NOS Nieuws - Algemeen

Wat te verwachten van de vredesgesprekken Rusland-Oekraïne in Abu Dhabi?

1 week 1 day ago

In Abu Dhabi spreken dinsdag gezanten uit de VS, Rusland en Oekraïne over een einde aan de oorlog in Oekraïne. Ook Europese vertegenwoordigers zijn afgereisd. Het is nog niet zeker of zij bij de gesprekken aan tafel zitten.

De onderhandelingen staan onder leiding van de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner en zijn de vierde ronde van gesprekken onder Amerikaanse leiding. Witkoff en president Trumps schoonzoon Kushner willen afspraken maken over de-escalatie en veiligheidsgaranties voor na de oorlog. Het einddoel is volgens Witkoff "een alomvattend, duurzaam vredesakkoord".

Europa wil meepraten

Pas maandagochtend maakte Europa bekend ook naar Abu Dhabi af te reizen. Er zijn zorgen dat de Europese stem te weinig wordt gehoord, terwijl de uitkomst van de gesprekken grote gevolgen kan hebben voor de veiligheid en toekomst van het continent.

De VS zei vorige week dat mogelijk wordt gesproken over een 'nieuwe Europese veiligheidsstructuur' als onderdeel van een regeling om de oorlog te beëindigen. Dat leidde in Europese hoofdsteden tot onrust. In allerijl is een groep samengesteld die op moet komen voor de Europese en Oekraïense belangen. Daarin zitten vertegenwoordigers van de EU, de NAVO, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.

Het is nog onduidelijk welke rol de delegatie precies krijgt. Mogelijk wordt die alleen zijdelings betrokken bij de gesprekken tussen de VS, Oekraïne en Rusland. Directe deelname wordt niet uitgesloten. Europa was sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 niet meer direct betrokken bij de gesprekken.

Rusland wil zaken doen

Wat Rusland betreft zullen de gesprekken in Abu Dhabi zich niet beperken tot de situatie in Oekraïne. De samenstelling van de Russische delegatie laat volgens Russische media zien dat Moskou met de Amerikanen ook over andere internationale zaken wil praten.

Voor de gesprekken over Oekraïne is de insteek van het Kremlin voorspelbaar: Rusland wil categorisch geen staakt-het-vuren en zegt dat de gevechten ook tijdens onderhandelingen zullen doorgaan. Oekraïne moet zich neerleggen bij 'de situatie aan de grond' en de hele Donbas ontruimen. Moskou eist ook garanties dat Oekraïne nooit lid zal worden van de NAVO.

Gaat Oekraïne niet akkoord, dan gaan de Russische luchtaanvallen op Oekraïense steden onverminderd en in alle hevigheid door. "De strategie van Rusland is gericht op een economische en humanitaire uitputting van Oekraïne, die het regime in Kyiv geen andere keus laat dan de Russische voorwaarden voor een staakt-het-vuren te accepteren", zei de Russische politiek commentator en tv-presentator Dmitri Soeslov tegen de NOS-ploeg in Moskou.

Oekraïne verwacht geen doorbraak

In Oekraïne wordt ook niet verwacht dat de nieuwe ronde tot een doorbraak zal leiden. Weinig wijst erop dat president Poetin serieus een dialoog wil aangaan, denken ze in Kyiv. Dat blijkt uit de delegatie die Moskou stuurt. In de tussentijd gaan de luchtaanvallen op Oekraïense steden dag en nacht door en ze eisen steeds meer burgerlevens.

Een lichtpuntje was het bestand onlangs rond Olesjky en de evacuaties van burgers uit het stadje. Het liet zien dat de twee landen afspraken kunnen maken en dat als Rusland stopt met vechten, de oorlog kan stoppen. Daar snakken Oekraïners naar, maar niet tegen elke prijs. Ze zijn ervan overtuigd dat Rusland nog altijd heel Oekraïne wil onderwerpen.

Daarnaast zijn er zorgen dat de VS straks weer de druk op zal voeren om het niet-bezette deel van de Donbas op te geven, dat wil Oekraïne niet.

De hoop is dat er op deelonderwerpen vooruitgang geboekt kan worden, bijvoorbeeld met het uitwisselen van krijgsgevangenen of een akkoord voor de veiligheid van commerciële scheepvaart op de Zwarte Zee. Kyiv blijft zoeken naar een uitweg uit deze oorlog, maar wil voorkomen dat een staakt-het-vuren alleen een opmaat is naar een volgende Russische inval.

Gesprekken wegen zwaar voor Trump

Voor president Trump wegen de gesprekken zwaar na de nederlaag bij de tussentijdse verkiezingen afgelopen week. Hij heeft vanaf januari minder bewegingsruimte. Een Democratische meerderheid in het Congres kan dan bijvoorbeeld aansturen op strengere sancties of meer steun voor Oekraïne.

Daarnaast wil Trump graag met resultaten pronken tijdens zijn ontmoeting met de Chinese president Xi, later deze maand in Shenzhen. Dat zou een driegesprek kunnen worden waarbij ook Poetin aanschuift.

Amerikaanse analisten verwachten weinig van de gesprekken in Abu Dhabi. Het Institute for the Study of War constateert dat Rusland een delegatie stuurt met functionarissen die eerdere onderhandelingen hebben getraineerd. "Dit wijst erop dat het Kremlin niet geïnteresseerd is in onderhandelingen te goeder trouw."

Ook John Herbst, voormalig Amerikaans ambassadeur in Oekraïne, schrijft dat de verwachtingen "heel bescheiden" moeten zijn.

De vorige ronde onder Amerikaanse leiding vond plaats in februari in Genève en leverde weinig op. Vorige maand blies onderhandelaar Witkoff de gesprekken nieuw leven in tijdens een bezoek aan Poetin. Kort daarvoor hadden de VS de sancties op de verkoop van Russische diesel opgeschort.

Het aandeel van stroom in energieverbruik vergroten is voor Nederland een flinke klus

1 week 1 day ago

Het is dit jaar een van de voornaamste punten op de agenda van de klimaattop: kan de wereld een groter deel van zijn energie gebruiken in de vorm van stroom?

Nu is het aandeel van stroom in Nederland nog 25 procent. Landen willen dit wereldwijd in negen jaar opvoeren naar 35 procent.

Wanneer dat slim gebeurt, heeft dat volgens experts diverse voordelen. Het bespaart energie, maakt landen minder afhankelijk van de import van energie en vermindert de uitstoot van broeikasgassen die de aarde opwarmen.

1200 graden Celsius

Maar het zou voor Nederland een flinke kluif zijn om dit doel te halen, zeker gezien de problemen met het overvolle stroomnet. Ons land schakelt wel over op stroom, maar zou dat sneller moeten doen. "Daarvoor moet echt heel veel gebeuren", zegt Sanne de Boer, expert energietransitie van RaboResearch. Vooral in de industrie, het vervoer en huizen zijn mogelijkheden voor elektrificatie.

De bijdrage van de industrie zal de komende jaren beperkt zijn, vermoedt De Boer. Veel fabrieksprocessen gebeuren op zulke hoge temperaturen dat ze (nog) niet kunnen draaien op stroom. Denk aan de productie van kunstmest. In de 'lichtere' sectoren zoals de papier- en glasproductie is meer mogelijk. En dat gebeurt ook al.

Bij Isover in Etten-Leur maken ze bijvoorbeeld isolatiemateriaal van glaswol uit een mengsel van glasscherven, soda, zand en kalk. Dat gebeurt in een oven op 1200 graden Celsius en sinds twee jaar draait die niet alleen meer op gas.

Industriële waterkoker

Het bedrijf bouwde een oven met daarin elektroden die warmte leveren uit stroom. "Als een waterkoker, maar dan op industriële schaal", zegt fabrieksdirecteur Jurgen Nooren. De oven gebruikt een kwart minder energie en ruim de helft minder gas.

"Toch elektrificeert de industrie nog maar mondjesmaat", zegt Michèlle Prins, expert industriële transformatie bij milieuorganisatie Natuur & Milieu. Afgelopen jaren zijn de verwachtingen naar beneden bijgesteld.

Veel bedrijven willen wel maar kampen met tal van obstakels, zoals het overvolle stroomnet. Isover maakte in 2020 al plannen voor het deels overschakelen op stroom. De problemen op het stroomnet waren toen minder ernstig, zegt fabrieksdirecteur Nooren, en leidden niet tot veel vertraging. Inmiddels staan bedrijven op lange wachtlijsten. Ook rekenen netbeheerders steeds hogere tarieven.

En zelfs als een bedrijf kan elektrificeren, betekent dat niet dat het aantrekkelijk is. Isover kreeg subsidie van de Europese Unie voor de bouw, omdat het een innovatief project was. Maar ook nu hij draait, is de oven duurder dan een gasoven, zegt Nooren, zelfs met de huidige gasprijzen. Ook hier verkleint een subsidie het verschil.

Bezig met overleven

Intussen heeft de Europese industrie het moeilijk. Zeker de chemische industrie kampt met gestegen energieprijzen, een ongelijk speelveld en hevige concurrentie. "Waar de concurrentie groot is, zijn bedrijven vooral bezig met overleven", zegt Prins. "Hier ligt dus een taak voor de overheid om scherp beleid op te voeren, zoals de opschaling van wind op zee, uitbreiding van netten en een verplicht aandeel van gebruik van groene stroom."

Om toch op 35 procent uit te komen, zouden huizen en vervoer dus flink moeten elektrificeren. Daarvoor bestaan opties; benzineauto's kun je vervangen door elektrische auto's, een huis kun je verwarmen met een warmtepomp en koken kan op inductie.

Hier zijn ook minder obstakels dan in de industrie, schetst De Boer van RaboResearch. Zo vormt het stroomnet meestal geen probleem. Wel moeten huizen voldoende geïsoleerd zijn en plek hebben voor een warmtepomp.

Verder is elektrificeren op de lange termijn vaak voordelig. Mensen moeten vooraf wel een forse investering doen. Bij nieuwbouw zijn warmtepompen en koken op inductie al de standaard.

Stroom is efficiënt

Ook in het vervoer wordt gestaag geëlektrificeerd. Hybride en elektrische personenauto's winnen terrein. De Boer ziet dat ook bestelbussen en zwaarder vervoer steeds vaker overschakelen op stroom.

Dat het toch taai wordt om 35 procent te halen komt, wrang genoeg, doordat het gebruik van stroom zo efficiënt is. Wanneer een huis overschakelt naar een warmtepomp, gebruikt het voor verwarming nog maar een derde van de energie die nodig was om het met gas te verwarmen.

Het aandeel stroom neemt dus maar langzaam toe. Als je op 35 procent wil uitkomen, moet je veel meer dan 35 procent van de huizen elektrificeren, legt De Boer uit.

Stel dat je 100 met gas verwarmde huizen hebt, moet je in 60 huizen een warmtepomp installeren. Bij personenauto's is het verschil nog groter. Zeker als de bijdrage van de industrie achterblijft, kan Nederland alleen met ingrijpende elektrificatie in de buurt komen van het doel.

Frankrijk denkt dat Iran achter aanval op koelsystemen in supermarkten zat

1 week 1 day ago

Het Franse Openbaar Ministerie is een onderzoek gestart naar het hoofd van een Iraanse groep die in oktober de koelsystemen van ongeveer 700 Franse supermarkten zou hebben gesaboteerd. Grote supermarktketens als Intermarché en E.Leclerc moesten voorraden weggooien doordat hackers de temperatuur in koelkasten en diepvriezers tot 50 graden deden oplopen.

Volgens de Franse nieuwszender BFM richt het onderzoek zich op het hoofd van de hackersgroep Shahid Kaveh die banden heeft met de Islamitische Revolutionaire Garde, het elitekorps van de Iraanse staat.

Dat deze groep erachter zat, leiden de Franse opsporingsdiensten af uit de "karakteristieke manier van aanvallen", het gebruik van de Perzische taal en IP-adressen die naar Iran verwijzen.

Daad van agressie

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Barrot spreekt op de nieuwssite France24 van een ongekende daad van agressie. "We zullen op Europees niveau sancties opleggen aan iedereen verantwoordelijk is voor deze aanval." Ook zal hij de Iraanse ambassadeur in Parijs op het matje roepen.

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken noemt de bevindingen van de Franse autoriteiten "zeer verontrustend". "Dit past in een beeld dat Iran bereid is tot gebruik van cyberaanvallen op civiele doelwitten in Europa, met zeer concrete implicaties. Het past ook bij een breder gegeven dat vanuit Iran een dreiging naar Europa uitgaat."

Ook in Nederland

Begin deze maand vielen onbekenden koelsystemen aan van bedrijven in Nederland, België, Luxemburg en Zweden. In Nederland bleven grote supermarkten buiten schot, wel werden minimaal zeventien andere bedrijven getroffen, waaronder slagerijen en buurtwinkels.

In België werden de koelingen van tientallen supermarkten gesaboteerd, onder meer van Carrefour en Delhaize. In Frankrijk werden koelsystemen van bloedbanken aangevallen.

Deze slager in het Belgische Hove had tienduizenden euro's schade:

Politieke boodschap bij Kristallnachtherdenking: 'Rode Lijn-protest is anti-Israël'

1 week 1 day ago

In Amsterdam is de Kristallnacht herdacht, vandaag 88 jaar geleden. De voorzitter van het Centraal Joods Overleg (CJO), Chanan Hertzberger, koos in zijn toespraak voor een opmerkelijk politieke boodschap. Hij trok een direct verband met de Rode Lijn-demonstratie van gisteren.

Hertzberger bedankte Jetten dat hij niet is ingegaan "op de eisen van de organisatoren van de anti-Israël-demonstratie". Op zijn wekelijkse persconferentie zei de premier vorige week dat "Nederland wel degelijk de nek uitsteekt". Volgens hem werkt het beter om vanuit Europa en met andere internationale partners druk te zetten op de Israëlische regering.

Bij de Rode Lijn-demonstratie tegen het Israël-beleid van de Nederlandse regering liepen gisteren volgens de organisatie zeker 200.000 mensen mee. Betogers stellen dat schendingen van het internationaal recht worden genormaliseerd en dat dat moet stoppen. Ze eisen onder meer dat militaire samenwerking met Israël wordt stopgezet. Door de kleur rood te dragen trokken de demonstranten figuurlijk een rode lijn.

Volgens Hertzberger komen de geëiste maatregelen er "direct of indirect op neer dat Israël van de kaart wordt geveegd".

Vanuit de Joodse gemeenschap in Nederland zijn ook andere geluiden te horen. Zo waren gisteren bij de Rode Lijn-demonstratie ook Joodse Nederlanders aanwezig die worstelen met het geweld in Gaza.

'Genocideleugen'

In zijn toespraak zei Hertzberger dat het "te verwachten was dat de uitersten van het politieke spectrum de genocideleugen omarmen". Hij heeft het daarbij over het geweld in Gaza. Een onafhankelijke onderzoekscommissie van de Verenigde Naties concludeerde vorig jaar dat Israël in de Gazastrook genocide pleegt.

Volgens Hertzberger bepaalt een rechter of er in Gaza sprake is van genocide. "Niet demonstranten vol haat. Niet politici. Niet journalisten." Volgens de voorzitter worden "de Joden collectief verantwoordelijk gehouden".

"Wie worden er in Arnhem, in Groningen, in Amsterdam aangesproken op deze zogenaamde genocide? Wij. De Joden. In onze eigen stad. In onze straat. In de klas van onze kinderen. Wij worden uitgestoten en naar de marges van de samenleving geduwd", aldus de CJO-voorzitter.

In zijn toespraak trekt Hertzberger parallellen tussen de geschiedenis en nu. "Uiteindelijk is de vraag niet hoe vaak antisemitisme is veroordeeld, maar wat er daadwerkelijk is gedaan om het te bestrijden", is zijn slot.

Ook hield voor het eerst in tien jaar een Nederlandse premier een toespraak. Premier Jetten sprak van anti-Joodse gevoelens in Nederland. "Pogroms zijn van alle tijden en de les van de geschiedenis is dat geweld tegen Joden nooit ver weg is."

De premier benoemde dat antisemitisme "terug is van nooit weggeweest". Hij beschreef het als een smeulende veenbrand, met vlammen van haat die opnieuw oplaaien. "We zien en horen het terug in het publieke debat en op sociale media, in antisemitische uitingen die steeds vaker ongefilterd tot ons komen."

Hertzberger benadrukte in zijn toespraak het belang van de aanwezigheid van de minister-president, "zeker nu Joods leven in Nederland steeds meer onder druk staat".

Tijdens de herdenking was er ook aandacht voor de Holocaust. De in 1934 geboren Rolf Kamp vertelde hoe hijzelf als kind door onder te duiken de Tweede Wereldoorlog had overleefd, maar zijn ouders en grootouders niet:

Wat was de Kristallnacht?

In de nacht van 9 op 10 november 1938 werden verspreid over Duitsland, Oostenrijk en delen van het toenmalige Tsjecho-Slowakije Joden aangevallen, opgepakt of vermoord. Het geweld verspreidde zich als een georganiseerde pogrom van nationaalsocialisten.

Honderden Joden werden vermoord, synagogen werden in brand gestoken, en winkels en huizen van Joden werden geplunderd en vernield. Ook Joodse scholen en begraafplaatsen waren het doelwit. Naar schatting werden 30.000 opgepakte Joden afgevoerd naar concentratiekampen.

Kristallnacht wordt ook wel 'De nacht van het gebroken glas' genoemd. Het was de opmaat voor de genocide op Joden in concentratiekampen van de nazi's en bij grootschalige executies in door Duitsland bezet gebied.

In de dagen na de Kristallnacht in 1938 vluchtten duizenden Duitse Joden naar Nederland. Ze zochten een veilig heenkomen, zei Jetten. "De schrijnende waarheid is, de meesten deden dat tevergeefs."

Weerbaar tegen antisemitisme

In zijn speech zei Jetten dat hij een paar weken geleden een boek kreeg van een jonge man, met daarin het verhaal van zijn overgrootmoeder die de concentratiekampen overleefde. Hij citeert wat de man daarin schreef: "Dit is het verhaal van mijn overgrootmoeder die de kampen overleefde. Dankzij haar wilskracht ben ik er. Ik hoop dat mijn dochter hier in Nederland een toekomst heeft."

Jetten zei dat het nooit zo mag zijn dat de dochter van de man geen toekomst heeft in Nederland. Volgens hem heeft het kabinet geld vrijgemaakt voor de beveiliging van Joodse gebouwen en instellingen.

"Maar er ligt ook een bredere opdracht, omdat het tegengaan van antisemitisme meer moet zijn dan actie-reactie. (...) We moeten als samenleving weerbaarder worden tegen antisemitisme. We moeten ons ertegen wapenen. Ertegen blijven strijden."

Jetten zei dat het nodig is dat de Joodse gemeenschap zichtbaar blijft in de samenleving. Hij zegt dat hij een Delfts blauwe mezoeza, een gebedsrol in een kokertje, bij zijn voordeur heeft opgehangen. "Om te laten zien dat ik premier wil zijn van een land waarin Joods leven zichtbaar is."

Sinterklaasjournaal houdt het spannend, opvolger van De Walle nog onduidelijk

1 week 1 day ago

In de eerste aflevering van Het Sinterklaasjournaal is nog niet duidelijk geworden wie zich voortaan ontfermt over het Grote Boek. Afgelopen september werd bekend dat Stefan de Walle na vijftien jaar de rode mantel aan de wilgen zou hangen. Omroep NTR hulde zich in stilzwijgen over zijn opvolger.

Nog steeds is dat een raadsel. Hoofdpiet liet in de eerste aflevering aan presentator Merel Westrik de stoomboot zien, maar Sinterklaas was in geen velden of wegen te bekennen. "Over Sinterklaas hoeven we ons geen zorgen te maken", zei Hoofdpiet. "Die is hier gewoon lekker aan het werk in zijn werkkamer. Die zit hier gewoon achter zijn bureau. Dat kan niet missen."

Maar de kamer bleek leeg te zijn. "Ik heb geloof ik iets gemist", stamelde Hoofdpiet. "Dat denk ik dus ook", reageerde Westrik. "Sinterklaas is niet op de stoomboot", zei ze aan het einde van de aflevering. "Het is mij wat."

Zaterdag is de Sint in elk geval in volle glorie te zien. Dan zet hij met zijn pieten voet aan wal in Grave, in de gemeente Land van Cuijk in Brabant.

Volgens burgemeester Moorman is de historische stad er klaar voor. "We hebben al een heel mooi cadeau voor hem", zei ze in Het Sinterklaasjournaal. "Morgen gaan we het op de markt onthullen."

'Hallootjes'

De 61-jarige De Walle was vijftien jaar lang verantwoordelijk voor het Grote Boek.

"Lief Nederland, met dankbaarheid en met pijn in mijn hart stopt na vijftien jaar mijn rol als adviseur van de nationale Sint", zei De Walle in september in een verklaring. De acteur noemde het een eer en een genoegen om jarenlang Sinterklaas te zijn.

"Hallootjes" klonk het jaarlijks als De Walle wuifde naar de duizenden toegestroomde volwassenen en kinderen. Zijn laatste landelijke intocht was vorig jaar, de stoomboot meerde toen aan in de haven van Oudeschild, op Texel.

De Walle brak in de jaren negentig bij het grote publiek door met de rol van Kees in de televisieserie Flodder, over het asociale gezin Flodder dat in de villawijk Zonnedael in de fictieve stad Amstelhaeghe komt te wonen.

Vertrek vrijwillig?

Het is niet helemaal duidelijk of het vertrek van De Walle als Sinterklaas vrijwillig was. Ruim een week geleden zei kleinkunstenaar Karel de Rooij in zijn podcast Het bankje van Karel tegen De Walle dat het misschien wel moeilijk is om de rol van Sinterklaas op een gegeven moment vaarwel te zeggen.

"Zeker", reageerde De Walle daarop. "Het precieze verhaal hoe dat allemaal is gelopen en hoe deze uitkomst zo is gegaan, ga ik ooit nog een keertje helemaal uitgebreid vertellen", zei De Walle verder.

Ook is De Walle binnenkort nog als Sinterklaas te zien, ontdekte het Instagramaccount SintTalk. Op 2 december staat de acteur voor twee voorstellingen als Sint in Theater aan het Spui in Den Haag.

Geruchten

Na de bekendmaking dat De Walle zou stoppen, kwam de geruchtenmolen op gang. Zo berichtte Matthijs Jansen van SintTalk dat Daan Schuurmans de rol op zich zou nemen.

De 54-jarige acteur ontkrachtte dit bericht. Hij zei wel te weten wie wel Sinterklaas zou gaan spelen, zonder daar verder details over te geven.

Hoewel De Walle jarenlang de rol van Sint Nicolaas vertolkte, was zijn voorganger, Bram van der Vlugt, nog een stuk langer te zien in die rol: een kwart eeuw.

De in 2020 overleden acteur was tussen 1986 en 2010 de Sint bij de landelijke intochten en Het Sinterklaasjournaal.

Sinterklaas op televisie door de jaren heen:

VVD-prominenten steunen Weekers, die andere koers wil met de partij

1 week 1 day ago

Het is geen aanval op de partij of het leiderschap, helemaal niet. Het is juist een aanbod tot steun, die hij "vanaf de achterbank" wil bieden. Dat zei Frans Weekers gisteravond, toen hij menig VVD'er verraste door zichzelf als tegenkandidaat voor de Eerste Kamer naar voren te schuiven in het programma Pauw, De Wit en Moggré.

Het bestuur had oud-minister Adriaansens al voorgedragen, maar leden van VVD-afdelingen in Limburg en Brabant dragen hem binnenkort ook voor.

Weekers zegt zich zorgen te maken over de partij. Leden lopen weg. Sommigen vinden dat de VVD te veel op de bagagedrager van D66 zit, anderen vinden de VVD een PVV-light. Hij wil dat de partij teruggaat naar het liberale gedachtegoed en stopt met het uitsluiten van andere partijen. Dat had de VVD in de verkiezingscampagne vorig jaar volgens hem nooit moeten doen. En ook nu niet.

Steun Remkes, Teeven, Zijlstra en De Krom

Het is vaker gehoorde kritiek van VVD'ers die actief zijn in het lokale of provinciale bestuur. Maar Weekers' kritiek en kandidatuur worden nu ook openlijk gesteund door onder anderen oud-minister Johan Remkes, oud-staatssecretaris Fred Teeven, oud-minister Halbe Zijlstra en oud-staatssecretaris Paul de Krom.

Remkes en Teeven laten het bij een steunverklaring, De Krom en Zijlstra staan de NOS uitgebreid te woord. Ook zij willen een eind aan het uitsluiten van andere partijen en een debat over de koers.

Oud-fractievoorzitter en -minister Zijlstra denkt dat de kandidatuur van Weekers een "reset voor de partij kan zijn". "Macht en tegenmacht binnen een partij zijn uiteindelijk van levensbelang, dat is nu te veel weggegleden", vindt hij. Leden moeten volgens Zijlstra weer meer invloed krijgen.

'Geen aanval op leiderschap'

Iedereen die over de positie van Yesilgöz begint, noemt hij "naïef". Het probleem speelt volgens Zijlstra al langer; de VVD is wat hem betreft te veel van koers geweken.

In de timing van Weekers - in een week waarin het minderheidskabinet nog altijd een uitweg zoekt naar overeenstemming over het belastingplan - zien zij niets geks. Tot half december kunnen kandidaten voor het fractievoorzitterschap zich melden en Weekers volgt "netjes die route", aldus Zijlstra en De Krom.

'Kandidatuur op zich al aanval'

Een ex-VVD-minister die niet met naam wil worden genoemd, vindt de kandidatuur van Weekers op zichzelf al een aanval.

Oud-minister Henk Kamp ziet dat niet zo. Volgens hem staat het partijleiderschap van Yesilgöz niet ter discussie, ook niet door deze kandidatuur."Dilan blijft gewoon deze termijn onze leider. Pas bij nieuwe verkiezingen ligt de vraag over het lijsttrekkerschap voor", zegt Kamp.

Een lijsttrekkersverkiezing voor de Eerste Kamer past met het oog op de provinciale verkiezingen komend voorjaar nu wel bij het democratische proces, vindt hij. Kamp steunt de door het partijbestuur voorgedragen Adriaansens, maar heeft er geen probleem mee dat Weekers zich nu meldt.

Inhoudelijk is Kamp het niet met Weekers eens: de duidelijkheid die Yesilgöz in de verkiezingscampagne gaf over partijen en plannen waar de VVD niets mee heeft, vond hij juist een heldere koers.

Dat Weekers Yesilgöz niet belde voor hij in een tv-programma ging zitten is niet vreemd, zegt De Krom. Het bestuur diende het te weten en dat had hij wel geïnformeerd.

Op vragen van de NOS aan Yesilgöz zelf laat een woordvoerder vandaag weten die niet te zullen beantwoorden.

Acht jaar cel voor verkrachting en poging tot verkrachting in bos in Zeist

1 week 1 day ago

De rechtbank in Utrecht heeft een 47-jarige Georgiër zonder vaste woon- of verblijfplaats tot een gevangenisstraf van acht jaar veroordeeld voor een gewelddadige verkrachting en een poging tot verkrachting, beide in Zeist. Ook is hij veroordeeld voor een poging tot aanranding in Bunschoten-Spakenburg.

Daarnaast is hem een contactverbod met zijn slachtoffers en een locatieverbod voor beide gemeenten opgelegd. Ook moet hij zijn slachtoffers duizenden euro's aan schade vergoeden.

Verkrachting

De man sprak op 15 augustus vorig jaar in een bos in Zeist een vrouw aan, sloeg haar uit het niets in het gezicht en greep haar met beide handen bij de keel. Hij riep meerdere malen "I kill you", sleurde haar de bosjes in en verkrachtte haar.

De man zegt dat hij zich niets van de verkrachting kan herinneren, maar volgens de rechtbank staat vast dat hij het was, ook omdat er DNA van hem bij de vrouw is gevonden.

De politie wist hem op te sporen met hulp van beelden die door een beveiligingscamera van een woning in de buurt zijn gemaakt. Die werden gedeeld en dat leverde bruikbare tips op.

Poging tot verkrachting

Uit het onderzoek kwam verder naar voren dat hij in dezelfde omgeving anderhalf uur eerder geprobeerd heeft om een langsfietsende vrouw te verkrachten. Hij greep haar in de bovenarm, hield haar fiets vast en wees in de richting van het bos.

De vrouw begon om hulp te schreeuwen en bleef dat doen, ook toen de man zijn hand op haar mond legde. Uiteindelijk liet hij haar los en ging hij ervandoor, waarbij hij DNA-bewijs op de bagagedrager van de fiets achterliet.

Poging tot aanranding

De poging tot aanranding speelde zich bijna twee weken eerder in het buitengebied van Bunschoten-Spakenburg af. De man sprak een vrouw aan die daar wandelde en maakte een selfie met haar. Toen zij door wilde lopen, werd hij boos en bleef hij haar volgen. Toen zij contact maakte met een groep vogelspotters fietste hij door.

Een half uur tot drie kwartier later kwam ze hem weer tegen. Hij zei tegen haar dat hij een pistool bij zich had, maar die niet tegen vrienden gebruikte. Toen hij zijn hand op haar schouder legde, maakte ze een afwerende beweging, waarna hij zich omdraaide en wegfietste.

Dodental gekapseisde migrantenboot bij Senegal opgelopen tot 39

1 week 1 day ago

Het dodental na het kapseizen van een boot met migranten voor de kust van Senegal is opgelopen tot 39. De hulpdiensten van Senegal hebben vandaag, een dag na het tragische ongeluk, meerdere lichamen uit het water gehaald. Eerder stond het dodental op 34.

Hoeveel mensen precies op de kleine boot aan boord waren, is niet bekend. Er is één overlevende gevonden. De boot was vanuit het noorden van Senegal op weg naar de Canarische Eilanden, een populaire migratieroute voor duizenden jonge Senegalezen en andere West-Afrikanen.

Dodelijkste route

Migranten maken de overtocht vaak op fragiele, houten vissersboten. Met die boten proberen duizenden migranten per jaar een reis van 1300 kilometer over de Atlantische oceaan naar de Spaanse eilandengroep te doorstaan. De populaire migratieroute is tegelijkertijd ook de dodelijkste migratieroute ter wereld.

Deal Europese Unie

Twee jaar geleden beloofde de Europese Unie financiële steun aan Mauritanië, dat ten noorden van Senegal ligt, om migratie tegen te gaan. Daarmee was een bedrag van 210 miljoen gemoeid. Aangescherpte grensbewaking en onderscheppingen moeten migranten ontmoedigen om via het Afrikaanse land naar de EU te reizen.

Hoewel de maatregelen die Mauritanië neemt tegen migratie effect lijken te hebben, hebben mensenrechtenorganisaties kritiek op het beleid.

Franse regering verhoogt minimumloon na protesten, vakbond spreekt van kruimels

1 week 1 day ago

Na weken van maatschappelijke onrust heeft de Franse regering aangekondigd het minimumloon vanaf komende maand met 1,6 procent te verhogen. Het gaat daarbij deels om een correctie van de inflatie. De toezegging volgde op overleg in een hotel in Parijs met vakbonden en werkgeversorganisaties in Parijs.

Deze sociale conferentie, zoals de regering het overleg had gedoopt, was bedoeld om de maatschappelijke onrust weg te nemen. In Frankrijk zijn de afgelopen weken meerdere grootschalige landelijke protestdagen geweest, waarbij demonstranten verbeteringen in het onderwijs eisten en zich beklaagden over de hoge kosten van levensonderhoud.

'Aalmoezen'

Vakbonden zijn echter niet onder de indruk van het hogere minimumloon en spreken van "kruimels" en "aalmoezen". "De woede zal niet verdwijnen, omdat de overheid een verhoging van een paar euro in het minimumloon gaat aankondigen", zegt voorzitter Sophie Binet van CGT, een van de grootste vakbonden in Frankrijk.

Premier Lecornu weerspreekt die lezing en wijst erop dat het gaat om "de op een na grootste verhoging van het minimumloon in twintig jaar". "Ik vind niet dat dat veracht moet worden." Opgeteld gaat het dit jaar om een stijging van 5,3 procent, voegde de minister van Werkgelegenheid Farandou eraan toe. Met dit laatste "zetje" zou het netto minimummaandloon net boven de 1500 euro uitkomen.

Naderende kerstperiode

Op de persconferentie na afloop van het 'polderoverleg' in Parijs riep Lecornu op tot een "terugkeer naar rust, vooral in stadscentra", ook met het oog op de naderende kerstperiode. De premier zei betogingen niet te willen ontmoedigen, maar hoopt dat chaos en geweld kunnen worden voorkomen. Escalaties in Franse steden brengen winkeliers in het nauw en "ondermijnen de concurrentiekracht", zei hij.

Wat begon als een kleinschalig protest bij een middelbare school buiten Parijs is de voorbije weken uitgegroeid tot een nationale volksbeweging:

Vooralsnog tonen vakbonden zich niet onder de indruk van de aangekondigde verhoging van het minimumloon. Zij hebben nieuwe betogingen en stakingen aangekondigd. Een groep van middelbare scholen, studenten- en lerarenorganisaties roept op om morgen weer de straat op te gaan. Daarnaast roept een coalitie van vakbonden hun achterban op om op 17 november weer van zich te laten horen.

Agenda vol afspraken

Tegelijkertijd vult Lecornu deze week zijn agenda met overleg met allerlei vertegenwoordigers van de mensen die de straat opgaan, zoals vakbonden, werkgeversorganisaties, scholieren en studenten. Ook praat de premier vanmiddag met het comité dat het achterhaalde systeem rond de inschrijvingen voor hoger onderwijs wil hervormen. De grote vraag is of met die gesprekken de onrust in het land kan worden bezworen.

Koers Nvidia hard omlaag op Amerikaanse beurs na spionnen-affaire van ceo

1 week 1 day ago

Nvidia krijgt harde klappen op de Amerikaanse beurs Nasdaq na de bekendmaking van de affaire van topman Jensen Huang. Bij de opening van de beurs schoot het aandeel zo'n 8 procent naar beneden. Dat zou betekenen dat er meer dan 350 miljard dollar aan beurswaarde verloren is gegaan.

Het aandeel krabbelde later weer wat op, maar staat nog flink in de min. Nvidia maakt chips die onder meer worden gebruikt voor AI-datacenters. De afgelopen jaren worden die in hoog tempo wereldwijd neergezet en dat leidde tot grote winsten voor bedrijven zoals Nvidia.

Op de beurs was de waarde van het bedrijf dit voorjaar meer dan 5 biljoen dollar. Daarmee was het het waardevolste bedrijf ter wereld.

Spionnen-affaire

De aandelen van Nvidia gingen onderuit door een affaire van Huang. Hij had een intieme relatie met een Chinese spion, vermoeden Amerikaanse inlichtingendiensten. De vrouw genaamd Alice Huang, ook wel bekend als Huang Le, zou zijn gerekruteerd door de Chinese geheime dienst voor spionage. Ze werkte voor een bedrijf dat een klantrelatie had met Nvidia.

Nvidia begint een onafhankelijk onderzoek naar de intieme relatie van de topman. De angst is namelijk dat Chinese bedrijven in die periode toegang hadden tot de chips die vanwege sancties niet in China terecht mochten komen.

De raad van bestuur zegt in een verklaring dat er geen reden is om aan te nemen dat de Amerikaanse nationale veiligheid of geheimen van het bedrijf in gevaar zijn gebracht.

Klappen bij techaandelen

Ook andere techaandelen kregen de afgelopen tijd flinke klappen te verduren. Na de winst van de Democraten in de Verenigde Staten bij de tussentijdse verkiezingen vragen beleggers zich af of de groei van kunstmatige intelligentie langzamer zal gaan dan werd verwacht.

Ook de aandelen van Nvidia daalden afgelopen week naar het laagste punt in zes maanden. Daarmee werd tegen de 400 miljard dollar aan waarde weggevaagd. Daar komt nu deze koersval veroorzaakt door de topman bij. Beleggers vragen zich af hoelang en of Huang wel kan aanblijven als topman.

Inmiddels zijn de aandelen van de meeste techbedrijven weer opgekrabbeld.

Verstoort traangas de menstruatie? In Frankrijk willen vrouwen het uitgezocht hebben

1 week 1 day ago

Hevige krampen, ondraaglijke pijn of een vervroegde menstruatie. Duizenden vrouwen in Frankrijk zeggen dat hun menstruatiecyclus ernstig is verstoord nadat ze bij recente protesten waren blootgesteld aan traangas. Een verband tussen ernstige menstruatieklachten en traangas is wetenschappelijk niet vastgesteld, maar de roep om het middel niet meer in te zetten zwelt aan.

De Franse politie heeft bij de grootschalige protesten tegen de staat van het onderwijs en stijgende levenskosten veelvuldig traangas ingezet. Op 17 oktober werden zelfs 22.000 traangasgranaten tegen demonstranten ingezet, zegt de minister van Binnenlandse Zaken Nunez. Ook afgelopen week zette de politie traangas in bij protesten.

Klachten verzameld

Nadat Eva Luna Tholance verhalen hoorde van vrouwen die afwijkende menstruatieklachten ervoeren na blootstelling aan traangas, richtte ze op 8 oktober het collectief Lacrymos de sang (Bloedtraangas) op. Inmiddels hebben meer dan 10.000 vrouwen uit heel Frankrijk zich gemeld met hun ervaringen.

Tholance zegt dat ze geschokt is dat zoveel vrouwen dezelfde klachten zeggen te hebben. "Vrouwen ervaren lichte pijn tot de ergste krampen van hun leven. Maar ook ernstig bloedverlies, waardoor sommigen naar het ziekenhuis moeten." Soms treden de klachten binnen 48 uur op, zegt Tholance. "We weten niet wat de gevolgen op de lange termijn zijn. Dat is niet onderzocht."

Lacrymo de sang zegt ook veel berichten te hebben ontvangen van vrouwen met klachten die niet meededen aan een protest. Zij lieten bijvoorbeeld hun hond uit of hadden een raam opengezet. "Traangas discrimineert niet, het treft iedereen", aldus Tholance.

'Ondraaglijke pijn'

Ook op sociale media doen Franse vrouwen hun verhaal. "Op 17 oktober was ik bij een demonstratie waar traangas werd ingezet", zegt een jonge vrouw in een video op TikTok. Ze vertelt dat ze kort in aanraking kwam met traangas, en dat het genoeg was om last te krijgen van tranende ogen en een brandende keel.

"Ik ging daarna naar huis en de volgende avond, zo'n 28 uur na de blootstelling, kreeg ik last van heel hevige krampen. Ik heb nog nooit in mijn leven zo'n pijn gehad."

Een andere vrouw zegt op Instagram dat ze deze maand een dag na een protest onverwacht ongesteld werd. Ondanks medicatie tegen de pijn, die ze "ondraaglijk" noemt, lukte het haar niet om uit bed te komen. Ze meldde zich met haar klachten bij platform Lacrymos de sang.

Bijzonder hoogleraar klinische en forensische toxicologie Eric Franssen kijkt op van de berichten en noemt ze ernstig. Toch is hij voorzichtig met het leggen van een direct verband tussen traangas en de menstruatieklachten, omdat er nog te weinig onderzoek naar is gedaan.

"Traangas is eigenlijk een poeder dat verneveld wordt in kleine deeltjes die irritatie geven aan zenuwen en slijmvliezen. Daardoor krijg je tranen in je ogen en jeuk. In sommige gevallen vindt er ook blaarvorming op de huid plaats en kan het middel een allergische reactie veroorzaken."

Er zijn verschillende types traangas. In Nederland wordt vooral CS-gas gebruikt, zegt Franssen, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ook in Frankrijk wordt dit type traangas ingezet.

Vrijwillige aanmeldingen

In 2020 deed een Schotse universiteit onderzoek naar de effecten van traangas op vrouwen die meededen aan demonstraties van de gele hesjes in Frankrijk. Het onderzoek suggereerde dat er een verband is tussen blootstelling aan traangas en menstruatieklachten.

In de Verenigde Staten besloot een arts een jaar later onderzoek te doen, nadat meerdere Amerikaanse vrouwen veranderingen in hun menstruatiecyclus hadden gemeld. Ze kwamen in aanraking met traangas bij Black Lives Matter-protesten in Portland in de staat Oregon in 2020.

Ruim 54 procent van de 1650 respondenten gaf aan problemen te ondervinden met de menstruatie. De meeste klachten gingen over toegenomen menstruatiekrampen en hevig bloedverlies. De symptomen kwamen volgens de studie vooral voor bij vrouwen die meerdere dagen waren blootgesteld aan traangas.

In een andere Amerikaanse studie, uit 2023, zegt 83 procent van de 1276 respondenten klachten zoals kramp, gevoelige borsten en een te vroege menstruatie te hebben nadat de politie traangas inzette bij protesten.

De deelnemers aan de onderzoeken hebben zich echter vrijwillig aangemeld en zelf vragenlijsten ingevuld. De vrouwen hebben dus geen medisch onderzoek ondergaan om menstruatieklachten of een mogelijk verband met traangas vast te stellen.

Stress

Hoewel alle drie de studies een verband suggereren, wijzen ze ook naar andere factoren die een grote rol kunnen spelen bij de verstoringen, zegt Franssen, zoals stress.

"Je wordt in een demonstratie opgejaagd door de politie. Die adrenalinestoot en stress kunnen ook leiden tot een verstoorde menstruatiecyclus", zegt de hoogleraar. "Het is een samenspel in het lichaam waarbij al die dingen effect kunnen hebben. Dat maakt het wel lastig om er harde conclusies aan te verbinden."

Volgens Franssen is er sprake van een kennisgat. Hij pleit dan ook voor meer onderzoek. "Het zegt wel iets dat er weinig kennis is over deze kwestie."

Het is al langer bekend dat de zorg voor vrouwen achterloopt op die voor mannen. De laatste jaren komt er steeds meer aandacht voor vrouwspecifieke gezondheidsproblemen in onderzoek en behandeling.

Dovemansoren

Ook Tholance van Lacrymos de sang roept op tot meer onderzoek. Maar ze gelooft niet dat stress de belangrijkste oorzaak is. Haar collectief wil dat de Franse regering stopt met het gebruik van traangas tot er meer bekend is over de effecten ervan. Maar die eis is voorlopig aan dovemansoren gericht.

Minister Nunez van Binnenlandse Zaken verdedigde afgelopen week de inzet van traangas na vragen in het parlement over de gevolgen van traangas voor vrouwen. Volgens hem moeten agenten "zich kunnen verdedigen wanneer ze bij demonstraties worden aangevallen".

Ook zei Nunez dat hij "niet op de hoogte was van de schadelijke aard van traangas". De effecten van traangas zijn volgens hem kortstondig. "Daarom zal ik het gebruik van traangas niet opschorten."

Rachel Hazes verkoopt na 40 jaar muziekrechten van volkszanger André Hazes

1 week 1 day ago

Rachel Hazes heeft de muziekrechten van André Hazes verkocht aan investeringsfonds Pythagoras Music Fund (PMF). Dat meldt het bedrijf in een verklaring na berichtgeving van De Telegraaf. Het is niet bekend welk bedrag hiervoor betaald is.

De rechten zijn gekocht door de aandelen van Melvin Produkties, het productiebedrijf van Rachel Hazes, over te nemen, zegt PMF in de verklaring. Rachel Hazes zal volgens PMF op de achtergrond een wakend oog houden en waar nodig adviseren.

De weduwe van de volkszanger zegt in de verklaring dat ze een stap terug wil doen en meer rust wil nemen. "Na bijna veertig jaar waarin ik mij heb ingezet en de verantwoordelijkheid heb gedragen om de nalatenschap van André zo goed mogelijk te beschermen, wil ik in de jaren die voor mij liggen ook wat meer rust kunnen nemen."

De 56-jarige Rachel Hazes zegt dat het voor haar vooral belangrijk is "dat de naam André Hazes, zijn muziek, zijn rechten en alles wat hij heeft nagelaten met respect wordt behandeld, beschermd blijft en ook voor de volgende generaties behouden blijft en zodoende in ere wordt gehouden".

Naam en imago

PMF zegt dankbaar te zijn dat Rachel de muzikale nalatenschap van André Hazes aan het bedrijf toevertrouwt. "Gezamenlijk willen we enerzijds verder bouwen aan André's muzikale nalatenschap en anderzijds willen wij zijn naam en imago beschermen en koesteren voor toekomstige generaties."

PMF is in 2021 opgericht door onder anderen componist John Ewbank en koopt muziekrechten op. Het investeringsfonds beschikt onder meer over de rechten van bands als Golden Earring, Shocking Blue en nummers als Come Fly With Me van Frank Sinatra en Ain't that A Kick In The Head van Dean Martin.

André Hazes is bekend van liedjes als Kleine Jongen, Zij Gelooft in Mij en Bloed, zweet en tranen. Op 23 september 2004 overleed de Amsterdamse volkszanger op 53-jarige leeftijd aan de gevolgen van twee hartinfarcten en een hartstilstand.

Ruim 10 jaar cel voor Britse komiek Russell Brand wegens verkrachting en aanranding

1 week 1 day ago

De Britse komiek en acteur Russell Brand is veroordeeld tot 10 jaar en zes maanden cel voor verkrachting en aanranding. De 51-jarige Brand werd vorige week al schuldig bevonden.

Het gaat om een verkrachting en drie gevallen van aanranding. Bij een van de slachtoffers duwde hij ongevraagd zijn gezicht, neus en mond in haar kruis. De misdrijven vonden plaats tussen 2004 en 2009. Zelf heeft Brand altijd gezegd dat hij onschuldig is.

De rechter noemde Brand een "seksueel roofdier" en nam het op voor de slachtoffers: "Wat vrouwen ook aan hebben, waar ze ook zijn en hoeveel ze ook drinken. Ze houden het recht om 'nee' te zeggen".

'Trauma dat ik elke dag meedraag'

Tijdens de zitting rond de strafbepaling zaten de vier slachtoffers achter schermen om anoniem te blijven. Een van de slachtoffers van een aanranding vertelde dat de gebeurtenis een grote impact heeft gehad op haar leven. "Ik verkeerde jarenlang in shock. Ik was extreem overstuur en getraumatiseerd en had geen enkel respect meer voor mezelf."

De andere slachtoffers lieten een verklaring voorlezen door de aanklager. De vrouw die in 2009 door Russell Brand werd verkracht schreef in haar verklaring dat ze na de aanval niet meer kon werken en bij haar ouders is gaan wonen. "Het is een trauma dat ik elke dag met me meedraag en het voelt alsof het nooit ophoudt."

De bekendheid van Brand maakte het voor de vrouwen extra moeilijk om de gebeurtenissen te verwerken. "Het was onmogelijk om hem niet in de media te zien", verklaarde een van de slachtoffers. "Telkens als ik hem ergens zag of hoorde, schrok ik", zei een andere vrouw.

Volgens journalisten van de BBC toonde Brand bij het horen van de slachtofferverklaringen geen enkele emotie. Wel sloot hij meermaals zijn ogen. Tijdens het voorlezen van het vonnis door de rechter staarde hij voor zich uit.

Brand stond terecht voor zeven aanklachten. Naast de verkrachting en de drie gevallen van aanranding waarvoor hij is veroordeeld, werd hij vrijgesproken van twee andere verkrachtingen en een poging tot aanranding.

Het ging om incidenten die tussen 1999 en 2009 zouden hebben plaatsgevonden. In die periode bevond Brand zich op het hoogtepunt van zijn carrière. "Brand gebruikte zijn invloed, status en roem om vrouwen uit te buiten en seksueel te misbruiken", schreef de politie in een verklaring.

Sinds zijn veroordeling vorige week zit Brand in de gevangenis. Volgens de BBC zal hij daar goed in de gaten worden gehouden, omdat hij door de aard van zijn misdrijven, zijn rijkdom en bekendheid gevaar loopt. Andere gedetineerden zouden hem mogelijk iets willen aandoen.

Meer beschuldigingen

Brand is onder meer bekend van zijn rollen in films als Forgetting Sarah Marshall (2008), Despicable Me en Get Him to the Greek (2010). Ook presenteerde hij verschillende programma's op de Britse radio en televisie.

Als komiek staat Brand bekend om zijn controversiële stand-upcomedy. Ook maakte hij podcasts, YouTube-video's en genoot hij bekendheid door zijn huwelijk met popster Katy Perry tussen 2010 en 2012.

"Ik hoop dat deze veroordeling een duidelijk signaal afgeeft dat niemand boven de wet staat, hoe beroemd of machtig hij of zij ook is", zei de politie. Verwacht wordt dat meer slachtoffers van Brand zich nu durven melden.

In het Verenigd Koninkrijk wordt Brand momenteel nog onderzocht in verband met nieuwe beschuldigingen van verkrachting door twee vrouwen. In de Verenigde Staten loopt een civiele rechtszaak tegen hem. Hij zou tijdens de opnames van de film Arthur een figurant hebben verkracht.

Broer oud-premier Orbán opgepakt in Hongarije op verdenking van mensenhandel

1 week 1 day ago

De broer van de voormalige Hongaarse premier Viktor Orbán, Áron Orbán, is opgepakt op verdenking van mensenhandel. Dat meldt de huidige premier Magyar op Facebook op basis van persberichten.

Het Nationaal Onderzoeksbureau (NNI) en de anticorruptiedienst NVVH voeren het onderzoek uit. Op meerdere plekken in hoofdstad Boedapest hebben arrestaties en huiszoekingen plaatsgevonden.

Oud-premier Orbán schrijft op Facebook dat de autoriteiten een "vuil spel" spelen en slechts politieke tegenstanders willen uitschakelen. "Ik ben het doelwit; mijn jongere broer is slechts een instrument", schrijft hij. Daarop reageert premier Magyar dat Orbán "zoals gewoonlijk" naar anderen wijst.

Volgens Euronews zou het bedrijf van Áron Orbán het Vietnamese burgers mogelijk makkelijker hebben gemaakt om een Hongaars visum, en daarmee een Schengenvisum, te krijgen. Dat gebeurde mogelijk tegen betaling. Het bedrijf zou dat hebben gedaan door ze in te schrijven voor een tweedaagse cursus aan de Universiteit van Pécs, in het zuiden van Hongarije.

Corruptie aanpakken

In april won Magyar de Hongaarse verkiezingen. Daarmee kwam na zestien jaar een einde aan de heerschappij van Orbán. Magyar heeft gezegd dat hij de corruptie wil aanpakken in Hongarije en dat hij de kring rond de voormalige premier ter verantwoording wil roepen. In juni werd de directeur van de Hongaarse corruptiewaakhond zelf aangeklaagd voor corruptie. En in oktober werd het voormalige hoofd van de Hongaarse centrale bank gearresteerd op verdenking van financiële fraude.

De anticorruptieorganisatie NVVH heeft onder Magyar meer bevoegdheden gekregen. Dat is een van de afspraken die de nieuwe premier met de Europese Unie heeft gemaakt om toegang te krijgen tot miljarden euro's aan bevroren tegoeden voor het land.

Koningspaar op staatsbezoek naar Qatar, eerste reis naar Midden-Oosten

1 week 1 day ago

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima gaan volgende maand op staatsbezoek naar Qatar. Het is hun eerste reis naar het Midden-Oosten sinds Willem-Alexander koning is. Het bezoek is van 9 tot en met 11 december.

Het koningspaar is uitgenodigd door sjeik Tamim bin Hamad Al Thani, de emir van Qatar. De uitnodiging volgt op een bezoek van de emir in juni 2024 aan Nederland.

Het bezoek is bedoeld om de banden tussen Nederland en Qatar te versterken. Het koninklijk paar wordt tijdens de reis vergezeld door minister Berendsen van Buitenlandse Zaken, minister van Defensie Yesilgöz, minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Erkens van Landbouw.

Staatsbezoek aan regio in 2012

Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst wordt dit het eerste Nederlandse staatsbezoek aan het Midden-Oosten in veertien jaar. Begin 2012 bezocht koningin Beatrix de Verenigde Arabische Emiraten en Oman. Willem-Alexander en Máxima waren daar ook bij.

In 2022 was er discussie over een mogelijk bezoek van de koning aan Qatar vanwege het WK voetbal. Tegenstanders wilden niet dat de koning naar het WK zou gaan vanwege de mensenrechtensituatie in het land. De koning zei destijds dat persoonlijke gevoelens zouden meespelen bij het besluit om te gaan.

Als Oranje de finale zou halen, zou een regeringsdelegatie naar Qatar afreizen. Het Nederlands elftal strandde in de kwartfinale.

Verscherpt reisadvies

Vanwege de oorlog tussen de VS en Iran en de oplopende spanningen in de regio werd het reisadvies voor Qatar dit jaar aangescherpt naar oranje. Als reactie op Amerikaanse aanvallen viel Iran bondgenoten van de VS in het Midden-Oosten aan.

Inmiddels staat het reisadvies op geel. Dat betekent dat reizen naar het land mogelijk is, maar dat er nog wel veiligheidsrisico's zijn.

Milei moet grenzen kennen, zegt paus Leo bij bezoek aan Argentinië

1 week 1 day ago

Paus Leo XIV heeft bij zijn bezoek aan Argentinië stevige kritiek geuit op president Milei. De boodschap was duidelijk: het economische beleid van Milei dient niet iedereen, en dat kan anders.

"De economie moet ten dienste staan van de mensen, in plaats van dat de mensen ten dienste staan van de economie," zei de paus zondag in Buenos Aires, terwijl Milei naast hem zat. "Ik denk aan gezinnen die een onzekere toekomst tegemoet gaan, aan werklozen, aan ouderen die zich jarenlang voor de samenleving hebben ingezet, en aan allen die, ondanks hard werken, moeite hebben om rond te komen."

Onder Milei zijn radicale kettingzaagbeleid zijn de Argentijnen een reeks forse hervormingen beloofd, om onder meer de inflatie in het land terug te dringen. Hij voerde ook strenge wetgeving tegen immigratie in, wil hij bedrijven zoveel mogelijk vrijhouden van belastingen en regelgeving en de sociale voorzieningen in het land zijn flink ingeperkt. De paus vroeg extra aandacht voor mensen die te maken hebben met ziekte, afhankelijkheid of een handicap.

'Zorgvuldig woordgebruik'

De paus uitte ook zijn zorgen over het beschermen van de democratie in het Latijns-Amerikaanse land. Die kan worden versterkt door "het zorgvuldig gebruik van woorden" en "de bereidheid om te luisteren", vindt de paus.

De radicaal-rechtse president Milei staat niet bekend om zijn fluwelen tong. Zo noemde hij de voorganger van Leo, de Argentijnse paus Franciscus, een imbeciel. Ook noemde hij hem toen de vertegenwoordiger van al het kwaad op aarde.

In zijn toespraken schuwt hij opruiende of beledigende uitspraken niet. Eerder noemde hij de Spaanse premier Sánchez een "schurk" en oud-president Petro van Colombia een "communistische moordenaar". Ook in eigen land zet hij politieke tegenstanders, journalisten en economen regelmatig weg als "verraders" en "menselijk uitschot".

Leo benadrukte het belang van leiderschap. "Degenen aan wie een openbaar ambt is toevertrouwd, hebben een bijzonder veeleisende taak," sprak hij. "Wie gezag heeft, moet verstandig handelen, de grenzen kennen van de macht die hij of zij krijgt, en beslissingen nemen die goed zijn voor de hele samenleving."

Kritiek op AI-plannen

Daarnaast gaf de paus stevig tegengas aan de president over zijn AI-plannen. Milei is fel tegenstander van het reguleren van kunstmatige intelligentie. Hij wil van Argentinië een AI-hub maken en onderhoudt nauwe banden met Elon Musk en de omstreden techmiljardair Peter Thiel.

"De geneeskunde, het onderwijs, de productie en het onderzoek beschikken nu over hulpmiddelen die het menselijk leven diepgaand kunnen veranderen," zei Leo in Buenos Aires. "Technologische ontwikkeling vraagt om een ethisch besef dat opgewassen is tegen al deze uitdagingen".

De kritiek is niet nieuw, in mei schreef Leo in zijn eerste encycliek over de impact van kunstmatige intelligentie op de mensheid.

Milei heeft ook grote ambities met de zuidelijke regio Patagonië. Hij ziet het gebied als een thuishaven voor grootschalige datacenters, meldt de Financial Times. Dat leidt bij critici tot grote zorgen over onder meer waterschaarste in het gebied, een thema dat de paus ook aanstipte in zijn toespraak.

"Argentinië is door God gezegend met een buitengewone natuurlijke rijkdom", zei Leo. Hij riep op om de natuur te beschermen en deze te helpen groeien. Onder de regering-Milei werd dit jaar onder meer een wet aangenomen die mijnbouw in kwetsbare gebieden met gletsjers en permafrost toestaat.

Een fel tegenwoord van president Milei op de uitspraken van Leo XIV is nog uitgebleven. In zijn welkomsttoespraak, vlak voor die van Leo, sloeg hij een zeldzaam verzoenende toon aan. Milei benadrukte daarin dat het bezoek van de paus "tijdelijke meningsverschillen" moet overstijgen.

De 71-jarige paus vertrok vrijdag voor een elfdaags bezoek aan Latijns-Amerika, waar hij Uruguay, Argentinië en Peru bezoekt. Het bezoek aan Argentinië is het eerste pauselijke bezoek aan het land in bijna veertig jaar. Tot woensdag blijft hij nog in dat land, daarna trekt hij door naar zijn tweede thuisland Peru.

Haagse Hubertustunnel na maanden uitstel dit jaar nog open

1 week 1 day ago

De heropening van de Hubertustunnel in Den Haag lijkt nu dan toch dichtbij, nadat het al moment verschillende keren was uitgesteld. De aannemer heeft toegezegd aan de gemeente dat de tunnel uiterlijk 15 december opengaat.

De Hubertustunnel is een belangrijke verbinding tussen Scheveningen en de noordelijke rand van Den Haag. Eind juli 2025 werd die gesloten voor renovatie, in eerste instantie voor zo'n negen maanden.

Die deadline werd niet gehaald en de opening werd uitgesteld naar juli. De gemeente gaf de aannemer daarvoor een forse boete, omdat het bouwbedrijf de aanbesteding voor de renovatie juist had gewonnen omdat was beloofd dat het werk al in januari klaar zou zijn.

Opnieuw uitstel

In juli bleek de heropening nog steeds niet haalbaar. Er kwam opnieuw uitstel, waardoor het verkeer nog tot half september zou moeten omrijden. Maar ook toen was de tunnel nog niet klaar.

De gemeente wilde daarom via de rechter afdwingen dat de renovatie van de Hubertustunnel dit jaar nog afgerond zou zijn, en wel op 15 december. Vandaag zou het kort geding daarover plaatsvinden.

Dat bleek niet meer nodig: de aannemer heeft laten weten dat de nieuwe datum haalbaar is. Daarom ziet de gemeente voorlopig af van een rechtszaak, schrijft Omroep West.

Brandwerende coating en zonnepanelen

De Hubertustunnel is zestien jaar oud en bevindt zich op een van de drukste wegen van de stad. Met een lengte van 1,6 kilometer is het een van de langere stadstunnels van ons land.

Bij de renovatie kreeg de tunnel over de gehele lengte nieuwe wanden. Installaties zoals afsluitbomen en verkeerslichten worden vervangen, het asfalt vernieuwd en bij een van de opritten worden zonnepanelen gelegd.

Nederlands defensiebedrijf gaat vuurwapens maken naar Israëlisch ontwerp

1 week 1 day ago

Het Nederlandse defensiebedrijf AIA uit Tilburg gaat vuurwapens produceren van een Israëlische wapenfabrikant. Het heeft daarover een overeenkomst gesloten met het Israëlische IWI, onder meer bekend als maker van de Uzi-pistoolmitrailleur.

Het plan is om twee modellen in Nederland te maken. Het gaat om het Arad 5-infanteriegeweer en een licht machinegeweer, de Negev UX. De wapens zijn bedoeld voor de Europese markt en voor NAVO-partners.

AIA heeft de technologische gegevens en kennis gekocht om de wapens te kunnen bouwen. Een bedrag noemen beide bedrijven niet.

'Zakelijke transactie'

Directeur Gerard Zondervan van AIA zegt dat deze geweren technologie hebben om drones uit de lucht te kunnen schieten. "Europa roept: we moeten op eigen benen staan. Dan moeten we ook in Europa wapens gaan maken", zegt hij tegen de NOS.

Zondervan heeft ondanks de oorlog in de Gazastrook geen bezwaren tegen een samenwerking met een Israëlische wapenfabrikant. "Het is gewoon een zakelijke transactie. Ik ga me niet bezighouden met politiek, anders gebeurt er niets." Hij heeft over de deal naar eigen zeggen geen contact gehad met de Nederlandse overheid.

De wapens zullen in eerste instantie in Tilburg worden gemaakt. Later zal de productie verhuizen naar Overijssel, waar het bedrijf een grotere locatie heeft aangekocht.

Sheily Belhaj nieuwe adjunct-hoofdredacteur NOS Nieuws

1 week 1 day ago

Sheily Belhaj treedt toe tot de hoofdredactie van NOS Nieuws. Vanaf 1 januari 2027 wordt ze adjunct-hoofdredacteur. Ze volgt Bart Leferink op, die na bijna 15 jaar uit de hoofdredactie stapt.

De 37-jarige Belhaj werkt sinds 2017 bij de NOS. Ze begon haar carrière daar als buitenlandredacteur bij het NOS Radio 1 Journaal. Daarna werd ze eindredacteur bij NOS Stories en was ze ook enige tijd nieuwscoördinator bij de online redactie. De laatste 2,5 jaar was ze chef bij NOS Stories.

Voordat ze bij de NOS begon, werkte ze bij de NTR en de VPRO. Ze deed haar opleiding aan de School voor Journalistiek in Utrecht, studeerde daarna Arabische taal en cultuur aan de Universiteit Utrecht en deed nog een master Religiewetenschappen.

Relevant en aansprekend

Hoofdredacteur Giselle van Cann reageert verheugd op het toetreden van Belhaj. "Sheily combineert journalistiek vakmanschap met een sterk gevoel voor wat er leeft onder verschillende doelgroepen, en wat nodig is om het nieuws op een relevante en aansprekende manier naar hen te vertalen. Ik ben ervan overtuigd dat ze een belangrijke bijdrage zal leveren aan de verdere ontwikkeling van onze redactie."

Belhaj vindt het een eer om adjunct-hoofdredacteur te worden. "Bij NOS Stories heb ik geleerd dat je de belevingswereld, zorgen en vragen van je publiek heel serieus moet nemen. Daar wordt de journalistiek herkenbaarder, inclusiever en dus sterker van."

De hoofdredactie van NOS Nieuws bestaat naast Van Cann en straks Belhaj ook uit plaatsvervangend hoofdredacteur Wilma Haan, en adjuncten Lucas Waagmeester en Karina ter Horst.

Twintig lichamen gevonden op migrantenboten bij Kreta

1 week 1 day ago

De Griekse autoriteiten hebben op twee boten de lichamen gevonden van twintig migranten. Ook zijn tientallen mensen levend van boord gehaald. Zij zouden hebben geprobeerd om het Griekse eiland Kreta te bereiken. Vermoedelijk waren ze vanuit Libië vertrokken.

Over de doodsoorzaak is nog niets bekendgemaakt. Een anonieme kustwachtmedewerker zegt tegen persbureau Reuters dat de overlevenden rillend van de kou werden gevonden. Het waaide hard de afgelopen dagen.

Op een boot werden twaalf lichamen gevonden. Achttien opvarenden zijn levend van boord gehaald door de bemanning van een passerend vrachtschip. Vier werden opgenomen in het ziekenhuis, waar een van hen vandaag is overleden. Over hun nationaliteit is nog niets bekendgemaakt.

Aan boord van de tweede boot werd zaterdag aanvankelijk een lichaam gevonden en werden 28 mensen gered. Het zijn allemaal Sudanezen, zegt de Griekse kustwacht. Afgelopen nacht werd het schip doorzocht en werden nog eens zeven lichamen gevonden.

Nog zo'n 200 mensen op zee

Mogelijk loopt het aantal doden nog op. De Europese grensbewakingsdienst Frontex heeft vanochtend nog zeker drie migrantenboten gespot op de Middellandse Zee.

Een ervan voer op 87 kilometer uit de kust van Kreta en heeft vermoedelijk zo'n honderd mensen aan boord. Twee andere schepen vervoeren tussen de veertig en vijftig mensen. Alle opvarenden worden naar Kreta gebracht.

Duizenden dollars

Vrijdag haalde de kustwacht nog 43 mensen van een schip op 55 kilometer van Kreta. Een van de opvarenden, een 17-jarige uit Zuid-Sudan, zit vast op verdenking van mensensmokkel. Hij werd door de anderen aangewezen als leider.

De kustwacht zegt dat de migranten woensdag waren vertrokken uit de Libische havenstad Tobroek en voor de oversteek naar Europa elk zo'n 2000 à 2500 Amerikaanse dollar hadden betaald.

Checked
43 minutes 10 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed