. Door in een eerder stadium met niet-strafrechtelijke interventies te komen, kan voorkomen worden dat mensen in de strafrechtketen belanden. Dat draagt ook bij aan het voorkomen van onnodig slachtofferschap en ook onnodig daderschap. Daar is de hele samenleving bij gebaat", aldus een woordvoerder van de raad.

Ook psychiater Josephine Lenssen, geneesheer-directeur bij ggz-aanbieder Dimence Groep in Overijssel, deelt de zorgen over deze mensen, die niet de juiste hulp krijgen. "Onze zorgverleners zijn dagen bezig om stad en land af te bellen voor geschikte woonplekken. Je kunt je voorstellen dat je die tijd anders kunt besteden." Deze kwetsbare mensen worden vaak weer dakloos zodra ze uit detentie komen en dan beginnen de problemen weer van voren af aan.

Beschermd wonen

Beschermd wonen biedt deze mensen de houvast die nodig lijkt om niet in een negatieve spiraal te vervallen, zegt Lenssen. "Als ze meer continuïteit in wonen hebben, is die terugval er niet. Daar krijgen ze de bescherming die nodig is, zodat ze niet telkens van de wagen vallen." De wet biedt mogelijkheden om beschermd wonen op te leggen bij de strafbepaling, maar vaak is daar geen plek.

Het gaat in veel gevallen om intensieve langdurige hulpverlening, waar mensen misschien hun hele leven blijven. 't Kastheel in Kampen is zo'n locatie, waar mensen hun leven lang onder begeleiding kunnen wonen.

Oprichter Bas de Greef vergelijkt het met het dragen van een korset. "Als het goed met iemand gaat, laten we de touwtjes wat losser, heeft iemand een terugval dan trekken we de touwtjes aan. Maar het korset blijft aan, daar is deze groep mensen bij gebaat."

Woongroepen nodig

De Greef is in gesprek met de ministeries van Volksgezondheid en Justitie en Veiligheid. Ook daar is volgens hem het besef dat dergelijke woongroepen nodig zijn om de toenemende groep overlastgevende mensen met verward gedrag opvang te bieden.

Op dit moment zijn de locaties nog schaars, zien ook Elderman en De Ruiter. "Zeer zorgwekkend, we zien deze groep verwarde mensen steeds meer terugkomen op de zittingen. En er komen ook nieuwe groepen bij, dat wil je eigenlijk voor zijn."

Beluister onze podcast

Hulporganisaties waarschuwden al in maart dat de druk op de zorg, de opvang en de politie door mensen met verward gedrag toeneemt.

Beluister de aflevering van podcast De Dag hierover via NPO Luister of een ander podcastkanaal.

Politie Mexico schiet meisje (7) dood bij protest tegen arrestatie drugscrimineel

1 week 3 days ago

Bij een actie tegen drugscriminaliteit in Mexico heeft de politie een meisje van 7 doodgeschoten. Dat gebeurde in de stad Matamoros, die aan de Amerikaanse grens met Texas ligt. Het doodgeschoten meisje heeft de Amerikaanse nationaliteit.

In delen van de stad was het al dagen onrustig. Vorige week hield de politie een plaatselijke drugscrimineel aan en uit protest daartegen hielden gewapende mannen wegen geblokkeerd.

Om die blokkades op te breken kwam de politie gisteren in actie. Volgens justitie werden agenten in helikopters daarbij beschoten vanaf de grond en schoten ze terug. Het meisje, dat in een auto zat, overleefde dat niet.

Achtervolging

De moeder van het slachtoffer zegt tegen Mexicaanse media dat ze met haar gezin in de auto zat toen een helikopter hen begon te achtervolgen. Haar man zou zijn uitgestapt om duidelijk te maken dat ze burgers waren en dat er kinderen in de auto zaten, maar er zou desondanks zijn geschoten.

Tegen de betrokken agenten is een onderzoek ingesteld. Ze zijn niet aangehouden.

Zeven inbrekers met hoogwerker van dak gehaald in Groningen

1 week 3 days ago

Op het dak van een bedrijf in Groningen zijn zeven inbrekers aangehouden. De verdachten zijn met een hoogwerker van de brandweer naar beneden gehaald, melden lokale media.

Alle verdachten zijn meegenomen naar het politiebureau. Hun identiteit is niet bekend.

Ook is niet bekend of er verdachten gevlucht zijn. Na de aanhouding van de zeven heeft de politie het pand nog doorzocht, maar daarbij is niemand meer aangetroffen.

Wekdienst 7/11: CDA houdt partijcongres • EK veldrijden in Zeddam

1 week 3 days ago

Goedemorgen! CDA-leider Bontenbal spreekt zijn partij toe op een precair moment voor zijn minderheidscoalitie en de vrouwen rijden in Zeddam het EK veldrijden.

Eerst het weer:

De dag start lokaal met mist. Het is wisselend bewolkt en op de meeste plaatsen droog. Bij weinig wind wordt het 7 tot 10 graden.

In het oosten van het land blijft het lange tijd vrij zonnig. Elders komt meer bewolking voor en in het noorden is ook eerst mist mogelijk. Afhankelijk van de hoeveelheid zon wordt het 6 tot 10 graden. De wind is zwak en komt uit het zuiden.

De verwachting voor de komende dagen; kijk hier het NOS Weer van gisteravond terug:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het Amerikaanse leger heeft vannacht een aanval uitgevoerd op Iran. Het was de eerste sinds de tussentijdse verkiezingen afgelopen dinsdag. President Trump heeft de aanval bevestigd. Volgens hem was het "een kleine aanval".

Iraanse staatsmedia melden op basis van getuigen dat twee projectielen zijn ingeslagen in het gebied Suza op het eiland Qeshm. Dat eiland ligt op een strategische positie in de Straat van Hormuz en herbergt belangrijke legerbases. Voorafgaand aan de inslagen was volgens de getuigen het geluid van een vliegtuig boven het eiland te horen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Paus Leo is aangekomen voor een rondreis door enkele Zuid-Amerikaanse landen. In zijn tweede vaderland Peru kan hij zichzelf uitvergroot tegenkomen: in de hoofdstad Lima is een 14 meter hoog standbeeld van hem geplaatst, volgens de kunstenaar het grootste van deze paus wereldwijd.

Fijne dag!

Miljarden euro's voor CO2-opslag, maar succes is nog niet verzekerd

1 week 3 days ago

De verduurzaming van de industrie gaat langzamer dan zou moeten om de klimaatdoelen te halen. Om die doelen niet nog verder uit het zicht te laten verdwijnen, steekt het kabinet extra geld in het afvangen en opslaan van broeikasgas.

Het eerste project in Nederland voor CO2-opslag is Porthos, dat volgend jaar van start moet gaan in Rotterdam.

Met 1,3 miljard euro extra overheidssteun moet er nog veel meer CO2 opgeslagen worden. Het gaat dan om het grotere Aramis-project, waarbij CO2 uit Nederland, Duitsland en België onder de Noordzee verdwijnt. Ondanks de extra subsidie is succes nog niet verzekerd, want bedrijven aarzelen.

Technische vertraging

Het voormalige gasproductieplatform P18-A ligt 20 kilometer uit de kust van Rotterdam. Het wordt op dit moment omgebouwd tot injectieplatform voor CO2 voor Porthos. Aanvankelijk zou de eerste CO2 hier eind dit jaar al onder de zeebodem verdwijnen, maar het project loopt door verschillende technische oorzaken vertraging op.

Een deel van de CO2 uit onder meer de olieraffinaderijen van Shell en ExxonMobil wordt binnenkort afgevangen. Die broeikasgassen gaan dan niet meer via schoorstenen de atmosfeer in, maar via een 30 kilometer lange pijpleiding naar het uiterste puntje van de Maasvlakte.

De CO2 wordt daar in een compressorstation onder hoge druk in een onderzeese pijpleiding naar het injectieplatform gepompt, waar het voor altijd wordt opgeslagen in een grotendeels leeg gasveld op 3,5 kilometer onder de zeebodem.

Tien procent afgevangen

Jaarlijks kan met Porthos 2,5 megaton CO2 afgevangen worden, dat is zo'n tien procent van alle uitstoot in de Rotterdamse haven. Het grootste deel is afkomstig van de olieraffinaderij van Shell in Pernis. Die kan daarmee zijn uitstoot met 20 procent verminderen. De overige CO2 komt van Exxon Mobil, Air Products en Air Liquide.

Bekijk hier de reportage die we maakten op het injectieplatform op de Noordzee:

CCS wordt het genoemd; de Engelse afkorting van Carbon Capture and Storage. De milieubeweging zag het lange tijd als een dure overheidsmaatregel waarmee fossiele bedrijven echte verduurzaming konden uitstellen.

Noodzakelijk voor klimaat

Wetenschappers noemen CO2-afvang noodzakelijk, zeker nu veel andere maatregelen achterblijven en de temperatuur op aarde harder stijgt dan verwacht.

Porthos is niet het enige CCS-project in Europa. Zo vangt kunstmestfabriek Yara in het Zeeuwse Sluiskil CO2 af, dat per schip naar Noorwegen gaat en daar onder de zeebodem wordt opgeslagen. Ook is er een aantal kleinere commerciële CCS-initiatieven.

In Nederland wordt nu vooral gekeken naar het Aramis-project, de grote opvolger van Porthos. Afvalverbrandingsinstallaties, Tata Steel, cementfabrieken en de chemische industrie zouden daar hun CO2-uitstoot mee kunnen beperken. De industrie is verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de totale uitstoot in Nederland.

Ondanks subsidieregelingen tonen bedrijven op dit moment weinig animo voor deelname aan Aramis. Het gaat om enorme investeringen, waarvan de opbrengst onzeker is.

Vervuilen is goedkoper

Bedrijven die veel CO2 uitstoten, moeten rechten kopen via het Europese ETS-systeem. De beschikbare uitstootrechten en de prijs hier van, bepalen de kosten van uitstoot voor de industrie. Deze rechten zijn op dit moment te laag geprijsd om kostbare verduurzamingsmaatregelen commercieel interessant te maken. Daardoor is het nu goedkoper om uit te stoten, dan om CO2 af te vangen en op te slaan.

Vorig jaar trokken Shell en TotalEnergies zich terug uit de bouw van transportinfrastructuur voor Aramis. Dat krijgt een veel langere ondergrondse pijpleiding dan Porthos. De kosten voor de bouw van Aramis moeten nu volledig worden opgebracht door de staatsbedrijven Energiebeheer Nederland (EBN) en Gasunie.

Grote klanten gevraagd

Met de extra subsidie van 1,3 miljard euro kan de bouw van Aramis starten met minder deelnemers. Toch is ook met deze subsidie het verdienmodel nog niet geregeld. Er zullen nog een aantal grote klanten moeten instappen om volgend jaar een definitief investeringsbesluit te kunnen nemen.

Die bedrijven moeten dan niet alleen participeren in het Aramis-project, maar ook nog zorgen dat hun CO2 afgevangen wordt en in Rotterdam aankomt. Dat kan met pijpleidingen of schepen. Alles bij elkaar is het een kostbare investering. Een investering waarvoor niet alleen geld, maar ook lange termijn zekerheid nodig is. Zekerheid over CO2-prijzen en stabiliteit van overheidsbeleid.

VS voert eerste aanval na verkiezingen op Iran uit

1 week 3 days ago

Het Amerikaanse leger heeft gisteravond een aanval uitgevoerd op Iran, de eerste sinds de tussentijdse verkiezingen in de VS afgelopen dinsdag. President Trump heeft de actie bevestigd. Volgens hem was het "een kleine aanval".

Iraanse staatsmedia melden op basis van getuigen dat twee projectielen zijn ingeslagen in het gebied Suza op het eiland Qeshm. Dat eiland ligt op een strategische positie in de Straat van Hormuz en herbergt belangrijke legerbases. Voorafgaand aan de inslagen was volgens de getuigen het geluid van een vliegtuig boven het eiland te horen.

Er is nog niets bekend over schade. Wel stelt het Iraanse leger dat het een Amerikaanse MQ-9 Reaper, een drone, heeft neergeschoten boven Qeshm.

'Binnen een kwartier'

Al enige tijd wordt ervan uitgegaan dat president Trump een omvangrijke, meerdaagse aanval op Iran voorbereidt. Hij zou dat over de verkiezingen hebben heengetild, in de hoop er niet op te worden afgerekend door de Amerikaanse kiezer. Desondanks leed zijn Republikeinse partij dinsdag een grote nederlaag.

Over de "kleine" aanval van gisteravond zei Trump tegen verslaggevers dat daarbij Iraans luchtafweergeschut is vernietigd. Dat gebeurde volgens hem snel, "binnen ongeveer vijftien minuten, misschien vijf". Verder gaf hij geen details.

Eerder op de dag zei hij dat er wel nog diplomatieke gesprekken gaande zijn over een einde aan de oorlog. Die gesprekken met afgevaardigden van het Iraanse regime verlopen volgens hem "heel goed".

20 miljoen dollar beloning

Ondertussen heeft het Central Command, dat toezicht houdt op de Amerikaanse militaire operaties in het Midden-Oosten, een miljoenenbeloning uitgeloofd voor tips over het Iraanse nucleaire programma. Het geld wordt uitgekeerd bij waardevolle informatie over bijvoorbeeld "faciliteiten, uitrusting en betrokken personeel, zoals wetenschappers", staat in een bericht op X.

De beloning kan oplopen tot 20 miljoen dollar. Ook wordt de tipgever "eventuele hervestiging" aangeboden.

Wat zijn de gevolgen van de bommeldingen voor reizigers en vliegmaatschappijen?

1 week 3 days ago

Het Europese vliegverkeer werd deze week drie keer geconfronteerd met een reeks bommeldingen. Zeker tien vliegtuigen kregen ermee te maken. Eén daarvan was een KLM-vlucht van Praag naar Amsterdam.

Voor zover bekend is er nergens een bom gevonden en raakte ook niemand gewond. De dreigingen lijken vooral bedoeld om de burgerluchtvaart te verstoren.

Voor het totale vliegverkeer waren er weinig gevolgen. De Europese luchtverkeersleiding Eurocontrol meldt dat er donderdag veertien vluchten een bommelding kregen, van de ruim 26.000 vluchten in het Europese luchtruim.

Wie erachter zit, is onduidelijk. Volgens experts is het aannemelijk dat het gaat om een georganiseerde campagne. Ook de Ierse regering sprak van een gecoördineerde actie, naar aanleiding van bomdreigingen bij een aantal Ierse media.

Geen compensatie

Voor passagiers in de getroffen vliegtuigen leveren de dreigingen soms urenlange vertraging op. Een toestel moet bijvoorbeeld uitwijken naar een andere luchthaven of moet eerst worden doorzocht, voordat iedereen het vliegtuig mag verlaten.

Passagiers krijgen geen compensatie. Dat komt doordat bommeldingen worden gezien als een terroristische dreiging. Dat valt onder overmacht, waardoor de luchtvaartmaatschappij niet verplicht is te betalen.

Dat is anders bij de KLM-vlucht die donderdag onderweg was naar Tel Aviv en een geplande tussenlanding maakte in Boekarest. Ook dat toestel kreeg te maken met een bommelding, die vlak voor aankomst in de Roemeense hoofdstad werd gemeld.

Eenmaal in Boekarest kon het vliegtuig niet verder vliegen als gevolg van een technisch mankement. De passagiers kunnen daardoor wel aanspraak maken op compensatie.

Wel een zorgplicht

Voor de meeste gedupeerde reizigers is er in elk geval geen extra geld. Ze kunnen wel een vergoeding krijgen voor eten en drinken, mits dat in verhouding staat tot de wachttijd. Ook een overnachting en vervangend vervoer kan worden vergoed. Die zorgplicht van vliegmaatschappijen voor passagiers is vastgelegd in Europese regels.

Verder hebben reizigers recht op een vervangende vlucht als hun reis wordt geannuleerd. Kan de luchtvaartmaatschappij daar niet aan voldoen, dan is er wel de mogelijkheid om compensatie te vragen.

"In een continentale vlucht met een Boeing 737 of Airbus 320 passen zo'n 180 passagiers", zegt luchtvaartanalist Paul Vaneker van claimorganisatie Flightright. "Al die passagiers hebben recht op die zorgplicht. Als ze daar gebruik van maken, kan dat samen met kosten voor een ongeplande landing, zoals extra brandstof, havengelden en afhandeling, in de tienduizenden euro's lopen."

Onrust bij passagiers

Voor luchtvaartmaatschappijen kost een bommelding dus extra geld, terwijl ze al kampen met hoge brandstofprijzen en met beperkingen, zoals de sluiting van het luchtruim boven Rusland en Oekraïne.

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert vindt de schade voor luchtvaartmaatschappijen nu nog te overzien. "Financieel gezien is dit vervelend voor de luchtvaartmaatschappijen, maar op de totale omzet valt het nu nog mee." Eventuele kosten kunnen uiteindelijk ook worden doorberekend in ticketprijzen.

Ook Melkert wijst erop dat maar een beperkt aantal vluchten te maken kreeg met een bommelding. "Dagelijks zijn er alleen al op Schiphol meer dan duizend vliegbewegingen." Wel kan het volgens de luchtvaartdeskundige leiden tot onrust bij mensen die overwegen een vlucht te boeken.

Dreiging inschatten

Dat zegt ook Bart van den Berg, expert veiligheid en defensie bij Instituut Clingendael. "Het grootste gevolg van deze bommeldingen is maatschappelijke onrust. Zo'n bommelding heeft een psychologisch effect. Dat krijgt uiteraard ook veel media-aandacht en dat geeft mensen een gevoel van onveiligheid."

Van den Berg wijst erop dat het voor luchtvaartmaatschappijen lastig is om de dreiging in te schatten. "Er zijn nu veel meldingen, maar die blijken allemaal vals te zijn. Vliegmaatschappijen moeten nu gaan beoordelen welke meldingen mogelijk echt zijn en welke vals. Het zal je maar gebeuren dat er dertig valse meldingen zijn en dat de volgende echt is, terwijl je dat niet zo hebt beoordeeld."

Ambulancemeldkamer Oost-Nederland 'op zwart' door onderbezetting

1 week 3 days ago

De ambulancemeldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn kampt al maanden met onderbezetting. Hierdoor kon de meldkamer al een paar nachten geen 112-meldingen aannemen.

De grootste meldkamer van Nederland staat in crisisstand, schrijft Omroep Gelderland op basis van interne documenten van de meldkamer Oost-Nederland.

Op zwart

Op de meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn werken de ambulance, politie en brandweer van vijf veiligheidsregio's samen: Gelderland-Zuid, Gelderland-Midden, Noord- en Oost-Gelderland, IJsselland en Twente.

Al maanden vallen er gaten in het rooster van de meldkamer, vooral door personeelskrapte bij Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid. Medewerkers van de meldkamer in Noord-Nederland moeten dan bijspringen.

In de nacht van 30 september op 1 oktober moest de meldkamer Noord-Nederland alle 112-telefoontjes overnemen: de meldkamer Oost-Nederland ging 'op zwart'. Een paar dagen later was dat weer het geval.

Patiëntveiligheid

"Dit gaat over leven en dood", reageert Patiëntenfederatie Nederland. "Iedereen die 112 belt en direct zorg nodig heeft, moet die op tijd kunnen krijgen."

Of de wachttijd door de onderbezetting ook daadwerkelijk toeneemt, willen de samenwerkende ambulanceregio's niet zeggen.

Het is nooit met zekerheid te zeggen of een langere wachttijd gevolgen voor een patiënt heeft. "Wij begrijpen dat iedere seconde voor iemand die 112 belt lang kan voelen, zeker in een noodsituatie", reageren de regio's. "Op basis van de beschikbare gegevens hebben wij geen aanwijzingen dat de patiëntveiligheid in het geding is."

Crisisteam

Om te voorkomen dat de meldkamer vaker 'op zwart' gaat, heeft een crisisteam maatregelen genomen. Zo moeten medewerkers tijdelijk stoppen met scholing en neventaken, worden begeleiders die normaal boventallig zijn ingeroosterd en is de Inspectie van Gezondheidszorg en Jeugd ingelicht.

De 112-telefoontjes komen binnen bij de landelijke meldkamer in Driebergen, die de meldingen verdeelt over de andere negen regionale meldkamers.

Nooit helemaal 'op zwart'

In een gezamenlijke reactie stellen de samenwerkende ambulanceregio's dat meldkamer Oost-Nederland nooit helemaal 'op zwart' gaat. Medewerkers op de centrale hebben nog wel contact met ambulances en nemen telefoontjes van professionele hulpverleners aan.

Ze erkennen verder dat de personele bezetting onder druk staat. Dat komt doordat aan de ene kant de zorgvraag en het aantal 112-meldingen toeneemt en er aan de andere kant onvoldoende verpleegkundigen zijn. Ook kampt de meldkamer met uitstroom van personeel en een hoog ziekteverzuim.

Lange termijn

Om de onderbezetting op lange termijn tegen te gaan proberen de ambulanceregio's meer mensen op te leiden. Maar die zijn pas na negen maanden opleiding volledig inzetbaar, zo laten ze weten.

Ook zullen de ambulanceregio's op termijn meer gaan samenwerken. Nu is dat nog lastig, omdat iedere regio binnen Oost-Nederland zijn eigen werkwijze en organisatie heeft.

Wetswijziging

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is op de hoogte gesteld van de situatie. "Het ministerie zal in contact blijven om te kijken wat nodig is of beter kan op landelijk niveau", reageert het ministerie.

Er is een wetswijziging in de maak die samenwerking makkelijker moet maken. "Daarmee kan het werkgeverschap bij één regionale ambulancevoorziening worden ondergebracht, wat kan leiden tot optimaler personeelsbeleid."

Dat moet nog door de Tweede en Eerste Kamer en kan dus nog even duren.

Podcast De Dag: het seksleven van ouderen met dementie

1 week 3 days ago

In de nieuwe speelfilm Queen at Sea zien we een partner, een dochter en eigenlijk een hele familie worstelen met de seksuele wensen van een oudere vrouw met dementie. Wie beslist dat je dat nog wil, als je dat zelf niet meer goed kan aangeven?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Volgens zorgredacteur Floor Ligtvoet van Nieuwsuur geeft de film een unieke blik op een taboe waar de zorg heel graag vanaf wil. Experts roepen op om het gesprek erover te openen, want ouderen met dementie hebben ook seksuele verlangens en behoefte aan intimiteit. Het zijn mensen zoals jij en ik.

Maar hoe doorbreek je dat taboe? Het ongemak is voelbaar onder zorgmedewerkers, vertelt specialist ouderengeneeskunde bij AMSTA Micky Las van Bennekom. In podcast De Dag vertelt ze hoe dat gesprek nu gevoerd wordt. En hoe binnen de muren van een verpleeghuis seksuele verlangens onder bewoners in goede banen worden geleid. Moet de familie er ook vanaf weten of is het privé?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Wouter Sloekers

Eindredactie: Rosanne Sies

Verdachte met meerdere vuurwapens in auto aangehouden nabij Witte Huis

1 week 3 days ago

De Secret Service, verantwoordelijk voor de beveiliging van president Trump, heeft donderdagavond lokale tijd nabij het Witte Huis een man gearresteerd die drie wapens in zijn auto had liggen, waaronder een semiautomatisch geweer.

De verdachte verklaarde tegenover agenten dat stemmen in zijn hoofd hem opdracht hadden gegeven naar de Amerikaanse hoofdstad te reizen om de president te doden. De man is naar verluidt een Venezolaan en verblijft sinds maart 2024 illegaal in de Verenigde Staten.

De drie wapens lagen in een voertuig dat als gestolen stond geregistreerd. Er lagen ook tientallen stuks munitie in de auto.

Waar Trump die avond verbleef, is niet bekend. Eerder die dag was hij nog in het Witte Huis, waar onder anderen zijn vrouw Melania sprak over het recente bestand rond de Zuid-Oekraïense stad Olesjky.

De verdachte wordt beschuldigd van strafbare feiten, waaronder het illegaal vervoeren van wapens en het ongeoorloofd bezit van wapens, aldus het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Hij werd gearresteerd op Constitution Avenue, ten zuiden van het Witte Huis, nadat hij in het voertuig waar hij in zat, verdacht gedrag had vertoond.

Een kerntaak van de Secret Service is de bescherming van de president en vooraanstaande Amerikaanse politici. Het Witte Huis wordt zwaar bewaakt en is momenteel beveiligd door een hoog hekwerk dat een groter gebied beslaat dan voorheen.

De verdachte is in hechtenis geplaatst en staat onder toezicht van de federale politiedienst. Het incident is het meest recente in een reeks arrestaties en bedreigingen aan het adres van president Trump en zijn familie sinds zijn terugkeer in het Witte Huis vorig jaar. Zo was er afgelopen mei nog een schotenwisseling bij het Witte Huis, waarbij een man overleed.

Trump heeft nog niet op dit incident gereageerd.

Checked
56 minutes 35 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed