Aggregator
Wekdienst 4/11: Uitslagen VS komen binnen • Rechtszaak over explosie Tarwekamp
Goedemorgen! In Den Haag begint het proces tegen de vier verdachten van de aanslag op een bruidsmodezaak in 2024 en de oer-Hollandse warenhuisketen HEMA bestaat precies honderd jaar.
Eerst het weer:Vanochtend is er een mix van wolken en zonneschijn. In de loop van de middag klaart het geleidelijk verder op. Het wordt 9 of 10 graden en er waait een stevige noordoostenwind. De komende dagen is het fris herfstweer met flink wat zon en vrij koude nachten.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?De verkiezingen in de Verenigde Staten zijn uitgelopen op een enorme nederlaag voor de Republikeinen en winst voor de Democraten.
Hoe groot die overwinning precies wordt, zal in de loop van vandaag verder duidelijk worden. Duidelijk is al wel dat de Democraten een meerderheid hebben behaald in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat. Dat eerste werd algemeen verwacht, dat tweede was vooraf veel spannender.
Volg de uitslagen in ons liveblog of in onze stream. En hier vind je alle uitslagen op onze interactieve kaart.
Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:Niet alleen op aarde, maar ook in de ruimte werd gestemd. In het internationale ruimtestation ISS brachten de drie Amerikaanse astronauten hun stem uit.
Astronaut Anil Menon plaatste een filmpje van het gebeuren op X. "Ja! Je kan zelfs vanuit de ruimte stemmen", schreef hij.
Fijne dag!
Amerikaanse kiezer rekent af met Trump: Democratische meerderheid in Huis en Senaat
President Trump en zijn beleid zijn hard afgestraft bij de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. De uitslagen lopen nog binnen, maar duidelijk is dat de Republikeinen niet alleen zoals verwacht hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden verliezen, maar ook in de Senaat.
Dat betekent dat de Democraten een gigantische overwinning hebben geboekt. Een blauwe golf werd van tevoren als mogelijkheid genoemd, maar Amerikaanse media spreken nu van een blauwe tsunami.
Dat maakt regeren voor de president moeilijker. Trump heeft vooralsnog gematigd gereageerd. Hij zei verbaasd te zijn, maar dreigt ook met veto's voor toekomstig beleid van de Democraten.
Liveblog en uitslagenkaartVolg de laatste ontwikkelingen in ons liveblog. Alle uitslagen zijn te bekijken op onze uitslagenkaart.
De overwinning voor de Democraten in het Huis van Afgevaardigden tekende zich aan het begin van de nacht al af door verrassingen in Florida. Kiesdistricten die door de Republikeinen nieuwe grenzen hadden gekregen in hun voordeel, kleurden toch blauw. Daarnaast deden de Democraten het in plattelandsdistricten in andere staten veel beter dan verwacht.
In de Senaat gaan zeker zeven zetels van een Republikein naar een Democraat: in Texas, Kansas, Iowa, Ohio, North Carolina, South Carolina en ook in Maine. Andersom ging er geen enkele zetel van een Democraat naar een Republikein.
Dat betekent dat de Democraten in de Senaat vanaf januari, als de gekozenen hun zetel innemen, een Democratische meerderheid hebben van zeker 54 van de 100 zetels. Van twee staten moet de uitslag nog binnenkomen: in Alaska en Mississippi wordt nog geteld. In Mississippi is het onverwacht een nek-aan-nekrace.
Texas en Maine toch blauwMet name in de rode staten Texas en Kansas is de winst van de Democraten een grote verrassing. Miljardair Elon Musk pompte in Texas honderden miljoenen in de campagne van de Republikeinse kandidaat Ken Paxton, die ook door president Trump werd gesteund.
Dat Democraat James Talarico toch overtuigend wist te winnen, moet een harde klap zijn voor Trump. Bovendien verloren de Republikeinen in die staat ook nog de gouverneur.
Het is voor het eerst sinds 1990 dat de Democraten in Texas een senator leveren. Voor een blauw Kansas moeten we nog veel verder terug: 94 jaar.
Ook Maine, in het uiterste noordoosten van de VS, gaat naar de Democraten. Republikein Susan Collins, al in functie sinds 1997, moet haar zetel in januari afstaan aan de Democraat Troy Jackson die halsoverkop naar voren werd geschoven toen de gedroomde Democratische kandidaat Graham Platner vertrok na aantijgingen over verkrachting.
Moslim, inheemse en homoOok op een andere manier is geschiedenis geschreven. Zo komt er voor het eerst een moslim in de Amerikaanse Senaat. De Senaatszetel voor Michigan gaat naar de progressieve Democraat Abdul El-Sayed, die tijdens de campagne te maken kreeg met felle islamofobie; zijn Republikeinse tegenstanders noemden hem onder meer "terrorist".
Ook won Peggy Flanagan als eerste inheemse vrouw een Senaatszetel, voor Minnesota. Slechts vier inheemse mannen gingen haar voor. En in New Hampshire is de Democratische Chris Pappas gekozen als senator. Hij is de eerste openlijk homoseksuele man in de Amerikaanse Senaat.
Ook bij de gouverneursverkiezingen zijn historische overwinningen geboekt. Van de 36 staten kregen er 22 een Democraat als hoogste bestuurder. Zo kreeg Texas voor het eerst een latina als gouverneur: Gina Hinojosa. In twee staten is nog geen uitslag.
Keisha Lance Bottoms is voor de staat Georgia de eerste zwarte vrouwelijke gouverneur in de VS. Vanaf januari zullen er voor het eerst meerdere zwarte gouverneurs in functie zijn, want er werden ook drie zwarte mannen verkozen: in Florida een Republikein en in Wisconsin en Maryland een Democraat.
Kiezers konden gisteren niet alleen stemmen voor de Congresleden en hun gouverneur, maar voor veel meer functies in hun staat. Zo werden er in het hele land ook sheriffs, rechters en regionale bestuurders gekozen.
Trump: resultaten accepterenNa deze slechte resultaten voor zijn Republikeinse partij zegt president Trump dat hij hoopt te kunnen samenwerken met de Democratische politici in het Huis en de Senaat. "Ik denk dat ze wel met me willen samenwerken", zei hij tegen de zender CBS. "Anders ga ik gewoon alles vetoën en dat willen ze niet."
Trump gaf bij Fox News een eerste reactie:
Vooraf was er nog de vrees dat Trump een slechte uitslag niet zou accepteren. Nu zocht hij voorzichtig toenadering: "We zullen samenwerken met de Democraten, we kijken ernaar uit om met hen samen te werken. We kunnen vast iets regelen." Hoeveel die handreiking waard is, zal pas in januari duidelijk worden als de nieuwe Congresleden aan de slag gaan.
De midterms lopen vaak uit op een referendum over het beleid van de zittende president en zijn partij verliest vaak Congreszetels. Dat was gisteren dus niet anders.
Bekijk alle uitslagen op onze interactieve kaart:
Cat Feeder Ensures Fed Cats
Vermoedelijke opdrachtgever van Starlink-sabotage Polen opgepakt
De Duitse politie denkt de opdrachtgever te hebben aangehouden van een brandstichting eind september bij een Starlink-station in Polen. De Turkse man werd aangehouden in Reutlingen, ten zuiden van Stuttgart.
Vorige maand werden in dezelfde omgeving al twee andere Turken aangehouden. Zij worden ervan verdacht dat ze de sabotage hebben uitgevoerd. De twee werden gearresteerd op verzoek van Polen en zitten nog altijd vast.
De Poolse regering zei eerder ervan uit te gaan dat de Russen achter het incident zitten. Premier Tusk sprak van een "daad van hybride oorlogsvoering". Starlink is cruciaal voor het Oekraïense leger, dat het netwerk gebruikt bij het aansturen van drones en de communicatie op het slagveld.
Acht mobiele telefoonsDe man die nu is opgepakt, wordt verdacht van het voorbereiden van een terroristisch misdrijf. Bij zijn arrestatie zijn acht mobiele telefoons en munitie in beslag genomen.
Volgens justitie heeft hij vanuit Duitsland de twee uitvoerders aangestuurd. Ook zou hij hebben geregeld dat een andere verdachte de twee mannen naar Polen bracht. De twee uitvoerders zouden in de nacht van 23 september naar Polen zijn gegaan om de brand te stichten.
Vorige maand werd ook in Bulgarije en Litouwen geprobeerd om brand te stichten bij Starlink-installaties. Voor de sabotage in Bulgarije werden in Duisburg twee Duitsers gearresteerd. Zij zitten vast in afwachting van hun overlevering naar Bulgarije.
Universiteit Maastricht schrapt Joodse bijeenkomst vanwege veiligheid
De Universiteit Maastricht heeft gisteravond een bijeenkomst van een Joodse studentenvereniging afgelast. De onderwijsinstelling zegt dat de veiligheid niet kon worden gegarandeerd vanwege online oproepen van zowel voor- als tegenstanders.
In een universiteitsgebouw was een ruimte beschikbaar gesteld voor een bijeenkomst van studentenvereniging IJAR en de pro-Israëlische organisatie StandWithUs. Daar zou universitair docent Eli Sapir een lezing houden over het thema 'Drie jaar na 7 oktober', verwijzend naar de terroristische aanslagen van Hamas in 2023.
Onacceptabele manierDe Universiteit Maastricht schrijft in een verklaring dat verschillende pro-Palestijnse groeperingen hadden aangekondigd dat ze de bijeenkomst wilden verhinderen. "Daarbij werd ook informatie over de betrokken docent online gedeeld op een onacceptabele manier."
Vervolgens riep StandWithUs op om naar Maastricht te komen. "We laten ons niet het zwijgen opleggen", was te lezen bij de oproep op sociale media.
Alles bij elkaar leidde dat volgens de universiteit tot "een te grote onzekerheid over de veiligheid van de bijeenkomst", waarop tot de afgelasting werd besloten.
"Een stapeling van risico's", schrijft de universiteit. "Eerst door de aankondiging van anderen om de bijeenkomst te willen verhinderen en daarmee de academische vrijheid te beknotten en vervolgens de tegenreactie en de oproep om naar Maastricht te komen."
IntimidatieVolgens de organisatoren van de bijeenkomst liet de universiteit minder dan een uur voor aanvang weten dat de lezing niet kon doorgaan. In een verklaring op Instagram schrijven IJAR en StandWithUs dat de onderwijsinstelling "zwicht voor intimidatie".
Ook is het volgens de organisatoren de derde keer dat de Universiteit Maastricht een evenement van Joodse studenten afgelast en is daarmee sprake van "een systematische onderdrukking van het Joodse studentenleven op de campus".
De Universiteit Maastricht zegt dat nog is voorgesteld om een online bijeenkomst te houden, maar dat de studentenvereniging daarvan afzag.
Lichtkogels van buiten De Kuip in stadion geschoten, twee arrestaties
De politie in Rotterdam heeft twee mensen aangehouden voor het afsteken van vuurwerk buiten het Feyenoord-stadion, zegt de politie tegen persbureau ANP. De lichtkogels belandden op het veld en het dak van De Kuip.
Het incident was tijdens de tweede helft van de Champions League-wedstrijd tussen Feyenoord en Internazionale. De wedstrijd werd vervolgens kort stilgelegd.
Over de identiteit van de twee gearresteerde personen is nog niets bekend. Wel is duidelijk dat ze buiten het stadion zijn opgepakt. Feyenoord verloor het duel overigens met 0-3.
Volgens het AD veroorzaakte het vuurwerk een gat in het stadiondak. Over de omvang van de schade is nog niets bekend.
Niet de eerste keerTrainer Giovanni van Bronckhorst baalde na afloop van het vuurwerk. "Dat hoort natuurlijk niet en zal wel weer een boete worden", zei hij. "Ik was blij dat het niet in het publiek was, maar dit is natuurlijk iets wat je niet wil zien."
De Rotterdamse club heeft bij de Europese voetbalbond UEFA nog een voorwaardelijke straf openstaan naar aanleiding van eerdere ongeregeldheden.
Dit seizoen kreeg Feyenoord al een boete van de UEFA vanwege meerdere incidenten met supporters in de uitwedstrijd tegen FC Barcelona. In eigen land was er een sanctie na vuurwerk bij de uitwedstrijd tegen SC Cambuur in Leeuwarden.
Etching Press Aims To Impress
Overheid was onbetrouwbaar voor boeren, zegt Nationale ombudsman
De overheid was de afgelopen tien jaar onbetrouwbaar voor boeren. Dat stelt de Nationale ombudsman, onder meer op basis van gesprekken met 32 boeren.
Wisselende regels, tegenstrijdig beleid en onduidelijke besluiten veroorzaakten onzekerheid. Dat raakte volgens ombudsman Reinier van Zutphen niet alleen de bedrijven van de boeren, maar ook hun gezinnen.
Nieuw landbouwbeleid volstaat niet om het vertrouwen van de sector terug te winnen, waarschuwt Van Zutphen, daags nadat het kabinet een nieuwe stikstofwet presenteerde. "Boeren hebben geleden onder het handelen van de overheid en de onzekerheid over de toekomst. Ze kunnen alleen verder als de overheid erkent wat er mis is gegaan en welke gevolgen dat heeft gehad."
In de knelBoeren betaalden volgens Van Zutphen de prijs voor veranderende regels over stikstof, mest, natuur, water en dierenwelzijn. "Zo werden investeringen uitgesteld en kwamen plannen voor verduurzaming en innovatie in de knel." Volgens de ombudsman nam de overheid te weinig regie, was de overheid onvoldoende betrouwbaar en transparant en luisterde ze te weinig naar boeren.
De effecten van de onzekerheid werken door binnen gezinnen, hoorde Van Zutphen. Bij boerengezinnen lopen werk en privé vaak door elkaar. "Verschillende visies op doorgaan, stoppen of aanpassen kunnen relaties onder druk zetten."
De manier waarop overheden communiceren, kan ook wantrouwen wekken. Meerdere boeren vertelden dat belangrijke besluiten vaak op vrijdag of vlak voor een vakantie worden aangekondigd. Ze kunnen ambtenaren dan niet bereiken met vragen of kritiek en denken dat dit expres gebeurt in de hoop dat de woede bijvoorbeeld na de vakantie is gezakt.
Ervaringen staan centraalOpvallend is dat de ombudsman het feitelijke handelen van overheden niet als belangrijkste uitgangspunt nam. Centraal in het onderzoek staan de gesprekken die sinds 2019 met boeren werden gevoerd. Het ombudsman-team sprak met 32 boeren uit het hele land, uit verschillende sectoren, zowel biologisch als gangbaar. De ombudsman destilleerde rode draden uit hun niet-geverifieerde verhalen.
Verder sprak de ombudsman met boerenbelangenorganisaties, Natuurmonumenten, wetenschappers en andere deskundigen, onder meer van de Rabobank. Die gesprekken vonden plaats tussen november 2025 en mei 2026, voordat landbouwminister Van Essen zijn stikstofplannen presenteerde.
De ombudsman schrijft in het rapport dat boeren zelf ook bijdragen aan de onzekerheid waarin ze zitten. "Enerzijds worden zij dagelijks geconfronteerd met veranderlijk beleid en wet- en regelgeving. Anderzijds lobbyt de sector actief bij de politiek. Hierdoor dragen boeren op sommige momenten zelf bij aan de veranderlijkheid, terwijl diezelfde veranderlijkheid het dagelijks reilen en zeilen van hun boerenbedrijf niet makkelijker maakt."
Aanbevelingen"Stel doelen voor de lange termijn en houd daaraan vast", adviseert de Nationale ombudsman op basis van wat hij in de gesprekken hoorde. Daarnaast vindt Van Zutphen dat de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur meer regie moet nemen en ervoor moet zorgen dat regels en plannen van verschillende overheden meer op elkaar aansluiten.
Tot slot meent Van Zutphen dat "het boerenverstand de afgelopen jaren te vaak is genegeerd." Overheden moeten kennis en ervaring van boeren beter benutten in de besluiten die ze nemen.
Minister Van Essen erkent "dat boeren en tuinders al te lang te maken hebben met voorstellen die te vaak veranderen". Hij vindt het "heel vervelend" dat zij "zich niet gehoord en gezien voelen".
Hij neemt de aanbevelingen van de ombudsman ter harte, laat hij weten. "Agrarische ondernemers moeten weten waar ze aan toe zijn. Daarom zijn we gisteren met een wet en programma gekomen om de stikstofproblematiek aan te pakken waar dit land al te lang mee kampt."
Het kabinet komt later met een uitgebreide reactie.
NOS-podcast De Dag uitgeroepen tot beste dagelijkse podcast
De NOS-podcast De Dag is verkozen tot beste dagelijkse podcast bij de Dutch Podcast Awards. Volgens de jury zijn in de serie complexe onderwerpen voor de luisteraar goed te volgen. "Zo kan die na de afleveringen over diverse onderwerpen op een gelaagd niveau meepraten", luidt het oordeel.
In De Dag wordt in een dagelijkse aflevering van zo'n twintig minuten verdieping gegeven bij een onderwerp uit het nieuws. De vaste presentatoren zijn Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek. De Dag ging op 1 februari 2018 van start en inmiddels zijn ruim 2300 afleveringen gemaakt.
De jury spreekt van een "rijkgevulde podcast", waar "een balans bestaat tussen informatie en rust, waardoor De Dag nooit overweldigt. Dat getuigt van sterk redactioneel werk".
Ook eens luisteren?Alle afleveringen van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.
Bij de Dutch Podcast Awards, een initiatief van BNR Nieuwsradio, worden jaarlijks prijzen uitgereikt in diverse categorieën. Een 37-koppige jury bepaalde dit jaar wie er met de prijzen vandoor ging.
De hoofdprijs, die van 'beste podcast van Nederland', was voor De Rolverdeling van omroep NTR. Journalist Sara de Monchy trok daarvoor een jaar lang op met kinderen uit een groep 8 van een basisschool in Rotterdam. Vorig jaar won de NOS-podcast Mino's Imperium, over voetbalmakelaar Mino Raiola.
Roxanne en André Hazes gingen aan de haal met de publieksprijs. In hun podcast ADHAZES bespreken de broer en zus een scala aan onderwerpen, van hun jeugd tot alledaagse beslommeringen.
Een overzicht van alle prijswinnaars:Opnieuw duizenden Tsjechen de straat op tegen hervorming publieke omroep
In Tsjechië zijn opnieuw duizenden mensen de straat op gegaan uit solidariteit met de publieke omroep. Radio- en tv-medewerkers staakten vandaag uit protest tegen de hervormingsplannen van de regering voor de publieke omroep en trokken in het zwart gekleed door het centrum van Praag. Zij waarschuwen dat die plannen de onafhankelijkheid van de omroep ondermijnen.
De regering van de populistische premier Babis, die leunt op steun van twee rechtse partijen, verwijt publieke en private media partijdigheid en wil nu de omroepbijdrage schrappen. Het geld moet dan uit de algemene begroting komen, zodat de regering er meer grip op krijgt. De coalitie trekt daar bovendien 15 procent minder voor uit dan het budget dat de omroep nu te besteden heeft. Babis wijst er daarbij op dat het publiek minder gaat betalen.
De regering kreeg het wetsvoorstel vorige maand in een eerste stemming aangenomen na de debattijd tot een minimum te hebben ingeperkt. Met verdere bespreking in het parlement in aantocht schroeven tegenstanders het protest op. Vorige week maandag was er een demonstratie, vandaag kwam daar de staking bij en volgende week zondag staat opnieuw een betoging gepland.
Orbán en VucicOppositiegroepen leggen een verband met hervormingen die de dit voorjaar weggestemde premier Orbán in Hongarije doorvoerde, en zijn oud-collega Vucic in Servië - die inmiddels ook zijn meerderheid kwijt is. Zij wisten een netwerk van regeringsgezinde media op te bouwen. Tegengeluiden verdwenen daarmee naar de achtergrond.
"Als dit voorstel wordt aangenomen, krijgt de regeringscoalitie instrumenten in handen om de inhoud van de publieke media politiek te beïnvloeden", aldus Jan Molácek, verslaggever bij de Tsjechische televisie en lid van het stakingscomité, tegen persbureau Reuters. Uit onderzoek blijkt dat de publieke omroep tot de meest gevolgde en meest vertrouwde nieuwsbronnen van het land behoort.
Beknotting van de vrije pers roept in Tsjechië herinneringen op aan het communistische verleden en het gewelddadige einde van de Praagse Lente in 1968, met aanvallen van de Sovjet-Unie op Radio Praag. Het zijn hoofdstukken uit de geschiedenis waarvan veel Tsjechen dachten dat het land die helemaal achter zich had gelaten. Die weerstand tegen antidemocratische ontwikkelingen verklaart mede de hoge opkomst bij de vele betogingen.
Sinds de terugkeer van de populist Babis als premier, nu een klein jaar geleden, stromen pleinen en parken in Tsjechië met regelmaat vol met burgers die zich bezorgd tonen over de in hun ogen antidemocratische koers van de regering.
De grootste demonstratie vond plaats in maart, met naar schatting 200.000 mensen. Op andere betogingen van actiegroep 'Eén miljoen stemmen voor democratie' zijn in de voorbije maanden duizenden tot tienduizenden mensen afgekomen.
Drenten willen strengere aanpak wolf: 'Kinderen durven niet meer op de fiets'
Inwoners van Drenthe maken zich grote zorgen over de wolf in de provincie. Burgemeesters van tien gemeenten stuurden daarover een brandbrief naar staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw). Vandaag kwam hij naar Drenthe voor een gesprek.
Het gesprek ging voornamelijk over de schade die wolven aanrichten op het platteland. Niet alleen omdat ze paarden, koeien en schapen te grazen nemen, maar ook omdat mensen vervolgens angstig zijn. Sommige aanwezigen waren tot tranen toe geroerd, zag RTV Drenthe. "Kinderen durven niet meer op de fiets te stappen richting Hoogeveen", zei een van hen.
Burgemeesters Jan Zwiers (Midden-Drenthe) en Jouke Spoelstra (Westerveld) schoven aan in het kringgesprek, als medeondertekenaars van de brandbrief.
SchuwWolven moeten schuw worden, concludeerde staatssecretaris Erkens. Hij wil ervoor zorgen dat wolven die dat niet zijn (en te veel overlast veroorzaken) sneller afgeschoten kunnen worden. Bijvoorbeeld door een maximumaantal wolven in te stellen, en de meest problematische roedels af te schieten. Zo gebeurt het ook in Duitsland.
"Het is nodig om ervoor te zorgen dat de aanvallen op vee en incidenten rondom mensen niet toenemen", aldus Erkens.
Ook werd duidelijk dat de staatssecretaris "actief beheer" van de wolf noodzakelijk vindt. Wanneer en hoe snel dit geregeld kan zijn, blijft nog onduidelijk.
In de brandbrief pleiten tien van de twaalf Drentse burgemeesters verder voor een afgeschermd leefgebied voor de wolf. Het dier zou dan enkel in aangewezen natuurgebieden leven, zoals bij wilde zwijnen bijvoorbeeld ook het geval is.
Toenemende populatieOp dit moment leven in Drenthe vier roedels wolven. Tot nu toe werden dit jaar zeker 13 welpen geboren in de provincie. "Ons bereiken steeds vaker verhalen over wolvenschade, zorgen over veiligheid en veranderingen in het dagelijks leven", aldus de tien burgemeesters.
Op een paar plekken in de provincie komen meer wolven voor dan op andere. Beilen is zo'n hotspot. Volgens burgemeester Zwiers laten de dieren zich daar steeds vaker binnen de bebouwde kom zien. "Vooral bij ouders en grootouders leeft de vraag hoe veilig het is wanneer kinderen buiten spelen of in het donker zelfstandig naar school fietsen."
Alleen de burgemeesters van Tynaarlo en Hoogeveen zetten geen handtekening onder de brief.
Dit jaar werden in Drenthe tot nu toe 49 meldingen gemaakt van schade door een wolf. Van 13 daarvan is bevestigd dat dat dier inderdaad de veroorzaker van de schade is. De overige meldingen worden nog onderzocht.
"Dat raakt dierhouders en agrariërs die hun dieren verliezen, maar ook inwoners die zich zorgen maken over hun leefomgeving of bepaalde natuurgebieden en wandelroutes mijden", aldus de burgemeesters. Financiële tegemoetkoming voor wolvenschade is belangrijk, stellen zij, maar neemt de schrik, het verdriet en de onzekerheid over de volgende nacht niet weg.
De burgemeesters vragen de staatssecretaris niet om direct tot uitvoering over te gaan, maar om de mogelijkheid van een "actief beheer van de wolf" serieus en volwaardig te onderzoeken. "De discussie over de wolf gaat uiteindelijk over de manier waarop wij natuur, landbouw, wonen en recreatie in een dichtbevolkt land naast elkaar willen organiseren", schrijven ze. "Niets doen is wat ons betreft geen keuze."
Dodental na aanval in regio Zaporizja loopt op, VN veroordeelt aanval op burgers
Het dodental van de Russische aanval van gisteren op een voormalig schoolgebouw in Oekraïne is opgelopen tot meer dan 30 en er worden zeker 50 mensen vermist. Reddingswerkers zijn nog op zoek naar overlevenden.
Er werden zeker negen bommen gedropt op het gebouw in Komysjoevacha, in de regio Zaporizja, waar humanitaire hulp werd uitgedeeld. Het gebouw fungeerde ook als schuilplaats. Het dorp ligt vlak bij het front.
De lokale autoriteiten hadden aangekondigd dat er hulpgoederen zouden worden uitgedeeld in het gebouw. Daarom stond er een lange rij mensen te wachten.
Aanval veroordeeldDe VN-missie die toezicht houdt op het naleven van de mensenrechten in Oekraïne, HRMMU, zegt dat de aanval in strijd lijkt te zijn met de meest fundamentele principes van het humanitaire recht.
"Óf het Russische leger wist dat er hulpgoederen werden uitgedeeld, óf het had zich van tevoren niet geïnformeerd wat er gaande was in het dorp dat het wilde aanvallen", zegt de VN-missie.
De aanval laat de verwoestende impact zien van zweefbommen op dichtbevolkt gebied, zegt de VN-missie. Zweefbommen of glijbommen kunnen door hun vleugels een lange glijvlucht maken en met behulp van navigatie heel precies doel treffen. Ze kunnen honderden kilo's explosieven dragen.
Toddler Phone Calls Family and No One Else
Spaanse minister van Transport stapt alsnog op na treinramp
De Spaanse minister van Transport Puente treedt af na de dodelijke treinramp van vorige week in Urda. Daar kwamen 69 mensen om het leven toen een hogesnelheidstrein op een stilstaande regionale trein inreed.
Het was de tweede dodelijke treinbotsing dit jaar met tientallen doden, waardoor Puentes positie als minister van Transport onder druk kwam te staan.
"Een minister van Transport in een land als Spanje kan niet aanblijven na twee ongelukken in minder dan een jaar tijd", verklaarde de minister. Hij zei dat hij dat besluit al had genomen direct na het ongeluk in Urda, maar dat hij in functie was gebleven om de gevolgen aan te pakken en maatregelen te treffen om dergelijke ongelukken in de toekomst te voorkomen.
Vorige week zei hij op een persconferentie nog dat hij geen gehoor gaf aan de oproep van oppositiepartijen en een vakbond om op te stappen.
VeiligheidsmaatregelenVoordat hij zijn aftreden bekendmaakte kondigde Puente een nieuw pakket veiligheidsmaatregelen aan, waaronder nieuwe technieken in de twintig verkeersleidingcentra, aanpassing van de veiligheidsprotocollen en betere arbeidsomstandigheden voor het personeel in de verkeersleidingscentra.
Ook zei hij dat "het spoorwegsysteem in Spanje herzien moet worden".
Zo ging het vorige week mis bij de treinramp:
Duitse supermarkten ook getroffen door hack
Ook supermarkten in Duitsland zijn slachtoffer geworden van een aanval op hun koel- en vriesinstallaties. Supermarktketens Edeka, CAP en REWE melden dat hun koelsystemen door hackers waren overgenomen.
Gisteren werden supermarkten in onder andere Zweden, België en Italië getroffen. Ook in Nederland werden bedrijven getroffen: de temperatuur van de vries- en koelsystemen van ten minste zeventien bedrijven werd verhoogd. In Frankrijk was drie weken geleden een soortgelijke cyberaanval op supermarkten.
De temperatuur van de installaties liep op door een hack op de kastjes die ervoor zorgen dat een vriezer of koelvak met het internet verbonden is. Zo kan de installateur bijvoorbeeld op afstand zien dat er een storing is.
In de meeste gevallen ging het om koelinstallaties van Danfoss en Copeland. De bedrijven adviseerden supermarkten om hun koel- en vriessystemen los te koppelen van internet en alleen via een beveiligd netwerk verbinding te maken.
SpoedoverlegIn Italië heeft de regering spoedoverleg gehad met de inlichtingendiensten en cyberexperts na de hack van gisteren. De directeur van het Nationaal Agentschap voor Cyberbeveiliging noemt tijdige informatie-uitwisseling essentieel om de cyberaanvallen te voorkomen en erop te reageren.
Ook EU-agentschappen hebben spoedoverleg gehad om te bepalen hoe het beste op de aanvallen kan worden gereageerd. EU-landbouwcommissaris Hansen sprak over een "opzettelijke poging om onze voedselketen te onderbreken en het consumentenvertrouwen daarin te ondermijnen".
Het is nog altijd onduidelijk wie er achter de aanvallen zit. Omdat er geen financiële eisen zijn gesteld, vermoeden experts sabotage.
Boerenorganisaties kritisch over stikstofwet: 'Nog niet goed genoeg'
Boerenorganisaties reageren kritisch op de uitgewerkte stikstofplannen van het kabinet. Ze vinden dat de stikstofwet die vandaag is gepresenteerd op een aantal punten een verbetering is, maar dat het nog lang niet genoeg is. Milieuorganisaties zijn blij dat er kan worden gewerkt aan natuurherstel.
De wet, die voor de zomer al op hoofdlijnen werd gepresenteerd, moet ertoe leiden dat de uitstoot in 2035 drastisch is verlaagd ten opzichte van 2019. Zo mogen boeren in de zones rond kwetsbare natuur op termijn maximaal 1,5 koeien per hectare grond houden.
LTO-voorzitter Ger Koopmans vindt het stikstofpakket "op belangrijke onderdelen minder slecht dan de eerdere hoofdlijnenbrief", maar zegt dat "een aantal fundamentele bezwaren nog niet of onvoldoende" is weggenomen. Hij vindt dat de onzekerheid waarin boeren de afgelopen maanden leefden, niet is weggenomen en dat het kabinet daar snel verandering in moet brengen. "Zonder zekerheid is er ook geen perspectief."
"Er zijn stappen gezet op het gebied van zonering, grondgebondenheid, financiële ondersteuning en vergunningverlening", zegt Koopmans. Hij voorspelt "nog heel pittige en intensieve gesprekken met het kabinet".
De grootste landbouworganisatie vindt het onacceptabel dat het kabinet nog steeds niet inzichtelijk kan maken hoeveel er in totaal moet worden gereduceerd en hoeveel reductie er sinds 2019 al is gerealiseerd. Daardoor "weten boeren nog steeds niet hoeveel stikstofuitstoot zij waar moeten reduceren".
Uitwerking belangrijkOok het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) is kritisch over het stikstofpakket. De jonge boeren vinden dat er "fundamentele verbeteringen" zijn, maar dat "de uitwerking moet uitwijzen of de maatregelen in de praktijk haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar zijn".
"Het blijft een gigantisch ingrijpend pakket dat een enorme opgave neerlegt bij jonge boeren en tuinders", zegt NAJK-voorzitter Gerben Boom. "Het kabinet moet nu laten zien dat de toezeggingen ook daadwerkelijk worden waargemaakt." Hij wil dat jonge boeren en tuinders perspectief wordt geboden.
Woningen en wegenDe wet is ook van groot belang voor de woningbouw. Voorzitter Arno Visser van Bouwend Nederland vindt het goed nieuws dat projecten weer door kunnen gaan. Het kabinet wil de verhoging van de rekenkundige ondergrens naar voren halen, waardoor er makkelijker vergunningen kunnen worden afgegeven.
"Als dit pakket wordt uitgevoerd ontstaat er weer ruimte om woningen en wegen te bouwen", zegt Visser. Wel wijst hij op de juiste volgorde. "Er kunnen pas vergunningen worden gegeven als de uitstoot vermindert en de natuur zich herstelt. In sommige gebieden kan het sneller dan in andere. Er zijn een paar regio's waar de stikstofproblematiek groter is. We staan al zes jaar stil en we zijn hier nog wel een aantal jaren mee bezig."
Absolute minimumMilieuorganisaties noemen het stikstofpakket het absolute minimum van wat nodig is om Nederland uit de stikstofcrisis te krijgen. Natuur & Milieu is blij dat er nu meer duidelijkheid is, waardoor de druk op de natuur afneemt en er aan natuurherstel kan worden gewerkt en er ook voor boeren perspectief is.
"Zonder dat de natuur herstelt, kunnen er ook geen vergunningen worden verleend", zegt directeur Marjolein Demmers. "Als we dit niet doen, blijft Nederland op slot. Dat is voor de natuur niet goed maar ook voor de economie en de mensen niet."
Belangrijke stapOok Natuurmonumenten spreekt van een belangrijke stap in het oplossen van het stikstofprobleem. "Zonering rondom natuurgebieden is de basis om de natuur te herstellen. Het is de ruggengraat van het pakket. Dichtbij natuur moeten stikstof, vervuiling en verdroging het meest gericht worden aangepakt", zegt directeur Leonard Geluk in een eerste reactie.
Greenpeace noemt het een belangrijke verbetering dat er wordt gekeken naar een snelle aanpak van piekbelasters. Maar niet alle zorgen zijn weggenomen, zegt landbouwcampaigner Hilde-Anna de Vries.
"Wel maken we ons zorgen over de laatste aanpassingen die onder druk van de landbouwlobby zijn gedaan, die verder uitstel veroorzaken, terwijl de zorgen van groene boeren juist niet zijn weggenomen. Het blijft onacceptabel dat dit kabinet het Greenpeace-vonnis negeert, de KDW uit de wet sloopt en de rekenkundige ondergrens versneld ophoogt."
Nederlandse industrie krijgt compensatie voor dure stroom
De industrie krijgt volgend jaar 150 miljoen euro extra van het kabinet om de hoge stroomprijzen te compenseren. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer.
Ook komt geld dat al in het regeerakkoord was afgesproken eerder beschikbaar. Vanaf 2028 is dat 345 miljoen euro en vanaf 2029 is het 495 miljoen per jaar.
Bedrijven die deze compensatie willen ontvangen moeten dat wel voor de helft besteden aan verduurzaming, zoals in het bedrijf meer energie besparen of duurzame stroom opwekken.
ConcurrentenOok uit een vergelijking van het kabinet blijkt weer dat Nederlandse bedrijven veel meer betalen voor elektriciteit en netwerkkosten dan concurrenten in België, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
Het kabinet zou daarom het liefst rechtstreeks de industrie compenseren, maar dat mag niet volgens de Europese staatssteunregels. Daarom moet het nu via een soort verduurzamingsfonds.
De branchevereniging voor energiebedrijven in ons land, Energie-Nederland, zegt in een reactie positief te kijken naar de steun van het kabinet. "Maar voor bedrijven die willen investeren is dit niet voldoende. Zij hebben behoefte aan langjarig en voorspelbaar beleid, zodat zij met vertrouwen kunnen investeren."
Volgens de vereniging is er meer geld nodig om de industrie te helpen. Het bedrag zou bovendien ook structureel in een fonds beschikbaar moet zijn, stellen zij.
Indonesië arresteert drie hoge politiemensen op verdenking van aftappen president
In Indonesië zijn drie hoge politiefunctionarissen opgepakt op verdenking van het illegaal afluisteren van president Prabowo en tal van andere prominente Indonesiërs. Over het mogelijke motief van de drie is nog niets bekendgemaakt. Volgens de regering zijn er vooralsnog geen aanwijzingen voor landverraad.
Het politieonderzoek richt zich op het illegaal onderscheppen van communicatie. Dat zou zijn gebeurd door in strijd met de regels telefoons af te tappen, "waaronder die van de president, overheidsfunctionarissen, politici, mediafiguren, maatschappelijke leiders, activisten van ngo's en zakenlieden", aldus het hoofd van de landelijke recherche.
Illegaal op aftaplijstDat ongeoorloofd afluisteren zou dit en vorig jaar hebben plaatsgevonden, na het aantreden van Prabowo. De drie verdachten zouden opdrachten tot afluisteren hebben gegeven zonder zich daarbij te houden aan de daarvoor geldende procedures. Zo kwamen allerlei telefoonnummers uit het niets te staan op een lijst van nummers die de politie mag aftappen.
Onlangs gaven de drie verdachten opdracht om communicatie die ze via die lijst hadden verzameld te verwijderen, zo meldde de landelijke recherche vandaag. Dat hebben ze gedaan om bewijsmateriaal te verhullen en sporen van de afluisteroperatie uit te wissen, vermoedt de politie. Inmiddels zijn elf telefoons, een tablet en vier usb-sticks in beslag genomen.
De autoriteiten willen nog niets kwijt over het doel of het motief van de afluisteroperatie. Justitieminister Mahendra gaf wel aan dat onderzoekers geen aanwijzingen hebben dat de drie de veiligheid van Indonesië in gevaar wilden brengen of hebben gebracht. Dat zou aan de orde kunnen zijn als ze verkregen staatsgeheimen hebben doorgespeeld aan andere partijen.
Meerdere aanklachtenDe drie hooggeplaatste politiefunctionarissen zitten nu vast in het detentiecentrum op het hoofdkantoor van de nationale politie. Daar gaven de autoriteiten ook hun persconferentie over de zaak. De verdachten zijn de stafchef van de president, het hoofd van de juridische afdeling en een instructeur bij het opleidingsinstituut van de nationale politie.
Minister Mahendra liet weten dat de drie op meerdere gronden worden aangeklaagd. De hoogste maximumstraf staat op het onrechtmatig onderscheppen van niet-openbare elektronische communicatie. Daar staat tot 10 jaar cel voor. Op twee andere wetsovertredingen, waaronder het wissen van gegevens, staat maximaal 6 jaar cel.