NOS Nieuws - Algemeen

Gewonden bij vecht- en steekpartij in bus in Breda, jongen van 17 opgepakt

2 weeks 2 days ago

In Breda zijn gisteravond laat twee groepen jongeren met elkaar slaags geraakt. Een jongen liep daarbij een steek- of snijwond op, een ander is in elkaar geslagen. Er is één verdachte aangehouden, een jongen van 17.

Een aantal jongeren wilde de bus nemen in het westen van de gemeente, in Prinsenbeek. Zij passeerden een andere groep, van waaruit opmerkingen werden gemaakt. De sfeer werd grimmig en toen de jongeren in de bus stapten, werd een van hen aan zijn kleding naar buiten getrokken.

Daarop ontstond in de deuropening van de bus een schermutseling met iemand die zijn vriend te hulp kwam. Op een gegeven moment sloot de chauffeur de deuren en reed weg. De 18-jarige die zijn vriend wilde helpen, merkte in de bus dat hij een bloedende wond had. Hij was vermoedelijk gestoken of gesneden.

Geld overmaken

Het slachtoffer dat uit de bus werd getrokken, werd door de groep in elkaar geslagen. Ook werd hij gedwongen om geld over te maken naar de bankrekening van een van de belagers.

De vader van deze dader meldde zich even later met zijn zoon op het politiebureau om hem aan te geven. De 17-jarige jongen is aangehouden en de politie sluit meer aanhoudingen niet uit.

Ondanks 'grootste game ooit' deze maand, verdwijnen banen in de game-industrie

2 weeks 2 days ago

Deze maand belooft een spannende maand voor veel gamers te worden. Niet alleen komt met The Legend of Zelda: Ocarina of Time een nieuwe versie van een van de best beoordeelde games aller tijden uit, ook het langverwachte GTA VI verschijnt halverwege deze maand.

Het zesde hoofddeel uit de Grand Theft Auto-reeks belooft financieel gezien de grootste game ooit te worden. Volgens analisten kostte het spel meer dan een miljard euro om te maken, maar dat lijkt uitgever Rockstar Games ruimschoots te gaan terugverdienen. Uit prognoses blijkt dat de game alleen al in de eerste week tussen de 2,9 en 4,6 miljard euro kan gaan opleveren. Alleen al door GTA VI vallen de totale inkomsten uit spellen op gameconsoles dit jaar naar verwachting ruim 17 procent hoger uit dan vorig jaar.

Massaontslagen

Astronomische cijfers, tekenend voor de al jaren groeiende game-industrie. Onderzoeksbureau Newzoo becijferde dat er in de wereldwijde gamesmarkt dit jaar zo'n 192 miljard euro omzet wordt geboekt. Dat is ongeveer 6 procent meer dan in 2023. Ook voor de komende jaren ziet het er financieel rooskleurig uit, met een verwachte omzetgroei van ruim 4 procent.

Die cijfers staan in schril contrast met de verhalen over massaontslagen in de game-industrie en gamestudio's die hun deuren moeten sluiten. In januari van dit jaar kondigde uitgever Ubisoft bijvoorbeeld aan honderden banen te schrappen. Ook moesten Ubisoft-kantoren in Zweden, Canada en Servië dicht. Daarmee zou het bedrijf zo'n 200 miljoen euro per jaar besparen.

Microsoft meldde in juli de grootste reorganisatie in de geschiedenis van Xbox aan, met 3200 mensen die hun baan gaan verliezen, waarvan de helft direct. En vorige maand besloot EA om na meer dan dertig jaar de invloedrijke gamestudio BioWare te sluiten. Daarmee werd ook de ontwikkeling van het nieuwe deel in de bekende Mass Effect-reeks stopgezet.

In totaal werden dit jaar al ruim 11.000 gamemakers ontslagen, met name in Noord-Amerika en Europa, blijkt uit cijfers van ASGC. Veel mensen vinden overigens na ontslag wel weer elders werk in de game-industrie.

Na corona

De malaise bij gamebedrijven begon na de coronatijd, zegt Jeroen Derwort, voorzitter van branchevereniging Dutch Game Association. "Tijdens corona was er nog een hosanna-stemming bij makers, omdat mensen veel thuis zaten en meer geld aan games besteedden. Daarom kwam er ook meer geld van investeerders voor nieuwe games."

Na de coronatijd kwamen er volgens hem in korte tijd veel grote nieuwe spellen op de markt. "Die zijn heel duur om te maken, en wisten lang niet allemaal uit de kosten te komen. Daardoor vielen grote investeringsfondsen om. Die trokken sommige kleinere gamestudio's met zich mee."

In Nederland ging bijvoorbeeld het Utrechtse Ronimo Games in 2023 failliet, Paladin Studios uit Den Haag sloot in 2024. Voor de Nederlandse ontwikkelaar PlayerUnknown Productions viel het doek afgelopen zomer, nadat de studio eerder al was gedwongen om personeel te ontslaan. Afgelopen week was er een faillissementsveiling, waar geïnteresseerden dure specialistische hardware voor een fractie van de nieuwprijs konden kopen.

Niet voor het geld

Gameontwikkelaar Keano Raubun richtte twee jaar geleden de Utrechtse studio Veelpoot op. Hij zette onlangs een paar vacatures online. "Binnen een dag had ik daarop al 1200 reacties binnen, van gamemakers over de hele wereld", zegt Raubun. "Daar zaten ook mensen met jaren ervaring bij, die na de massaontslagen geen werk hadden."

Behalve de tegenwind waar gamemakers over de hele wereld nu last van hebben, speelt er volgens Derwort in Nederland nog meer mee. "In Breda hebben we een van de beste gameopleidingen ter wereld, maar je moet ook Nederlandse bedrijven hebben waar dat talent vervolgens terechtkan. Veel afgestudeerde makers gaan nu werken in het buitenland. Er zijn veel kleine Nederlandse gameontwikkelaars en ook een paar grote, zoals Guerrilla Games en Azerion. Maar daartussenin is er weinig."

Hij pleit daarom voor meer stimulering vanuit de overheid. "Buurlanden als België en Engeland geven meer subsidies voor nieuwe games, maar Nederland bungelt er een beetje achteraan."

Ook zijn games in het buitenland vaak goedkoper om te maken, zegt Derwort. "Duitsland en Canada zijn groot in deze industrie. Een game ontwikkelen kan daar soms wel de helft van de kosten schelen."

Ondanks de moeilijke periode waarin de game-industrie zich bevindt, raadt ontwikkelaar Raubun mensen toch aan om er te gaan werken: "Als je een beetje gek bent en lef hebt, dan zeker. Maar je doet het zeker niet voor het geld of de stabiliteit."

Democraten profiteren van zorgen om corruptie: 'We moeten de hebzucht stoppen' 

2 weeks 2 days ago

Overheidscorruptie is in korte tijd uitgegroeid tot een van de belangrijkste thema's van de Amerikaanse Congresverkiezingen komende dinsdag. Kiezers maken zich zorgen over politici die zichzelf verrijken ten koste van de burger. In sommige peilingen staat het thema corruptie zelfs boven de hoge kosten van boodschappen en brandstof.

Democratische kandidaten proberen nu stemmen te winnen door een verband te leggen tussen economische ontevredenheid en overheidscorruptie.

"Ik noem het verraad", zegt de Democratische kandidaat Shannon Taylor in een zaal vol kiezers. Met een uitgesproken anticorruptieboodschap probeert ze een Republikeins kiesdistrict te veroveren voor het Huis van Afgevaardigden.

Het levert Taylor luid applaus op in de bibliotheek van Yorktown, Virginia. Ze hoopt hier een nieuwe revolutie te ontketenen. Het district wordt al bijna twintig jaar vertegenwoordigd door de Republikein Rob Wittman, maar Taylor is erin geslaagd een nek-aan-nek-race te ontketenen.

'Het moeras wordt dieper'

De Democratische Taylor beschuldigt haar tegenstander van corruptie. Zo claimt ze dat hij heeft gestemd voor belastingvoordelen waarvan zijn eigen bedrijven profiteerden. "De corruptie in Washington D.C. laat politici als Rob Wittman zichzelf verrijken in plaats van jullie belangen voorop te stellen."

Ze wijst daarbij naar Wittmans aandelen - die zijn aanzienlijk meer waard geworden tijdens zijn ambtstermijn, blijkt uit documenten. Wittman betwist de beschuldigingen. Toch spreekt Taylors belofte om corruptie hard aan te pakken het publiek aan.

"De regering beloofde om het moeras droog te leggen", verwijst een bezoeker naar president Trumps bekende leus Drain the Swamp. "Maar het moeras wordt alleen maar dieper." Een ander vult aan: "We moeten de corruptie en de walgelijke hebzucht en graaicultuur stoppen."

Corruptie bovenaan de zorgenlijst

De zorgen over corruptie en misbruik van overheidsgeld zijn niet uitsluitend een thema voor Democraten. Maar mede door de rol van miljardairs als Elon Musk, die bij deze verkiezingen bijna een half miljard dollar uitgaf om bepaalde Republikeinse kandidaten verkozen te krijgen, kunnen de Democraten het thema goed in hun voordeel gebruiken.

Daarnaast gelooft bijna twee derde van de Amerikanen dat Trump zijn presidentschap gebruikt om zichzelf te verrijken. Volgens Forbes is Trump sinds de start van zijn tweede termijn ruim 2,7 miljard dollar rijker geworden, onder meer dankzij crypto- en aandelenhandel.

"De omvang van de corruptie en belangenverstrengelingen is verbluffend", vertelt Virginia Canter. Ze adviseerde de regeringen van Obama en Clinton over ethische vraagstukken en ziet nu hoe Trump de normen rond belangenverstrengeling heeft vervaagd. "Hij heeft het geprobeerd te normaliseren en dat verbergt hij niet."

Ze wijst op de "cadeautjes" die Trump kreeg: het vliegtuig ter waarde van 400 miljoen dollar van de Qatarese koninklijke familie en de honderden miljoenen aan donaties van bedrijven met belangen bij de federale overheid voor de bouw van Trumps balzaal.

In de bibliotheek is Taylor dan ook niet de enige die corruptie als verkiezingsthema gebruikt. "Ik heb nog nooit zoveel schaamteloze corruptie gezien in Amerika", verzucht senator Mark Warner. De Democraat vertegenwoordigt Virginia al zeventien jaar in de Senaat en voert samen met Shannon Taylor campagne.

"Ik heb geprobeerd cryptovaluta te reguleren. Dat is moeilijk als de president dat gebruikt om zichzelf te verrijken." In een campagnespotje benadrukt Warner dat Trump alleen al met zijn cryptomemecoin 636 miljoen dollar heeft verdiend. "Dat is niet besturen maar geldklopperij!"

Wie bestrijdt corruptie het best?

De politieke strijd gaat niet alleen om wie er schuldig is aan corruptie, maar ook om wie dat het best kan bestrijden. Volgens een peiling van CNBC hebben kiezers daarvoor meer vertrouwen in de Democraten dan in de Republikeinen - al is het verschil niet groot: 35 procent tegenover 31 procent.

En dus doen in de laatste weken beide partijen pogingen om het thema te verzilveren. Zo opende de regering-Trump in de aanloop naar de verkiezingen een meldpunt waar mensen vermoedelijke fraude met overheidsgeld kunnen aangeven. Wie een melding doet, kan tot 30.000 dollar aan tipgeld krijgen.

In de bibliotheekzaal in Virginia probeert Taylor ook Republikeinse kiezers aan te spreken. Bij enkele lijkt dat te lukken. "Ik denk dat er in beide partijen sprake is van corruptie, maar dat er nauwelijks verantwoording wordt afgelegd", zegt een conservatieve bezoeker.

Honderdduizenden auto's ondanks mogelijke defecten toch de weg op, zo zit het met jouw auto

2 weeks 2 days ago

In Nederland rijden honderdduizenden personenauto's rond terwijl ze eigenlijk door een garage zouden moeten worden gecontroleerd of gerepareerd. Het gaat om auto's die het onderwerp zijn van terugroepacties die de RDW classificeert als "ernstig".

Inzittenden lopen het risico op ernstigere gevolgen bij ongelukken, bijvoorbeeld door problemen met de airbags. Bij een op de vijf getroffen auto's kan het probleem op zichzelf al een ongeluk veroorzaken, bijvoorbeeld doordat de accu in brand vliegt.

Automobilisten rijden soms jarenlang door, ondanks een openstaande terugroepactie. Zo rijden er nog steeds Daihatsu Materia's rond waarbij de bouten rond het stuur mogelijk niet goed vastzitten, een terugroepactie die negentien jaar geleden startte. Reparatie is gratis.

Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat overweegt een wet om automobilisten te verplichten mee te werken aan terugroepacties. "Het gaat om je veiligheid en om die van je gezin, het is echt belangrijk dat dit gebeurt."

Registratie verbeteren

Doorrijden kan gevolgen hebben voor de verzekeringsdekking, waarschuwt het Verbond van Verzekeraars, al hangt dat af van de omstandigheden.

Check hier of jouw auto een open terugroepactie heeft. De data hebben een vertraging, recente reparaties kunnen ontbreken.

Volgens de RDW gaat het om ruim 400.000 auto's, al is het precieze aantal niet zeker, tekent de instantie zelf aan. Er kunnen zowel herstelde auto's als getroffen auto's ontbreken in die telling, omdat er geen verplichting is om die data correct aan te leveren.

Wat Karremans betreft moet die registratie eerst worden verbeterd, net als de communicatie met de autobezitters. "We hebben nu geen goede grip op dit probleem en over hoeveel auto's het precies gaat", stelt hij. Als dat niet werkt, denkt de minister na over een verplichting voor consumenten om mee te werken.

Bij de openstaande teruproepacties zijn het in zeven op de tien gevallen beschermingsmiddelen die het probleem zijn. Het gaat dan om bijvoorbeeld om gordels, airbags, de zogenoemde Isofix-bevestiging van kinderstoeltjes of hoofdsteunen.

De meeste terugroepacties voor beschermingsmiddelen komen nu door airbags van het Japanse bedrijf Takata, dat aan verschillende autofabrikanten airbags leverde die blijken te kunnen ontploffen. Daardoor zijn in het buitenland doden gevallen. Naar schatting 160.000 auto's rijden in Nederland rond met zo'n kwetsbare airbag.

Andere recente voorbeelden zijn de hybride Ford Kuga, met een accu die in brand kan vliegen, en de Volvo EX30, waarvan de hoofdsteunen kunnen losraken. Over die laatste terugroepactie worden de eigenaren komende week ingelicht.

Buitenland is strenger

Het probleem met de terugroepacties is al langere tijd bekend; al in 2019 beloofde het kabinet-Rutte III beterschap. Toen werd ook al onderzocht of voertuigeigenaren konden worden verplicht om hun auto's te laten herstellen en of ook fabrikanten konden worden verplicht om beter informatie aan te leveren.

In andere landen gelden strengere regels: zo kunnen in Noorwegen, Denemarken en Duitsland fabrikanten sancties krijgen als ze niet aan de voorwaarden voor terugroepacties voldoen. In Denemarken, Duitsland en Finland kunnen autoeigenaren boetes krijgen als ze gebreken niet laten herstellen.

Autobranche-organisatie Bovag is voorstander van een verplichting voor voertuigeigenaren, net als de RDW en de Inspectie voor Leefomgeving en Transport.

Het aantal terugroepacties van getroffen auto's schommelt, maar er is geen duidelijke stijging of daling:

Mensen zouden dan een verbod kunnen krijgen om te rijden op de openbare weg met een niet-opgelost probleem, net zoals dat met een verlopen APK gebeurt. Dan moet de registratie bij de RDW wel beter dan nu, vindt ook de Bovag, omdat mensen anders onterecht een rijverbod kunnen krijgen opgelegd.

Gevolgen voor verzekering

Blijven rondrijden met een open terugroepactie kan problemen opleveren voor je verzekeringsdekking, waarschuwt het Verbond van Verzekeraars. Een openstaande terugroepactie is daarvoor op zichzelf niet genoeg, maar afhankelijk van de omstandigheden kan dat wel.

Dat zou bijvoorbeeld kunnen als iemand bewust blijft doorrijden met een brandend lampje op het dashboard dat door een bekend probleem wordt veroorzaakt. In zo'n geval zou de eigenaar van de auto de schade bij een ongeval zelf moeten ophoesten.

Het belangrijkste is dat mensen de kans krijgen om een probleem te laten repareren, benadrukken ook de verzekeraars, en dat dat ook gebeurt. En zo niet, dan "vinden wij het goed dat aanvullende maatregelen worden onderzocht om dit te verbeteren".

Verantwoording

Voor dit artikel gebruikten we publiek toegankelijke data van de RDW. Specifiek voor de schatting van het aantal auto's met nog kwetsbare Takata-airbags gebruikten we een AI-model om in te schatten of een terugroepactie wel of niet met Takata te maken had. Het gaat daarbij om het zogenoemde Jev-classificatiemodel. Die inschatting verifieerden we met verschillende large language models, zoals modellen van Claude en OpenAI, en met de hand.

Nacht vol plunderingen en branden in Frankfurt na dag met vreedzame protesten

2 weeks 2 days ago

In meerdere Duitse steden zijn grootschalige vreedzame protesten gisteren aan het eind van de dag uitgelopen op gewelddadigheden. Vooral in Frankfurt liep het behoorlijk uit de hand. Daar werden ruiten ingeslagen, winkels geplunderd en branden gesticht. Volgens Die Welt werd zelfs een wapenwinkel leeggeroofd.

Ook werden agenten bekogeld, onder meer met molotovcocktails. Meer dan 100 agenten zijn gewond geraakt, meldt het Duitse persbureau DPA. De ruim een kilometer lange winkelstraat Zeil, een van de drukste van Duitsland, werd volledig afgesloten. Tot diep in de nacht was een speciale politie-eenheid actief om relschoppers in bedwang te houden. Er zijn 54 mensen opgepakt, zegt DPA. Eerder werd melding gemaakt van 100 arrestaties.

De demonstraties in Duitsland waren onder meer gericht op beter onderwijs en betaalbare woningen. In Frankfurt zouden de relschoppers zich in de loop van de dag opzettelijk onder de demonstranten hebben begeven, schrijft de ARD. Volgens een verslaggever namen ze vermoedelijk niet deel aan de protestmarsen. Hij zag meerdere kleine groepjes die amok maakten, waardoor het voor de politie moeilijk was om de situatie onder controle te krijgen.

Eerder op de dag waren er volgens de politie ook al botsingen tussen agenten en demonstranten in de stad. Zo werden agenten bekogeld met vuurwerk, stenen en flessen, waarbij ook mensen gewond raakten.

Minister-president Rhein van de deelstaat Hessen, waar Frankfurt onder valt, is geschokt door de gewelddadige taferelen. Hij zegt dat de daders worden gestraft. "Iedereen die zich gedraagt zoals de aanvallers in het centrum van Frankfurt, plaatst zichzelf buiten onze samenleving."

Ook deelstaatminister Poseck van Binnenlandse Zaken zegt de relschoppers hard te zullen aanpakken. "We hebben beelden gezien die we niet wilden zien. We hebben snel en daadkrachtig optreden nodig tegen degenen die onze regels negeren en onze hele samenleving aanvallen." Hij zegt dat links-extremisten en gewelddadige jongeren de handen ineen hebben geslagen en de straat op zijn gegaan.

Keulen, Berlijn en Hamburg

Ook in andere steden liep vreedzaam protest uit de hand. In Keulen grepen agenten na de demonstratie in, toen 's avonds rond de Dom en het centraal station rellen uitbraken. De Keulse politiechef noemde het "treurig en zeer bedroevend dat jongeren die vreedzaam wilden demonstreren voor hun toekomst vandaag werden geïnfiltreerd door extremisten die niets anders dan geweld voor ogen hadden".

In Berlijn en Stuttgart werd met stenen en vuurwerk naar de politie gegooid. Ook in Hamburg, Bremen, Karlsruhe zijn incidenten gemeld.

De organisatoren van de demonstraties hadden juist opgeroepen tot een geweldloos protest. Vele tienduizenden mensen liepen in diverse Duitse steden mee. Ook in Frankrijk waren er weer protesten, net als de afgelopen weken.

In Zwitserland waren er ook ongeregeldheden. De politie in Zürich zegt dat een menigte agenten aanviel met vuurwerk, stenen en flessen. Mensen wiepen barricades op van vuilnisbakken en elektrische scooters, die ze in brand staken. Agenten reageerden met waterkanonnen, traangas en rubberkogels. In Basel lag het openbaar vervoer 's avonds stil, omdat een groep mensen door het centrum liep en daar spullen in brand stak.

Wekdienst 1/11: Kunstwerk in Amsterdam voor kindslachtoffers Gaza • Eerste marathon van Den Haag

2 weeks 2 days ago

Goedemorgen! Het kunstwerk Wall of Tears is de komende tijd te zien in Amsterdam. Het is een gedenkteken voor de kindslachtoffers in Gaza. En de marathon van Den Haag beleeft zijn vuurdoop. De lopers starten en finishen op het Malieveld.

Eerst het weer: het is een grijze dag met soms een spatje motregen. Daarbij wordt het 10 tot 12 graden met een zwakke tot matige noordenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De FBI houdt Noord-Korea verantwoordelijk voor de roof van meer dan 6 miljard dollar aan cryptovaluta bij handelsplatform Binance, de grootste cryptodiefstal ooit. Volgens de Amerikaanse veiligheidsdienst heeft een door Noord-Korea aangestuurde hackerseenheid de gestolen bitcoins omgezet in ethereum, een andere cryptomunt, en kunnen er nog "verdere witwasfasen" volgen om sporen uit te wissen.

Binance is er ondertussen veel aan gelegen om het vertrouwen van klanten te behouden. Het meldde gisteravond dat het 90 procent van de gestolen crypto heeft vergoed aan gebruikers door met eigen middelen nieuwe crypto aan te kopen. Het bedrijf zegt de overige 10 procent ook te willen compenseren, maar trekt daar meer tijd voor uit.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het is Halloween, een Amerikaans feest dat ook bij ons steeds populairder wordt. In Soesterberg wordt het al langer groot gevierd. Tijdens de Koude Oorlog waren daar op de vliegbasis Amerikanen gelegerd, die het feest meenamen uit de VS. Na hun vertrek zette het dorp de traditie voort.

Fijne dag!

Den Haag wordt marathonstad in tijd van groeiende hardloopgekte

2 weeks 2 days ago

In Den Haag wordt vandaag voor het eerst in jaren weer een marathon georganiseerd. Bijna 10.000 deelnemers staan vanochtend aan de start. Met dat aantal is de loop na Rotterdam en Amsterdam meteen de op twee na grootste marathon van Nederland.

Net als veel andere marathons was die van Den Haag binnen enkele dagen uitverkocht. Dat past in een bredere trend die zich al langer voordoet: het afleggen van de 42,195 kilometer in wedstrijdverband is in trek.

De marathonkalender in Nederland blijft zich maar uitbreiden. De groeiende populariteit roept ook de vraag op of dit leidt tot extra druk op medische hulpposten.

Het Rode Kruis ondersteunt bij grote marathons zoals die van Den Haag de medische hulpposten. Volgens de hulporganisatie is de vraag naar hulpverlening de afgelopen jaren toegenomen. Er worden vooral meer mensen behandeld vanwege hitteletsel.

Te veel laagjes

Oververhitting komt niet alleen voor op extreem warme dagen, waarschuwt specialist eerstehulprichtlijnen Cees van Romburgh van het Rode Kruis.

"Hitteletsel, of in ernstige gevallen een hitteberoerte, kan ook voorkomen tijdens de Midwinter Marathon in Apeldoorn in februari bijvoorbeeld", zegt hij. "Als het kouder wordt, zie je dat sporters meer laagjes dragen, maar dat is niet altijd beter."

Hij noemt als voorbeeld puur nylon, een synthetische stof die niet ademt. Daardoor kan zweet minder goed verdampen en kan het lichaam zijn warmte moeilijker kwijt. Zo kan een loper oververhit raken.

Muur van warmte

Ook een hoge luchtvochtigheid, weinig wind, een sterke zonkracht, een slechte voorbereiding of een te hoog wedstrijdtempo kunnen ertoe leiden dat iemands lichaamstemperatuur te hoog oploopt.

"Blijf voldoende drinken. Je lichaam heeft vocht nodig om warmte kwijt te raken en af te koelen", zegt hij. En: "Luister naar je lichaam en grijp in als het niet goed voelt. Het afmaken van een wedstrijd moet belangrijker zijn dan het vestigen van een persoonlijk record."

Sommige marathons, zoals die van Leiden en Utrecht, lopen deels door landelijk gebied en deels door de stad. Zodra lopers terugkeren naar de bebouwde kom lopen ze soms tegen een "muur van warmte" aan, zegt Van Romburgh. "Het lichaam krijgt dan niet de kans om geleidelijk aan die hogere temperatuur te wennen. Ook goed getrainde mensen kunnen daardoor een hitteberoerte krijgen."

Om beter voorbereid te zijn op hitteletsel heeft het Rode Kruis zijn vrijwilligers extra toegerust. Denk daarbij aan de inzet van koelbaden en het koelen met handdoeken die in ijswater zijn gedrenkt. Vandaag zijn bij de marathon van Den Haag 120 hulpverleners van het Rode Kruis aanwezig.

Ook zogeheten bikers, hulpverleners op de fiets, praten met lopers om te kijken of het goed met ze gaat. Ze vervoeren ijs en handdoeken. In Den Haag rijden er vandaag twintig rond.

Ambulanceritjes

De ambulance wordt doorgaans pas ingeschakeld als vervoer naar het ziekenhuis nodig is en er sprake is van een ernstige medische situatie. De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond laat weten dat het aantal ambulanceritten voor deelnemers aan de marathon van Rotterdam niet wordt bijgehouden.

Tijdens de marathon van Eindhoven schommelde de inzet van ambulances tussen 2021 en 2026 tussen de veertig en vijftig keer, met een uitschieter naar 75 in 2025. Dan gaat het niet alleen om marathonlopers. Ook omstanders en andere mensen die tijdens het marathonweekend in het centrum van de stad medische hulp nodig hebben, zijn meegerekend, zegt de GGD Brabant-Zuidoost.

Dat geeft dus geen goed beeld van het aantal ernstige incidenten. Ook Van Romburgh zegt dat het lastig is om te zeggen of een groeiend aantal deelnemers ook leidt tot meer medische incidenten. "Maar in het algemeen doen er meer mensen mee, dus ook het aantal mensen bij wie iets mis kan gaan neemt toe."

Een positieve ontwikkeling is dat toeschouwers steeds beter herkennen wanneer het niet goed gaat met een loper, bijvoorbeeld als die begint te wankelen. Volgens Van Romburgh is het publiek beter voorgelicht.

"Ze vragen bijvoorbeeld: gaat het wel?" Doordat er sneller aan de bel wordt getrokken, kunnen hulpverleners ook sneller ingrijpen. "We zijn blij met deze extra voelsprieten."

Meer evenementen in Den Haag

Den Haag kent met de City-Pier-City Loop al sinds 1975 een hardloopklassieker, met als hoofdafstand de halve marathon. In 1998 was er een stadsmarathon, ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van Den Haag. In 2013, 2014 en 2015 werden ook marathons georganiseerd, maar dan op kleinere schaal dan vandaag.

Het sportweekend in Den Haag begon gisteren met wandeltochten, lopen van 5 en 10 kilometer en een kidsrun. In totaal doen zo'n 21.000 mensen mee aan de verschillende onderdelen, zegt woordvoerder Michel Butter. "Dat is alleen maar goed nieuws, want dit soort evenementen brengt mensen samen."

Rechter wijst Trumps miljardenclaim om verjaardagsbrief aan Epstein af

2 weeks 2 days ago

Een Amerikaanse rechter heeft de rechtszaak die president Trump voor 10 miljard dollar had aangespannen tegen The Wall Street Journal en mediamagnaat Rupert Murdoch onherroepelijk afgewezen. De federale rechter oordeelde dat de aanklacht "een wanhoopspoging" was van de president.

De zaak draaide om een artikel dat vorig jaar werd gepubliceerd en ging over een briefje dat Trump in 2003 aan Jeffrey Epstein zou hebben gestuurd. De seksueel getinte tekst omlijst met de getekende contouren van een naakte vrouw maakte deel uit van een boek voor Epsteins 50ste verjaardag.

"Gefeliciteerd met je verjaardag, en moge elke dag weer een prachtig geheim zijn", citeerde de Wall Street Journal uit de felicitatiebrief aan Epstein, die was voorzien van Trumps naam. Enkele jaren later zou de steenrijke investeerder worden gearresteerd en veroordeeld voor het uitlokken van seks met een 14-jarige.

'Gebreken gefabriceerd'

Trump heeft altijd ontkend de brief te hebben geschreven en kwalificeerde het artikel als "onwaar, kwaadwillig en lasterlijk". Kort nadat een Amerikaanse onderzoekscommissie het briefje openbaar had gemaakt klaagde Trump The Wall Street Journal aan. Hij eiste 10 miljard dollar van het moederbedrijf van de krant en eigenaar Murdoch wegens "reputatie- en financiële schade".

Een rechter in Miami heeft die zaak nu onherroepelijk afgewezen. Die oordeelde dat Trump niet kon aantonen dat de gedaagde partijen lasterlijke uitspraken hadden gedaan met "opzet tot kwaadwilligheid", zoals de wet vereist. Trump probeerde gebreken in het werk van de krant te "fabriceren", staat in de uitspraak.

Ook merkte de rechter in zijn oordeel op dat The Wall Street Journal de ontkenning van Trump niet negeerde of bagatelliseerde. "Integendeel, (de krant, red.) informeerde de lezers dat president Trump de brief als nep bestempelde en ontkende deze te hebben geschreven."

Vijandige opstelling

Het eindoordeel is een tegenvaller voor Trump, die zich met zijn regering gedurende zijn tweede ambtstermijn steeds vijandiger is gaan opstellen tegenover nieuwsorganisaties. Zo lopen er nog zaken tegen de BBC en persbureau Associated Press. Daarnaast eisten CNN, MSNBC en Politico via een rechtszaak weer toegang tot het Witte Huis, nadat Trump ze die in september ontzegde.

Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd op de uitspraak in de zaak rond het briefje aan Epstein. Trumps banden met de in 2019 dood in zijn cel aangetroffen Epstein blijven hem achtervolgen. Critici stellen dat hij informatie achterhoudt over zijn vriendschap met de veroordeelde zedendelinquent. Epstein werd ook verdacht van mensenhandel. Tot een uitspraak kwam het door zijn dood niet in die zaak.

Hoe zit het met de link tussen Epstein en Trump? Eerder maakte NOS op 3 er deze uitlegvideo over:

'Schijtland' Noorwegen slaat terug met toilethumor na sneer van Trump

2 weeks 3 days ago

Na publiekelijk te kakken te zijn gezet door president Trump slaat Noorwegen terug met een ludieke campagne rond de mooiste openbare toiletten in het land. Met idyllische plaatjes van toiletgebouwen te midden van fjorden en besneeuwde bergen wil het Noorse toerismebureau een positieve draai geven aan de weinig vleiende woorden van de Amerikaanse president.

Trump kon zijn frustratie over het opnieuw mislopen van de Nobelprijs voor de Vrede een week geleden niet voor zich houden. Tijdens een campagnebijeenkomst in Michigan zei hij migranten uit sommige landen te willen verwelkomen, maar niet uit Noorwegen. "Want ik kreeg de Nobelprijs niet." Het Noorse parlement wijst de leden van het Nobelcomité voor de vredesprijs aan. Later in zijn toespraak voegde Trump eraan toe dat "Noorwegen een schijtland is geworden".

Voor Wereldtoiletdag, bedoeld om aandacht te vragen voor het gebrek aan sanitaire voorzieningen in de wereld, had het Noorse toerismebureau een paar jaar geleden al eens opvallende openbare toiletten verzameld. Die voorbeelden kwamen nu weer goed van pas. Ze zijn voorzien van speelse teksten online gedeeld onder de noemer "Norway makes shithouses great again!".

Zo zijn de Noren maar wat trots op de toiletten bij het Stegastein-uitkijkpunt, aan de rand van een klif. "Als het wachten ongebruikelijk lang duurt, is de kans groot dat iemand vanuit het raam foto's aan het maken is van de Aurlandsfjord", schrijft het toerismebureau. "Het is het wachten absoluut waard zodra je aan de beurt bent. Let er wel op dat je je telefoon niet laat vallen."

Gouden toilet

En bij de waterval Flesefossen gaan hoge nood, architectuur en indrukwekkende natuur hand in hand, vervolgen de toerismemarketeers. Het toiletbezoek langs de toeristische route Ryfylke valt hier te combineren met een "schitterend uitzicht" op het watergeweld. Verder kunnen "gewone stervelingen die zich geen gouden toiletbril kunnen veroorloven" naar het gouden wc-gebouw op het eiland Senja.

Daarmee lijken de Noren te verwijzen naar een eerder akkefietje tussen Trump en het Guggenheim-museum in New York. Tijdens zijn eerste ambtstermijn wilde Trump een schilderij van Van Gogh lenen voor een privévertrek in het Witte Huis. Daarop bood het museum als alternatief een volledig functionerend gouden toilet aan, een werk van Maurizio Cattelan dat de spot drijft met overmatige rijkdom.

De reacties op de Noorse toiletcampagne zijn overweldigend positief, vertelde Evgenia Egorova, hoofd sociale media van Visit Norway, aan persbureau AP. "Als het leven je citroenen of dit soort uitspraken geeft, maak er dan gewoon limonade en virale content van."

FBI: Noord-Korea achter miljardenroof bij cryptoplatform Binance

2 weeks 3 days ago

De FBI houdt Noord-Korea verantwoordelijk voor de roof van meer dan 6 miljard dollar aan cryptovaluta bij handelsplatform Binance. Volgens de Amerikaanse veiligheidsdienst heeft een door Noord-Korea aangestuurde hackerseenheid de gestolen bitcoins omgezet in ethereum, een andere cryptomunt, en kunnen er nog "verdere witwasfasen" volgen om sporen uit te wissen.

Begin vorig jaar wees de FBI ook al een Noord-Koreaanse hackersgroep aan als dader na een hack bij de populaire cryptobeurs ByBit. Daarbij werd 1,5 miljard dollar aan digitaal geld gestolen. Die kraak gold toen als grootste ooit in de cryptowereld.

De FBI omschrijft deze nieuwe vorm van cybercriminaliteit met de term "TraderTraitor". Volgens de veiligheidsdienst handelen deze hackers snel en verspreiden ze hun buitgemaakte cryptomunten over duizenden adressen om die zo minder traceerbaar te maken.

'90 procent vergoed'

De mededeling van de FBI volgt een dag na het nieuws over de nieuwste grootste cryptoroof ooit. Bij de digitale kraak bij Binance, het grootste cryptoplatform ter wereld, wisten hackers naar schatting 6,3 miljard dollar aan cryptomunten buit te maken, omgerekend ruim 5,6 miljard euro.

In een nieuwe update stelt Binance dat het 90 procent van de gestolen crypto heeft vergoed aan gebruikers door met eigen middelen nieuwe crypto aan te kopen. Het bedrijf zegt de overige 10 procent ook te willen compenseren, maar trekt daar meer tijd voor uit. "Gebruikers zullen geen financiële schade ondervinden van dit incident", aldus mede-eigenaar Richard Teng in de verklaring.

Wereldwijde marktleider Binance is er veel aan gelegen om het vertrouwen van gebruikers te behouden. De berichten over de historische hack leidden tot scherpe koersdalingen van cryptovaluta, al bleef de terugval van de grootste cryptomunt bitcoin uiteindelijk beperkt tot een paar procent.

Geen vergunning in Nederland

Cryptokenners die de NOS sprak verwachten niet dat veel Nederlanders handelen op het platform van Binance, omdat het een paar jaar terug geen vergunning kreeg van toezichthouder DNB. Daarop trok Binance zich in 2023 terug van de Nederlandse markt.

Premier Abiy van Ethiopië stuurt ministers naar militaire training

2 weeks 3 days ago

Voor de regering van Ethiopië was het vandaag even niet vergaderen maar push-ups doen. Premier Abiy Ahmed had zijn kabinet op militaire training gestuurd. Hij deed zelf ook mee, is te zien op foto's die de premier heeft gedeeld op sociale media.

Bij leiderschap hoort ijzeren discipline, aldus de premier van het Oost-Afrikaanse land. De ministers en staatssecretarissen moeten daarom een "intensieve militaire training" ondergaan. Hij zei er niet bij hoelang de oefening zal duren.

Het is een ongebruikelijk besluit van Abiy, schrijft de BBC. Het komt in Ethiopië nauwelijks voor dat hoge regeringsfunctionarissen militaire training ondergaan. Het is onbekend hoe de premier op het idee is gekomen.

Ethiopië heeft 130 miljoen inwoners en het land wordt geplaagd door militaire conflicten. Diverse gewapende groepen vechten voor meer autonomie of onafhankelijkheid tegen het regeringsleger. Er wordt onder meer gevochten in de noordelijke regio Tigray, waar tussen 2020 en 2022 al een bloedige burgeroorlog woedde.

Spanningen met Eritrea

Daarbij zijn de spanningen tussen Ethiopië en buurland Eritrea hoog opgelopen. De twee landen hebben onlangs de diplomatieke banden verbroken en er wordt gevreesd voor een nieuwe oorlog.

Abiy sloot in 2018 een vredesakkoord met president Afwerki van Eritrea. Een jaar later werd de Ethiopische leider geëerd met de Nobelprijs voor de Vrede.

Na de burgeroorlog in Tigray, die leidde tot honderdduizend doden, kwam er forse kritiek op de toekenning van de vredesprijs aan Abiy. Zijn regering werd door VN-mensenrechtenexperts beschuldigd van het plegen van oorlogsmisdaden. Die aantijgingen werden door de regering van Ethiopië verworpen.

Sovjet Ereveld in Leusden opnieuw beklad, leuzen tegen communisten

2 weeks 3 days ago

Het Sovjet Ereveld in Leusden is opnieuw beklad. Het oorlogsmonument en de gedenkmuur zijn met verf besmeurd, laat de Stichting Sovjet Ereveld weten op zijn website. Op de gedenkmuur staan teksten met rode verf, op het monument, een obelisk, staan zwarte teksten.

Er staat onder meer "Not against Russians, but against commies", "Dutch government = commies" en "Fuck refugees". De politie weet nog niet wie er achter de bekladdingen zit.

In juli werd de begraafplaats ook al beklad. Toen werden behalve de gedenkmuur en de obelisk ook 150 graven met verf besmeurd. Die was in de poreuze stenen getrokken en het kostte de grootste moeite om de verf te verwijderen.

"Tragisch en verdrietig. We zijn in overleg met de betrokken autoriteiten", zegt Remco Reiding, directeur van Stichting Sovjet Ereveld. "We hopen dat er een oplossing komt waarmee herhaling wordt voorkomen."

Respectvol herdenken

Op het ereveld liggen 865 slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog begraven. Het zijn militairen van het Rode Leger, krijgsgevangenen, dwangarbeiders en deserteurs die op verschillende manieren in Europa om het leven zijn gekomen. Sommigen stierven door honger, ziekte of uitputting, anderen zijn gefusilleerd.

"We blijven ons inzetten voor een respectvolle herdenking van deze oorlogsslachtoffers en het vertellen van hun verhalen", zegt Reiding.

Vooral minderjarigen aangehouden in Den Haag, grote incidenten uitgebleven

2 weeks 3 days ago

In Den Haag zijn vandaag 34 mensen aangehouden voor onder meer het verstoren van de openbare orde, het dragen van gezichtsbedekking en het bezit van illegaal vuurwerk, meldt de politie.

Volgens de politie werden vooral minderjarigen tussen de 15 en 18 jaar aangehouden uit onder anderen Amsterdam, Beerta, Lemele, Zwijndrecht en Zwolle.

Een agent raakte gewond toen er met illegaal vuurwerk naar de politie werd gegooid. De agent is met mogelijke gehoorschade naar het ziekenhuis gebracht.

Verschillende groepen jongeren hadden de afgelopen dagen op sociale media opgeroepen om naar Den Haag te komen voor demonstraties en plunderingen.

Het ging vooral om kleine groepjes jongeren, zag verslaggever Edwin van den Berg:

Grote incidenten zijn volgens de politie uitgebleven. Wel werd rond 15.00 uur "de sfeer even grimmig" toen demonstranten en de harde kern van voetbalclub ADO Den Haag tegenover elkaar kwamen te staan.

Toen "hebben we daadkrachtig opgetreden en voorkomen dat de stad Den Haag geplunderd of vernield is", aldus de Haagse politie.

In het centrum van de stad waren de hele dag veel agenten op straat. Er waren ook verschillende maatregelen getroffen, zoals een noodbevel in de binnenstad. Dat werd later uitgebreid naar het Malieveld en het stationsgebied.

'Zorgelijk'

Burgemeester Van Zanen zegt dat de situatie beheersbaar is gebleven door de forse politie-inzet. Wel noemt hij het zorgelijk dat dat nodig was. Ook sprak hij zijn dank uit aan de politie en de ME voor hun inzet.

Rood of toch blauw? Republikeinen doen aan koorddansen om kiezers te behouden

2 weeks 3 days ago

Van Alaska en Texas tot grote delen van het Amerikaanse midwesten; drie keer op rij wist Donald Trump er zonder al te veel moeite te winnen. Toch lijken dieprode Republikeinse staten nu Democratisch blauw te kunnen kleuren. In de laatste dagen voor de Congres-verkiezingen moeten Republikeinen alle zeilen bijzetten.

"Dit zijn de cruciaalste verkiezingen van ons leven", zegt Ashley Hinson, Congreslid voor de Republikeinen. Ze hoopt een vrijkomende senaatszetel namens Iowa te claimen. Er is geen zekerheid: in de peilingen gaat ze nek aan nek met haar Democratische tegenkandidaat.

"Wie heeft er al gestemd?" vraagt Hinson aan de mensen in een motelzaaltje in Coralville. Het merendeel van de vijftig aanwezigen steekt de hand omhoog. Op de meeste hier kan ze rekenen.

Het motel ligt aan de I-80, de snelweg die de west- en oostkust van de VS met elkaar verbindt. New York en San Francisco, het begin- en eindpunt van de snelweg, zijn blauw: daar wordt steevast Democratisch gestemd. Daartussenin, zeker in staten als Iowa, Kansas en Nebraska, is het rood van de Republikeinen dominant.

Dit jaar hebben de Republikeinen het er moeilijk, in een verkiezing die vooral een referendum lijkt te worden over het beleid van Trump. Hinson wuift zorgen daarover weg. "Ik denk dat we gaan winnen", zegt ze. "Veel mensen voelen dat de Amerikaanse droom onbetaalbaar is. Wij zullen de prijzen omlaag brengen."

Maar met aanhoudend hoge prijzen aan de pomp slikken kiezers die boodschap niet meer. "Eerst zou het een oorlog van zes weken worden, inmiddels duurt die al zes maanden", verzucht iemand. "Iran is een van mijn grootste frustraties." Maar het is geen reden om niet Republikeins te stemmen: "Nee, zo bezorgd ben ik nou ook weer niet."

Ingewikkelde koorddansact

Die frustratie stelt Republikeinse kandidaten voor een dilemma. In een ingewikkelde koorddansact proberen ze steeds vaker toch iets los te komen van Trump, maar niet zodanig dat ze 'hun' president laten vallen.

"Ik wil dat de oorlog onmiddellijk eindigt, met een goede afloop", zegt Hinson. In haar stemgedrag is dat niet terug te zien: als Congreslid stemde ze al zes keer tegen beëindiging van de oorlog met Iran. Ze wilde Trumps macht niet inperken, zei ze toen. Nu wil ze er niet op ingaan. "We moeten ons richten op maatregelen die verlichting bieden."

Benzineprijzen

Onder druk van de kiezer stemde Congreslid Mariannette Miller-Meeks onlangs wel voor beëindiging van de oorlog. De Republikeinse staat er niet goed voor in de peilingen. Ze is voor Iowa bezig aan haar derde termijn in het Huis van Afgevaardigden, maar dreigt haar stoel kwijt te raken aan een Democraat.

"Zijn de benzineprijzen wat hoger dan ik zou willen? Ja", zegt Miller-Meeks. "Maar zijn we er beter aan toe dan twee jaar geleden? Absoluut. We willen niet terug naar open grenzen." Dat de inflatie nu hoger ligt dan voor de oorlog met Iran, zegt ze er niet bij.

Toen Trump dit jaar een bezoek bracht aan Iowa zag hij prijzen van minder dan 2 dollar aan de pomp, vertelde hij trots. Nu staat er gemiddeld meer dan 4 dollar op de borden. "Jullie benzine- en olieprijzen zullen weer kelderen", zei Trump onlangs.

Kost vele miljoenen

Samen met de andere 'strijdstaten' Alaska, Kansas, Maine, Michigan, Ohio en Texas speelt Iowa een sleutelrol wat betreft de Senaat. Daarom worden er gigantische bedragen uitgegeven.

Voor de federale verkiezingsraces haalden de kandidaten in Iowa zelf al ruim 80 miljoen dollar op. Uit analyses van de federale kiescommissie blijkt dat daarnaast 240 miljoen werd uitgegeven door externe organisaties.

Het grote geld achter de Amerikaanse verkiezingsstrijd

In deze special leggen we uit hoeveel geld in de campagnes van de verkiezingen wordt gepompt en waar al die miljoenen terechtkomen.

Het veel grotere Texas steekt er met kop en schouders bovenuit, alleen al door de honderden miljoenen die biljonair Elon Musk er op tafel legde. Omgerekend naar de uitgaven per kiezer staat Iowa, net als dunbevolkte staten Alaska en Maine, ver boven Texas.

Kiezers overhalen

Zoveel geld wordt er in het naburige Nebraska niet uitgegeven, maar ook daar is het spannend. In Fremont gaat campagnevrijwilliger Kim Stabbe met haar zus langs de deuren om kiezers over te halen voor Dan Osborn te stemmen, een oud-vakbondsman. "Mensen in Nebraska maken zich zorgen over de hoge kosten. De benzine- en dieselprijzen, vooral voor boeren, want het is oogsttijd," zegt Stabbe.

Doorgewinterde Republikeinen vragen op een Democraat te stemmen is ingewikkeld, maar als onafhankelijk kandidaat worden Osborn toch goede kansen toegedicht. "Er zijn hier veel mensen die tot de MAGA-sekte behoren, het is ontzettend moeilijk om iemand daaruit te krijgen", zegt Stabbe.

Op de meeste plekken blijft de deur dicht, wordt er hooguit even door het raam gekeken. "Iedereen is het zat, ze worden overspoeld met reclames. We lopen twee uur door de wijk en mogen blij zijn als twee mensen opendoen", lacht ze. "Maar iedere stem telt."

Aan het eind van de middag lijken ze succes te hebben. "Ik ben een overtuigd Republikein, maar ik ben er klaar mee", zegt een oudere vrouw in haar tuin. "Ik kan niet uitsluiten dat ik toch op hem zou stemmen."

Beluister onze podcasts over de midterms in de VS

In aanloop naar de midterms op 3 november maken de NOS-collega's van Bureau Washington nieuwe afleveringen van de podcast Amerika Kiest. Beluister ze via NPO Luister of via een ander audioplatform

Macht van Vucic neemt af: huisbank van Servische staat valt om

2 weeks 3 days ago

De gestage afname van de macht van de kliek rond voormalig president Aleksandar Vucic van Servië heeft ook de financiële sector bereikt. De centrale bank van Servië (NBS) heeft vannacht de vergunning ingetrokken van de Alta Banka, tot vandaag de huisbank van de Servische staat.

De liquiditeit van de Alta Banka was ondanks recente ingrepen onvoldoende, schrijft toezichthouder NBS, ofwel de bank heeft niet genoeg geld meer om op korte termijn aan de vraag van rekeninghouders te voldoen.

De ingreep volgt op dagen van geruchten dat er massaal geld werd overgeboekt van rekeningen bij Alta naar Rusland en Noord-Macedonië.

Aleksandar en Tamara

De bank stond heel dicht bij de vorige machthebbers. Betalingen voor stroom, boetes en andere overheidsdiensten liepen via Alta Banka. Serviërs zeggen gekscherend dat de naam Alta een samenvoeging is van de eerste letters van de voornamen van Aleksandar Vucic en zijn vrouw Tamara.

Vucic werd afgelopen zondag na twaalf jaar weggestemd bij de parlementsverkiezingen. Grote winnaar was de Studentenlijst, die belooft een einde te maken aan de wijdverspreide corruptie in het land en de verantwoordelijken te berechten.

Of de bank in de problemen kwam doordat mensen die dicht bij Vucic staan geld wegsluizen voordat de formele machtsoverdracht plaatsvindt, is niet duidelijk. Dat moet nog worden onderzocht.

Wel staat vast dat Alta als een van de weinige banken de mogelijkheid bood zaken te doen met Rusland. Servië doet niet mee aan de westerse sancties tegen dat land, maar de strafmaatregelen maken het wel lastiger om geld over te maken naar Rusland of het te ontvangen.

Dat komt doordat de grootste banken allemaal onderdeel zijn van financiële conglomeraten in de EU, vooral in Oostenrijk en Italië. Die houden zich wel aan de sancties. Alta, in omvang de negende bank van Servië, was eigendom van een rijke Servische zakenman.

Compensatie voor rekeninghouders

Er is de Servische autoriteiten veel aan gelegen om te voorkomen dat het omvallen van Alta tot onrust leidt in de rest van de financiële sector.

Rekeninghouders hebben recht op een compensatie van maximaal 50.000 euro onder het Servische garantiestelsel en kunnen daar maandag al een beroep op doen, meldt de NBS. De Servische vereniging van banken benadrukt dat de problemen bij Alta geen invloed hebben op de andere banken en dat die "normaal, stabiel en zonder restricties" draaien.

In de top van toezichthouder NBS is intussen onenigheid uitgebroken. Vier directieleden eisen een strafrechtelijk onderzoek naar het toezicht op Alta. Ze zeggen pas gisteren van de benarde financiële situatie bij de bank te hebben gehoord, vlak voordat werd besloten om de vergunning in te trekken.

Het enige directielid dat zo'n onderzoek niet steunt, is hun baas, NBS-president Jorgovanka Tabakovic, een vertrouweling van Vucic. Intussen heeft het elektriciteitsbedrijf al een nieuw rekeningnummer gepubliceerd waarop Serviërs hun nota's kunnen voldoen.

Tegenvallers bij machtsoverdracht

De situatie rond Alta laat zien dat de machtsoverdracht van de partij van Vucic naar de studenten niet zonder slag of stoot zal verlopen. Formeel laat die sowieso nog wel even op zich wachten.

Zondag moeten eerst de verkiezingen op 53 stembureaus over, omdat er vorige week onregelmatigheden zijn geconstateerd. Daarna moet de kiescommissie de uitslag formeel vaststellen, waarna interim-president Ana Brnabic, een vertrouweling van Vucic, dertig dagen de tijd heeft om het parlement bijeen te roepen. Pas daarna kan een regering worden gevormd. Al die tijd zitten de oude machthebbers nog aan de knoppen.

De kans is daarmee groot dat de Studentenlijst wordt geconfronteerd met financiële tegenvallers, nog voor die kan beginnen met het uitvoeren van de verkiezingsbelofte: de aanpak van corruptie.

De lijst roept alle medewerkers van publieke instellingen op om bewijs van onregelmatigheden, zoals vernietiging van bewijsmateriaal of het wegsluizen van geld, te verzamelen en te melden.

Geen deal met oppositie over belastingplan, woensdag debat in Tweede Kamer

2 weeks 3 days ago

Het minderheidskabinet-Jetten heeft geen deal kunnen sluiten over steun voor het belastingplan. Het kabinet sprak vandaag opnieuw met zeven oppositiepartijen, maar dat leidde niet tot afspraken. Ondertussen tikt de tijd door. Woensdag staat een Tweede-Kamerdebat over het pakket maatregelen op de agenda.

"Het is spannend. Het huiswerk is nog niet af, de tijdsdruk is groot en er is nog geen meerderheid", vatte 50Plus-leider Jan Struijs de situatie samen. Hij was vanmiddag met Mirjam Bikker van de ChristenUnie op het Catshuis om te praten over hun eventuele steun.

"Dat wij hier op zaterdagmiddag staan, dat er nog uitwerking moet volgen en dat duidelijk is dat er op een aantal punten nog meerderheden gevonden moeten worden, maakt mij bezorgd", voegde Bikker eraan toe.

ChristenUnie en 50Plus trekken samen op in de gesprekken met het kabinet. Zij kunnen het niet aan een meerderheid helpen, maar met de steun van bijvoorbeeld de Groep Markuszower telt het genoeg op.

Bikker en Struijs vinden overigens wel dat het kabinet goed naar hen heeft geluisterd wat betreft hun wensen voor ouderen, chronisch zieken en gewone, hardwerkende gezinnen. Ze zeggen dat er wat dat betreft stappen in hun richting zijn gezet.

Pro-leider Jesse Klaver kwam heel anders naar buiten. Hij zei dat het kabinet steeds verder afdrijft van Pro en Volt, die het kabinet samen aan een meerderheid in Tweede en Eerste Kamer kunnen helpen. "De politieke wil om met ons samen te werken, is er niet", constateerde hij vandaag.

Ook Volt-leider Laurens Dassen constateerde dat het voor woensdag niet meer gaat lukken om een meerderheid te vinden en dat het nu op het debat aankomt. Volgens hem worden "mensen die aan het einde van de maand de rekening zien oplopen" onvoldoende tegemoet gekomen.

De oppositiepartijen die vandaag naar het Catshuis kwamen, wijzen erop dat het belastingplan uiterlijk dinsdag naar de Tweede Kamer gestuurd moet worden, zodat de fracties zich kunnen voorbereiden op het debat van woensdag. Op 12 november, een week later, wordt erover gestemd.

Daarna moet het plan nog door de Eerste Kamer. En dan moet de Belastingdienst nog voldoende tijd hebben om de belastingmaatregelen, die op 1 januari ingaan, voor te bereiden.

Behalve met Pro en Volt en met ChristenUnie en 50Plus sprak het kabinet vanmiddag ook met het nieuwe 'bondje' van JA21, SGP en BBB. Die drie partijen zeiden deze week het belastingplan te willen steunen als er aan een aantal harde eisen wordt voldaan.

Ze willen onder meer toezeggingen op het gebied van asiel, stikstof, abortus en draagmoederschap. De coalitiepartijen D66 en CDA zeiden al snel dat zij dit niet zagen zitten.

De drie oppositiepartijen zijn daar teleurgesteld over en kwamen vandaag niet naar het Catshuis. Ze overlegden wel digitaal met het kabinet en waren na afloop veel positiever: "We zijn er nog niet uit, maar we zien wel aanknopingspunten om verder te praten."

De "route naar een meerderheid met de rechtse partijen" ligt volgens hen nog steeds open. Ze spreken zelf van "een reële optie met kans van slagen", maar achter de schermen van het overleg klinkt dat er weinig beweging was.

Politie biedt excuses aan voor doorgeven identiteit activisten aan groothandel

2 weeks 3 days ago

De politie heeft z'n excuses aangeboden voor het doorspelen van persoonsgegevens van zeven dierenrechtenactivisten aan horecagroothandel Hanos.

"Vastgesteld is dat voor deze verstrekking geen toereikende wettelijke grondslag bestond", laat een politiewoordvoerder weten bij RTV Utrecht. Met andere woorden: de wet staat niet toe dat naam en adres van de activisten worden gedeeld met de winkel. De politie heeft Hanos gevraagd de gegevens en alle kopieën daarvan te verwijderen.

Op 15 juli liepen de activisten de groothandel in Nieuwegein binnen met protestborden en een megafoon, om luidkeels te demonstreren tegen de verkoop van foie gras. Voor foie gras worden ganzen onder dwang vetgemest. Omdat het om dierenmishandeling gaat, is de productie in Nederland verboden. Import en verkoop is wel toegestaan.

Medewerkers van de Hanos grepen in en zetten de activisten hardhandig de winkel uit. Eén van de demonstranten deed later aangifte bij de politie, omdat ze zou zijn aangerand.

Toch een winkelverbod

Toen de activisten na de actie napraatten op een parkeerterrein even verderop, vroegen politieagenten de groep om zich te legitimeren. Zeven van hen deden dat, maar zeiden dat zij geen toestemming gaven voor het delen van hun gegevens met Hanos. De achtste persoon weigerde en werd meegenomen naar het bureau.

De politie liet na het incident schriftelijk aan de activisten weten dat de gegevens niet met Hanos waren gedeeld. Maar toen de zeven activisten die hun id-kaart hadden laten zien, een tweejarig winkelverbod van Hanos kregen, werd duidelijk van wel. "Hoe komt Hanos aan die gegevens?", vroeg activiste Kelly zich daarna hardop af in een video op Instagram.

Volgens de politiewoordvoerder is nog onduidelijk waarom de politie de gegevens heeft doorgespeeld. Hij wijst erop dat intern bekeken wordt wat er fout is gegaan.

Protest in tientallen Franse en Duitse steden, rellen in Parijs en Frankfurt

2 weeks 3 days ago

In tientallen Franse steden is voor het derde weekend op rij gedemonstreerd. Veruit de grootste betoging was in Parijs, met volgens de politie zo'n 70.000 deelnemers. In verschillende steden ontstonden in de loop van de middag en begin van de avond rellen. De politie zette traangas in en pakte mensen op.

Daarnaast zijn er ook in zeker dertig Duitse steden jongerenprotestmarsen geweest. Verspreid over Duitsland waren er tienduizenden deelnemers. In Berlijn en in Keulen zo'n 5000 demonstranten, zegt de Duitse politie.

'Geïnfiltreerd door extremisten'

Na afloop van de demonstraties namen relschoppers in meerdere steden de overhand. Zij zouden zich opzettelijk onder de demonstranten hebben begeven, schrijft het Duitse Tagesschau.

Vooral in Frankfurt liep het uit de hand. Daar werden winkelruiten ingeslagen, winkels geplunderd en raakten agenten gewond. Rond middernacht liet de politie weten dertig arrestaties te hebben verricht. Agenten waren tot diep in de nacht in groten getale aanwezig in het centrum van de stad.

Ook in Keulen grepen agenten na de demonstratie in, toen 's avonds rond de Dom en het centraal station rellen uitbraken. De Keulse politiechef noemde het "treurig en zeer bedroevend dat jongeren die vreedzaam wilden demonstreren voor hun toekomst vandaag werden geïnfiltreerd door extremisten die niets anders dan geweld voor ogen hadden".

Bekijk hier hoe de protestdag verliep in een aantal Franse en Duitse steden:

Verspreid over Frankrijk zijn zeker 290 mensen gearresteerd, meldt het ministerie van Binnenlandse Zaken. Op het hoogtepunt van de dag telde de demonstraties ruim 300.000 deelnemers volgens de landelijke autoriteiten. Dat zijn er iets minder dan bij de massaprotesten van de afgelopen twee weekenden. Volgens de organisatoren waren er nu bijna een half miljoen deelnemers aan de betogingen verspreid over het hele land.

Protestmarsen vreedzaam verlopen

De officiële protestmarsen verliepen overwegend vreedzaam. Halverwege de middag waren er in Frankrijk wel tientallen arrestaties gemeld en later op de dag sloeg de sfeer om. In delen van Parijs kwamen gemaskerde personen in het zwart in actie, meldt de nieuwssite Franceinfo.

Op videobeelden van nieuwszender BFM is te zien dat agenten werden bekogeld en dat de politie traangas inzette, behalve in Parijs ook in steden als Lyon en Marseille.

Uit vrees voor herhaling van de grootschalige onlusten op 17 oktober waren er tienduizenden agenten op de been. Een protestmars door het centrum van de Franse hoofdstad was op voorhand verboden. In plaats daarvan moesten de betogers een alternatieve route afleggen door de buitenwijken van Parijs. Tientallen metrostations zijn uit voorzorg gesloten.

Halloweenkostuums en maskers

Verspreid over het land waren er vooraf zo'n 150 halloweendemonstraties aangekondigd. De protestacties van scholieren, studenten en gele hesjes vielen samen met het griezelfeest.

Deelnemers speelden in op Halloween door zich te verkleden, zoals hier in Parijs:

Minister Nuñez van Binnenlandse Zaken waarschuwde vooraf dat het verboden is om maskers te dragen. Relschoppers die zich proberen te verschuilen achter een gezichtsvermomming riskeerden een boete van 150 euro.

De demonstranten uiten al wekenlang hun onvrede over verschillende thema's. Er wordt onder meer actiegevoerd tegen de stijgende kosten van levensonderhoud, politiegeweld en voor betere voorzieningen op scholen. Tegelijkertijd is er ook protest tegen racisme. De directe aanleiding hiervoor is de racistisch gemotiveerde aanslag onlangs in een Parijse voorstad.

Enkele arrestaties in Nederland

Ook in andere Europese landen is uit solidariteit met de betogers in Frankrijk opgeroepen tot demonstraties, maar ook tot plunderingen en geweld. In Duitsland vond de oproep het meest gehoor.

Op en rond het Malieveld in Den Haag zijn vanmiddag tientallen jongeren opgepakt. Ze droegen gezichtsbedekking of hadden vuurwerk bij zich, maar in Nederland was geen sprake van grootschalige protesten.

Rotterdam bouwt bijzondere brug, van waarde voor kankerpatiënten

2 weeks 3 days ago

Bij het Erasmus MC in Rotterdam is vandaag een nieuwe voetgangersbrug geplaatst. Het gaat om een markante brug van zo'n honderd meter lang, deels bekleed met hout, die van grote waarde is voor kankerpatiënten.

De brug verbindt het Familiehuis Daniel den Hoed rechtstreeks met de kankerafdeling van het Erasmus-ziekenhuis. Dat betekent dat kankerpatiënten en hun familie straks geen drukke verkeersweg meer hoeven over te steken.

"Er is hier heel lang naar uitgekeken", reageert Heidi Leeuwangh van het familiehuis enthousiast bij omroep Rijnmond. "Het leeft enorm. Onze gasten zijn er erg mee bezig."

'Sneller en comfortabeler'

De bouw van de brug begon vorig jaar september. "Familieleden kunnen veel sneller en comfortabeler van de ene kant naar de andere kant van de weg gaan", zei wethouder Pascal Lansink (VVD) toen. "Je zal maar net je geliefde in het ziekenhuis hebben liggen waar het heel slecht mee gaat. Dan wil je ook echt op tijd zijn om bijvoorbeeld afscheid te kunnen nemen."

Het familiehuis biedt een tijdelijk 'tweede thuis' voor familieleden van kankerpatiënten. Zo kunnen ze dicht bij elkaar zijn tijdens behandelingen. Ook patiënten kunnen in het huis terecht voor een overnachting.

De brug is net als het familiehuis vernoemd naar Daniël den Hoed, de arts die eind jaren 30 van de vorige eeuw een van de grondleggers was van de radiotherapie in Nederland.

In december in gebruik

De brug is gedeeltelijk gefinancierd door KWF Kankerbestrijding. De stichting heeft 1,1 miljoen euro gedoneerd. Een groot deel van dat bedrag is opgehaald tijdens de Rotterdam Marathon in 2023. De gemeente betaalt samen met de stichting Daniel den Hoed en het Erasmus MC de rest.

De brug kan niet meteen worden gebruikt. De komende weken wordt de brug afgemonteerd. "De verwachting is dat de brug half december wordt geopend", laat de gemeente weten.

Mexico daagt Panamakanaal uit met spoorlijn over smalste stukje Mexico

2 weeks 3 days ago

In Mexico is een nieuwe handelsroute over land bijna af. Een spoorlijn in het zuiden van het land moet als alternatief dienen voor het Panamakanaal, de populairste handelsroute door Latijns-Amerika.

Als een enorme bruine slang staat een trein in het zuiden van Mexico langs een kade, terwijl een krachtige zeewind vanaf de Stille Oceaan onafgebroken tegen de coupés beukt. Op de achtergrond wordt een enorme hangar uit de grond gestampt. Naast de trein staan machines, bestuurd door mannen met witte helmen en oranje vesten, die beton over een grote zanderige vlakte gieten.

Vandaag rijdt de trein niet, maar hij staat op het bouwterrein alsof hij iedereen wil herinneren aan de reden waarom deze haven wordt uitgebreid.

Corredor Interoceánico

De Mexicaanse stad Salina Cruz is het beginpunt van deze trein, die iedere dag de goederen van containerschepen, afkomstig uit Azië, naar de andere kant van Mexico gaat rijden, naar de havenstad Coatzacoalcos aan de Atlantische Oceaan.

Daarvandaan kunnen containerschepen de goederen naar de oostkust van de Verenigde Staten brengen of nog verder, naar Europa.

De Corredor Interoceánico heet het project. Het moet de komende jaren uitgroeien tot een handelsroute van wereldformaat. Ook moet het dienen als oplossing voor logistieke problemen waarmee transportbedrijven tussen onder meer Azië en Europa kampen.

Smalste stukje Mexico

De route gaat over het smalste stukje Mexico, een landengte van 200 kilometer, in het economisch minder ontwikkelde zuidoosten van het land.

Een eerste test toonde de snelheid en efficiëntie van het project al aan: 900 auto's, afkomstig uit de Zuid-Koreaanse autofabriek van Hyundai, werden afgelopen maand binnen een dag per trein naar de Atlantische Oceaan gebracht.

Was het schip aangemeerd voor de kust van Panama om het Panamakanaal te nemen, dan had het een stuk langer geduurd. Dat kanaal is nog altijd de populairste handelsroute door Latijns-Amerika, maar de sluizen daar hebben moeite om de enorme hoeveelheden containerschepen te verwerken.

'Droog kanaal'

Daar komt bij dat het Panamakanaal de afgelopen jaren is geteisterd door droogte. Het waterpeil kwam zo laag te staan dat er minder containerschepen konden passeren en transporten wekenlange vertragingen opliepen.

De autoriteiten in Mexico noemen hun alternatieve handelsroute een 'droog kanaal', dat transportbedrijven dezelfde doorgang door Latijns-Amerika biedt, van de ene oceaan naar de andere, maar zonder de kwetsbaarheid van het Panamakanaal.

Europese interesse

Interesse uit Europa is er al. "We hebben al een akkoord met Portugal gesloten voor het gebruik van deze route, en willen dat uitbreiden naar de rest van de Europese Unie", zegt Pascual Rosario Sepúlveda Soto, een van de coördinatoren van het project.

Ook een uitkomst voor Nederlandse bedrijven?

De Nederlandse handelsorganisatie Evofenedex noemt de spoorlijn in Mexico een interessant alternatief voor het Panamakanaal. Naast de droogte speelt mee dat de Amerikaanse president controle wil over het kanaal. "Dat schept onzekerheid", zegt beleidsadviseur Elmar Otten. Een alternatief is daarom "zeker prettig".

Of Nederlandse ondernemers de Mexicaanse spoorlijn ook echt gaan gebruiken hangt af van factoren zoals de prijs, de betrouwbaarheid, de capaciteit en de geschiktheid van de zeehavens. "Als dat allemaal in orde komt, is het een aantrekkelijk alternatief", aldus Otten.

Los van de trein en de havens aan beide uiteinden, wil de federale regering dat dorpen en steden langs de route ook meeprofiteren. Er moeten tien industrieparken komen, zodat bedrijven onderweg spullen kunnen in- en uitladen, bijvoorbeeld om dichter bij de afzetmarkt in de Verenigde Staten te kunnen komen. Het is een enorme economische impuls voor een regio die vergeleken met het noorden van Mexico veel minder ontwikkeld is.

Investeringen nodig

Hoewel de trein rijdt en de havens snel uitgebreid worden, moet de overige infrastructuur nog wel worden verbeterd, benadrukt Daniel Méndez Sosa, burgemeester van Salina Cruz. Hij wijst erop dat de federale regering zijn geld vooral in de havens stopt en zich weinig bekommert om de steden.

"Dit project kan alleen werken als alle autoriteiten samenwerken. Wij hebben als gemeente niet het geld voor grote investeringen, bijvoorbeeld in wegen. Als die investeringen er niet komen, schiet het project weinig op", zegt de kritische burgemeester vanuit zijn kantoor aan het plein van Salina Cruz. Toch twijfelt hij niet aan het enorme potentieel van het project voor zijn stad.

"Salina Cruz zal met dit project een van de belangrijkste steden van Mexico en de hele wereld worden", zegt hij zelfverzekerd. "Met deze route besparen we tijd en bieden we bedrijven economische voordelen, ook nog eens dicht bij de VS. En één van de armste regio's van Mexico kan meeprofiteren van de industrie die hier gaat groeien."

Checked
1 hour 28 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed