Aggregator

Tot 30 procent minder veehouderijen verwacht als gevolg van stikstofplannen

1 week 6 days ago

Meer dieren per bedrijf, 10 tot 30 procent minder veehouderijen in Nederland en een landbouwsector die beter in balans is met wat ons land kan dragen. Daartoe leiden de stikstofplannen van minister Van Essen van Landbouw, verwachten Wageningse onderzoekers. Ook stellen ze dat de plannen de voedselzekerheid niet in gevaar brengen.

"Het stikstofpakket is zeer ingrijpend voor de betrokken boerenfamilies", benadrukt hoofdonderzoeker Petra Berkhout van de Wageningen Universiteit direct. "Tegelijkertijd is krimp van de veehouderij nodig om natuur- en milieudoelen te halen en is het cruciaal dat overheden weer vergunningen kunnen verlenen. Als een deel van de veehouders stopt, biedt dat bovendien ruimte en kansen voor de veehouders die doorgaan."

Berkhout en collega's voerden het onderzoek uit in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, zoals vaker gebeurt bij vergaande kabinetsplannen. Het onderzoek van de Wageningen Universiteit is een eerste, grove analyse van de economische impact van de stikstofplannen zoals Van Essen die in juni presenteerde op boerenbedrijven.

In die plannen waren veel details niet uitgewerkt en zaten nog veel onzekerheden. In het stikstofwetsvoorstel dat Van Essen gisteren presenteerde, week hij - na een zomer met demonstraties door boeren en intensieve gesprekken met de landbouwsector - op een paar punten af van zijn eerdere plannen, maar het grootse deel is ongewijzigd.

Forse investeringen

Voor melkveehouders zijn de doelen waaraan ze in de toekomst moeten voldoen het meest concreet. Het gaat bijvoorbeeld om de hoeveelheid ammoniak die ze mogen uitstoten en eisen aan de hoeveelheid weiland per koe. In een steekproef bij melkveehouders zagen de onderzoekers dat minder dan 5 procent van de melkveebedrijven nu al voldoet aan de eisen van het kabinet.

Dat betekent dat veel veehouders fors moeten investeren om te voldoen aan wat het kabinet van hen vraagt. Er is weliswaar een stikstoffonds om veehouders daarbij te helpen, maar Berkhout verwacht dat zelfs met die ondersteuning een aanzienlijk deel van de veehouderijen het niet redt, ook in andere sectoren dan de melkveehouderij.

"Als we naar alle sectoren in de veehouderij kijken, verwachten we zonder de stikstofplannen al dat zo'n 10 procent van alle bedrijven tussen nu en 2035 stopt", zegt Berkhout. "Als gevolg van de stikstofplannen verwachten we 10 tot 30 procent extra stoppers in die periode." In totaal gaat het dus naar verwachting om 20 tot 40 procent minder veehouderijen in 2035.

Schaalvergroting

"Of je door kan gaan, hangt af van hoeveel vet je op de botten hebt", zegt Berkhout. Ze verwacht dat grote bedrijven makkelijker overeind blijven, omdat ze meestal meer kunnen investeren. "Vergelijk het met het verduurzamen van je woning. Iemand met een hoger inkomen kan makkelijker een warmtepomp kopen dan iemand die minder verdient."

De stikstofplannen werken schaalvergroting dus verder in de hand, verwachten de onderzoekers. "In 2000 had een melkveebedrijf gemiddeld 51 koeien, nu zijn dat er 114", zegt Berkhout. "Een gemiddelde varkenshouderij heeft 3900 varkens en een gemiddeld pluimveebedrijf 45.000 leghennen. Die aantallen zullen toenemen."

Berkhout ziet schaalvergroting niet per se als iets negatiefs. "Het belangrijkste is dat de veehouderijen aan de wet voldoen en ons eten zo schoon mogelijk produceren. Kosten voor extra milieu-investeringen landen vaak op het erf in plaats van in de prijs van producten. Het is dus best logisch dat boeren meer dieren willen om de kosten terug te verdienen."

Tegelijkertijd betekent dit niet dat alle kleine of middelgrote bedrijven zullen verdwijnen. "Er is altijd een diversiteit aan bedrijven en dat blijft zo", verwacht Berkhout. "Kleine bedrijven zijn vaak al minder intensief of hebben er inkomstenbronnen bij, zoals een boerderijwinkel. Als ze aan de normen voldoen, kunnen ook zulke bedrijven in de toekomst blijven bestaan."

Meer dan we zelf eten

De voedselzekerheid komt door de stikstofplannen niet in gevaar, concluderen de onderzoekers. "De plannen hebben vooral effect op het aantal dieren dat we in Nederland houden. We importeren in Nederland weliswaar wat rundvlees, maar van alle andere dierlijke producten produceren we veel meer dan we zelf opeten", zegt Berkhout.

Met de presentatie van de stikstofplannen gisteren - waarin niet alle details zijn uitgewerkt en dus nog onzekerheden zitten - is dit onderzoek volgens Berkhout niet achterhaald.

"Vooral in de zones rond natuurgebieden kunnen nog zaken veranderen, maar de totale opgave voor de landbouw om de uitstoot van ammoniak met 42 tot 46 procent te verminderen, is niet veranderd. In grote lijnen kloppen onze conclusies dus nog."

Oekraïense onderscheiding voor Melania Trump voor bemiddeling bij bestand in Olesjky

1 week 6 days ago

De Oekraïense president Zelensky heeft de Amerikaanse first lady Melania Trump de hoogste Oekraïense onderscheiding voor vrouwen toegekend. Aanleiding is haar bemiddelende rol bij het tot stand brengen van het bestand van de door Rusland bezette stad Olesjky.

In het Oekraïense presidentiële decreet wordt verwezen naar Trumps "aanzienlijke persoonlijke bijdrage" aan humanitaire steun voor Oekraïne en haar inzet voor Oekraïense kinderen, onder wie kinderen die vanuit door Rusland bezette gebieden zijn gedeporteerd of gedwongen verplaatst.

Langste lokale onderbreking

Trump ontvangt de hoogste graad van de Orde van Vorstin Olha, een onderscheiding die speciaal is bedoeld voor vrouwen. Eerdere ontvangers zijn onder anderen de voormalige voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi en EU-buitenlandchef Kaja Kallas.

Tijdens de zes dagen durende gevechtspauze werden de wapens in de Zuid-Oekraïense stad neergelegd en konden voedsel, medicijnen en andere hulpgoederen de stad bereiken. Het ging om de langste lokale onderbreking van de gevechten sinds de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in 2022.

De meeste mensen uit de stad waren al gevlucht, maar er bevonden zich nog zo'n 1700 mensen in de stad die geen kant op konden. Voor het bestand van start ging, dreigde een hongersnood voor hen. Volgens Trump zijn tijdens het bestand bijna 800 mensen geëvacueerd.

Inwoners van Olesjky waren blij en zichtbaar geëmotioneerd door de evacuatie:

Nadat ze in augustus 2025 een persoonlijke brief aan de Russische president Poetin had gestuurd, kwamen gesprekken op gang over de terugkeer van de kinderen, schrijft The Kyiv Independent. Daarin spoorde ze hem aan om vrede te sluiten, met het oog op de kinderen die daardoor zijn geraakt.

Zowel de Russische als de Oekraïense autoriteiten hebben Melania Trump bedankt voor het tot stand brengen van het staakt-het-vuren, al gaven zij geen nadere toelichting over de aard en omvang van haar betrokkenheid.

Volgens het Witte Huis werkten Melania Trump als "exclusief bemiddelaar" en haar vertegenwoordigers rechtstreeks samen met de Russische en Oekraïense leiding om de voorwaarden voor een lokaal staakt-het-vuren vast te leggen.

Bijna vijf jaar oorlog

De onderscheiding komt op een moment dat Russische aanvallen op Kyiv vandaag urenlange stroom- en waterstoringen hebben veroorzaakt in de Oekraïense hoofdstad. Ook meldt The Kyiv Independent vandaag doelwit te zijn geworden van een Russische cyberaanval. De site is wel nog te bereiken.

Het dodental na een grote aanval op Zaporizja van maandag is opgelopen tot 40. Daarmee gaat het om een van de dodelijkste aanvallen sinds het begin van de oorlog, die inmiddels richting vijf jaar gaat.

Er werden die dag negen bommen gedropt op het gebouw in Komysjoevacha, in de regio Zaporizja, waar humanitaire hulp werd uitgedeeld. Het gebouw fungeerde ook als schuilplaats. Het dorp ligt vlak bij het front.

Morgen reizen Oekraïense en Russische delegaties naar het Witte Huis. Melania Trump zal in de middag een toespraak houden over Olesjky.

Verdachten Tarwekamp: plan ging van stelen bruidsjurken tot brandstichten

1 week 6 days ago

Meer duidelijkheid over wat er precies voorafging aan de verwoestende explosie in een flat aan de Tarwekamp twee jaar geleden. Dat probeerde de rechtbank in Den Haag vanmiddag te krijgen van de vier verdachten die tijdens de eerste zittingsdag werden gehoord. Zes mensen overleefden die explosie niet.

Vanochtend werd de hoofdverdachte Moshtag B. al gehoord door de rechters. B. werd bevraagd over verklaringen van hemzelf, de drie andere verdachten en die van zijn ex-vriendin. Het was haar bruidsmodezaak waarop de aanslag met zwaar vuurwerk en zo'n 175 liter benzine gericht was.

Bezitterig en jaloers

In het verhoor met de hoofdverdachte en de verklaringen van zijn ex-vriendin komt naar voren dat zij zich in de relatie aanvankelijk prettig verwend voelde. Hij nam haar vaak mee uit eten, gaf haar veel cadeaus en een maandelijkse toelage. Later in de relatie werd Moshtag B. bezitterig en jaloers omdat hij dacht dat zijn vriendin vreemdging.

Zo hing hij geregeld rond bij haar woning en haar bruidswinkel en kloonde Moshtag B. haar telefoon, waardoor hij kon meelezen met haar berichten op onder meer sociale media. Ook zou hij haar hebben verboden met andere mannen om te gaan en verplicht hebben een leugendetectortest te ondergaan. Kort nadat zij de relatie uiteindelijk had beëindigd, vond de verwoestende explosie plaats in de bruidsmodezaak op de Tarwekamp.

Maandenlang contact

Dat de hoofdverdachte zich in zijn eer aangetast voelde en haar financieel kapot wilde maken, bleek al eerder uit een reconstructie van NOS. Maar hoe dat precies moest gebeuren, was lang onduidelijk voor de medeverdachten Mourad B., diens neef Ilias B. en Adil A., zo verklaarde het drietal in hun verhoren vandaag.

Uit die verhoren bleek dat ze al maanden voor de uiteindelijke explosie op 7 december contact hadden met de hoofdverdachte. Zo lichtten ze toe hoe ze lange tijd niet precies wisten wat ze moesten gaan doen, en in opdracht van wie. Ze verklaarden dat ze sinds augustus meermaals in verschillende samenstellingen zijn samengekomen om plannen te bespreken.

Mourad B., werd als eerste betrokken door de hoofdverdachte, die hij kende uit Roosendaal. Moshtag B. zou hebben uitgelegd dat hij in opdracht van een organisatie een aanslag wilde plegen bij een bruidsmodezaak.

Van jurken stelen naar brandstichten

Maar wat voor schade ze precies moesten aanrichten bleef lange tijd ongewis en was geregeld onderwerp van gesprek bij de verdachten. Zo beweerde Mourad B. dat het in eerste instantie zou gaan om het stelen van bruidsjurken uit de winkel, om die vervolgens te verkopen. Ook stelden verdachten dat ze schade in de bruidsmodezaak zouden aanrichten door tegels kapot te slaan of verf op de muren aan te brengen.

In het najaar namen de voorbereidingen een vlucht en kochten ze spullen voor het stichten van een brand. Ook deden de verdachten via ChatGPT onderzoek naar welk middel het beste brandt en kochten ze jerrycans. Over hoe veel benzine er precies nodig was, volgde veel discussie.

Daarnaast werd gezocht naar fakkels die het vuur zouden verspreiden en spraken de verdachten over de aanschaf van Cobra's, zwaar illegaal vuurwerk. Die zouden uiteindelijk zijn gekocht door Ilias B. Ook werden setjes zwarte kleding aangeschaft die de verdachten konden dragen bij de aanslag.

170 liter benzine

Die kleding trokken ze voor het eerst aan op 30 november. Toen trof de politie per toeval een witte Ford Transit-bus bij een winkelcentrum in Oosterhout, met daarbij Mourad B. en Ilias B. gekleed in het zwart. Zij stonden daar te wachten op Adil A., die was afgehaakt van de klus. De politie trof de mannen daar met veertien jerrycans met 170 liter benzine. Ondanks vermoedens van een aanslagpoging, werden ze de dag erna vrijgelaten.

Een week later gingen Mourad B. en Ilias B. met nieuwe kleding en jerrycans benzine naar de Tarwekamp, waar ze de ontploffing in de vroege ochtend veroorzaakten. Volgens Moshtag B. wist hij niet dat zij zoveel benzine zouden gebruiken.

Hijzelf was op dat moment in Londen. Hij was zijn ex-vriendin achterna gereisd. Aan het einde van het verhoor vertelde hij hoe hij kennisnam van de aanslag. "Ik werd wakker en het eerste wat ik dacht was: 'is dit de Tarwekamp?'. Pas toen ik haar auto en de luchtfoto zag, wist ik dat het daar was."

Censuur of broodnodige bescherming? Australisch hof toetst verbod sociale media

1 week 6 days ago

Het Australische socialemediaverbod voor kinderen tot 16 jaar is "censuur", "slecht doordacht" en een "ernstige inperking van het politieke debat". Hoewel het een jaar na de invoering inmiddels bekende kritiek is, worden deze argumenten nu voor het eerst bij de hoogste Australische rechtbank van het land voorgelegd.

De Australische regering wordt aangeklaagd door het socialemediaplatform Reddit en de lokale belangengroep Digital Freedom Project, die willen dat het verbod ongrondwettig wordt verklaard.

Het Australische baanbrekende verbod werd in december vorig jaar ingevoerd. Het geldt voor Reddit, Facebook, Instagram, Kick, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube en Twitch. Australië was het eerste land ter wereld dat de socialemediabedrijven op deze manier aan banden legde. Sindsdien hebben steeds meer landen een minimumleeftijd ingevoerd voor het gebruik van de machtige platforms.

Maar al sinds de invoering is er discussie of de wet niet in strijd is met de Australische grondwet. Volgens de aanklagers in deze zaak is de wet in strijd met de vrijheid van politieke meningsuiting.

"Als ik twintig of dertig jaar geleden geboren was, zou het geen probleem zijn om zonder sociale media te leven", zegt de 15-jarige Noah Jones. "Maar nu is sociale media ons moderne dorpsplein. Hier wordt informatie gedeeld, iedereen gebruikt het. Wie er niet op zit, wordt benadeeld", stelt hij in het het Australische televisieprogramma '60 Minutes'. Hij was een van de eisers namens het Digital Freedom Project, maar trok zich terug vanwege de zorg persoonlijk aansprakelijk gesteld te worden als ze de zaak zouden verliezen.

Hooggerechtshof

Afgelopen twee dagen hebben zeven rechters van het Australische Hooggerechtshof zich over de zaak gebogen. Het kan maanden duren voordat er een uitspraak is, tot die tijd blijft het verbod van kracht.

Tijdens de rechtszaak wezen de advocaten van Reddit erop dat zelfs de baas van de Australische internetwaakhond, Julie Inman Grant, in 2021 zei dat een verbod een "bot instrument" was. Daar ging de advocaat van de Australische regering Stephen Lloyd fel op in. "Dit is juist de meest directe manier om de verslavende functies aan te pakken die leiden tot schade voor jongeren onder de 16 jaar", zei hij tijdens de hoorzitting.

Het verbod richt zich op de specifieke ontwerpkenmerken die gebruikers verslaafd maken aan sociale media, zoals het 'oneindig scrollen', 'likes' en het gepersonaliseerde algoritme dat gebruikers zo lang mogelijk probeert vast te houden. Het levert volgens de regering een "reëel risico" op onder meer slaap- en concentratieproblemen, depressie, angstgevoelens en suïcidale gedachten op.

De Australische communicatieminister Anika Wells toonde zich buiten de rechtbank strijdbaar. "We zijn hier om een fundamenteel beginsel van de Australische democratie te verdedigen: het recht van iedere Australiër - en in het bijzonder van ieder Australisch kind - om beschermd te worden", zei ze na afloop van de hoorzitting in Canberra. "We zullen ons verdedigen tegen een aanhoudende ideologische aanval."

'Digitale zorgplicht'

De zaak wordt behandeld terwijl er in het parlement wordt gedebatteerd over een nieuwe wet die de socialemediabedrijven nog verder aan banden moet leggen. Over de wet voor een 'digitale zorgplicht' wordt binnenkort gestemd. De regering wil weer een wereldwijde voortrekkersrol op zich nemen door de gepersonaliseerde algoritmes aan banden te leggen. Gebruikers moeten de mogelijkheid krijgen om deze uit te zetten. Ook worden socialemediabedrijven verplicht om schadelijke content te verwijderen en kinderen te beschermen tegen cyberpesten, het verheerlijken van eetstoornissen en geweld.

Kritiek op de vergaande maatregelen van de Australische regering is er niet alleen vanwege de mogelijke inperking van de vrijheid van meningsuiting. Ook is het de vraag of deze wetten überhaupt hun doel bereiken. Bijna een jaar na de invoering van het verbod is er voor Australische kinderen maar weinig veranderd. Volgens onderzoek zit ruim 85 procent van de jongeren jonger dan zestien jaar nog altijd op sociale media.

Hoewel sinds het ingaan van het verbod ruim vijf miljoen accounts verwijderd of beperkt zijn, is het duidelijk dat getroffen gebruikers zonder veel moeite een nieuw account kunnen aanmaken. Het liegen over de leeftijd is meestal voldoende om door de gezichtsscans en checks heen te komen.

Onlangs verhoogde de regering daarom de maximale boete van 45 miljoen Australische dollar naar 99 miljoen Australische dollar, omgerekend zo'n 60 miljoen euro. Ook mag de internetwaakhond, de zogeheten eSafety Commissioner, de techbedrijven dwingen om bewijs te leveren van maatregelen die ze hebben genomen om te voorkomen dat tieners onder de 16 jaar een account aanmaken. Boetes zijn nog niet uitgedeeld.

Franse bloedbanken ontsnappen aan schade na cyberaanval op koelinstallaties

1 week 6 days ago

Bij drie Franse bloedbanken is begin deze week via een cyberaanval geprobeerd de temperatuur van koelinstallaties te verhogen. Het gebeurde op dezelfde dag dat koelinstallaties van winkels in vier Europese landen werden gehackt, van de Carrefour in België tot de Coop in Zweden.

De aanval op de bloedbanken werd echter verijdeld voordat schade kon ontstaan, waardoor geen bloed verloren is gegaan. Of er een verband is tussen de twee hacks, wordt nu door de Franse autoriteiten uitgezocht.

Alarm slaan

De Franse bloedleverancier Établissement français du sang (EFS) bevestigt dat op maandag bij drie opslaglocaties voor bloedplasma de ingestelde temperatuur- en ontdooidrempels tot extreem hoge temperaturen werden verhoogd. Op welke plekken er in Frankrijk werd ingebroken, is niet duidelijk.

"Er zijn geen gevolgen voor de gezondheid vastgesteld en er zijn geen bloedproducten verloren gegaan", meldt de organisatie. De aanval was gericht op een leverancier van koelapparatuur die op de locaties wordt gebruikt. Bewakings- en alarmsystemen sloegen tijdig alarm, waardoor personeel kon ingrijpen.

De leverancier van koelapparatuur laat in een verklaring weten op de hoogte te zijn van het incident. "De kwetsbaarheid waarover in de media wordt bericht, heeft betrekking op een onderdeel van een externe leverancier en viel buiten onze directe controle."

Zakken plasma

De Franse weekkrant Le Canard Enchaîné berichtte als eerste over de cyberaanval. Het satirische onderzoeksblad meldt dat de temperatuur van de opslagruimtes, die normaal op min 30 graden Celsius staat ingesteld, opliep tot 110 graden Celsius.

EFS bevestigt tegenover Franse media de exacte temperatuur niet, maar zei wel dat het ging om "zeer hoge temperaturen."

De opgeslagen zakken plasma waren bestemd voor transfusies en voor de productie van geneesmiddelen. De plasmazakken zijn tijdig verplaatst of veiliggesteld, schrijft EFS. De organisatie had in 2024 127 vaste donorcentra verspreid over Frankrijk. Daarnaast haalt EFS bloed en plasma op via duizenden tijdelijke inzamelpunten.

De organisatie laat weten dat de werkzaamheden van de bloedbanken niet zijn verstoord. De dienstverlening aan patiënten in ziekenhuizen en andere zorginstellingen kan daardoor gewoon doorgaan. Het Franse nationale agentschap voor cyberbeveiliging en het ministerie van Volksgezondheid onderzoeken de zaak.

Het incident volgt op meldingen van supermarkten in verschillende Europese landen waarvan koelkasten en vriezers op afstand werden overgenomen. De temperatuur in de installaties liep volgens berichten op tot wel 70 graden. Daardoor bedierven tonnen voedsel. De schade loopt op tot miljoenen euro's.

Drie weken geleden waren koelkasten en vriezers in honderden supermarkten en zelfstandige winkels in Frankrijk, België en Nederland doelwit van een hack, waaronder de Albert Heijn. Daarbij hadden hackers de koelsystemen ontregeld, met zorgen over de voedselzekerheid als gevolg.

Sommige systemen werden ingesteld op 50 graden. In Frankrijk ging het om honderden winkels van onder meer Intermarché, E.Leclerc, Netto en Coopérative U. Het leek toen vooral te gaan om koelinstallaties van de Deense fabrikant Danfoss.

Podcast De Dag: de problemen van Trump

1 week 6 days ago

De Amerikaanse president Trump is flink afgestraft in de tussentijdse verkiezingen, de midterms. De Democraten krijgen door de blauwe tsunami nu zowel een meerderheid in het Huis als de Senaat. Wat betekent deze gigantische overwinning van de Democraten voor Donald Trump?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Amerikakenner en jurist Kenneth Manusama legt in podcast De Dag uit wat de Democraten kunnen met die meerderheid. Want de wensen zijn duidelijk: Amerika moet betaalbaarder worden, de Iran-oorlog moet stoppen en de inzet van ICE-agenten moet veranderen. President Trump dreigde direct om z'n veto in te zetten, als het volgens hem de verkeerde kant op gaat. Maar Trump moet ook oppassen dat de Republikeinse partij wel achter hem blijft staan.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Hormoonverstorend bestrijdingsmiddel wordt verboden

1 week 6 days ago

Een veelgebruikt bestrijdingsmiddel met een hormoonverstorende stof mag niet meer worden gebruikt. Dat heeft het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) besloten.

Het gaat om de schimmelbestrijder Pitcher van de producent Adama die veel in de land- en tuinbouw wordt gebruikt. Dit product bevat de stof fludioxonil, die schadelijk is voor mensen, dieren en natuur.

21.000 kilo

Fludioxonil is hormoonverstorend, zo concludeerde het Europese Agentschap voor Voedselveiligheid (EFSA) in een onderzoek van 2024. Hormoonverstorende bestrijdingsmiddelen zijn sinds 2009 in de Europese Unie niet toegestaan.

Het intrekken van het gewasbeschermingsmiddel door Ctgb komt na een rechterlijke uitspraak afgelopen zomer. De rechter oordeelde dat Pitcher niet toegelaten had mogen worden en dat het middel daarom zo snel mogelijk van de markt moet verdwijnen.

Een woordvoerder van Ctgb laat weten dat met de kennis van nu het middel niet zou zijn toegelaten. "Het gebeurt zelden dat de toelating van middelen na een herbeoordeling wordt ingetrokken."

Deze zaak werd aangespannen door milieuorganisatie Pesticide Action Network (PAN). Sjoerd van de Wouw, onderzoeker bij PAN, vindt dat de intrekking "bizar lang" heeft geduurd. "Pas vanaf 2018 wordt beoordeeld of stoffen hormoonverstorend zijn of niet. Maar toen was fludioxonil al toegelaten op de markt en kwam er pas in 2024 een inhoudelijke beoordeling."

De organisatie wijst erop dat er naast Pitcher nog 23 andere bestrijdingsmiddelen met fludioxonil in Nederland worden gebruikt. "Het is een breed gebruikt middel", zegt Van de Wouw.

Een woordvoerder van Ctgb geeft aan dat hormoonverstoring sinds vorig jaar onderdeel is van de beoordeling van middelen. Deze procedure was gericht op Pitcher, zegt de woordvoerder. Daarom heeft de intrekking betrekking op dat specifieke product. "Er wordt bestudeerd wat deze uitspraak betekent voor de toelating van andere producten."

Per jaar wordt zo'n 21.000 kilo fludioxonil in Nederland gebruikt. Bijvoorbeeld bij dompelbehandeling van bloembollen en knollen en bij de teelt van vaste planten en bloemisterijgewassen. "Met name boeren en omwonenden van landbouw worden veel aan dit middel blootgesteld", zegt Van de Wouw.

300 producten

Maar er zijn ook restanten teruggevonden op allerlei groenten en fruit. In een analyse van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is fludioxonil op meer dan 300 van de ruim 2200 geteste producten teruggevonden; van aardappelen en aardbeien tot tomaten en druiven. "Van de hormoonverstorende stoffen wordt fludioxonil het meest op groenten en fruit teruggevonden als restant", zegt Van de Wouw.

"Bij consumptie vormt het vooral een risico voor zwangere vrouwen en jonge kinderen", zegt Van de Wouw. Hij wijst daarbij op een breed scala aan risico's. "Allerlei kankers, parkinson, astma, allergieën en hart- en vaatziekten", zegt Van de Wouw.

De producent van Pitcher is om een reactie gevraagd. "We waren niet direct betrokken bij de rechtszaak tussen PAN en Ctbg. Dus we nemen kennis van de uitspraak en zullen ons daarbij neerleggen", zegt Jan-Willem van der Klugt, bloembollenmanager bij Adama.

Het gebruik van Pitcher is vanaf mei 2027 verboden.

Filipijnse politie bevestigt: kinderporno op apparaten vader Meghan Markle

1 week 6 days ago

Op apparaten van Thomas Markle, de vader van Meghan Markle, staat inderdaad kinderporno. Dat heeft de Filipijnse politie bevestigd na een onderzoek, schrijft South China Morning Post.

Vorige maand schreef de Britse krant The Sun dat Meghans broer in het huis van hun vader, op de Filipijnen, op zoek was naar een telefoon. Bij die zoektocht vond Thomas Markle junior een telefoon met daarop een video van 15 minuten met beelden van naakte, jonge meisjes. Later vond hij meer schokkend materiaal.

Markle junior stapte naar de Filipijnse politie en leverde daar drie geheugenkaarten en een mobiele telefoon in. De politie stelde toen een onderzoek in.

De 82-jarige Thomas Markle senior is op dit moment niet op de Filipijnen. Hij verblijft in een verzorgingstehuis in de Verenigde Staten, waar hij herstelt van een beroerte.

Onderzoek in Mexico

Het onderzoek is nog in volle gang, benadrukte de Filipijnse politiechef. Er moet nog worden onderzocht waar de beelden vandaan komen, "wie er verantwoordelijk voor is en of er Filipijnse wetten zijn overtreden".

Ook in Mexico loopt een onderzoek naar Markle senior. Daar werd gisteren een opslagruimte doorzocht waar Markle spullen had staan. De eigenaar van de opslagruimte had gemeld dat Markle al twee jaar geleden was gestopt met het betalen van de huur, maar zijn spullen nog niet had opgehaald.

Bedroefd

Meghan Markle reageerde vorige maand dat ze "diep bedroefd" was over het nieuws dat haar vader kinderporno zou bezitten. "Mijn gedachten gaan uit naar alle kinderen die mogelijk schade hebben ondervonden", liet ze weten via een woordvoerder.

Ook zei ze dat ze hoopt dat mensen nu begrijpen waarom ze al lang geen contact meer heeft met haar vader. Al in 2018 was ze naar eigen zeggen geïnformeerd over "verontrustende en schokkende beschuldigingen jegens mijn vader".

HEMA 100 jaar: hoe blijft een winkel een eeuw lang overeind?

1 week 6 days ago

Van producten betalen met een kwartje naar contactloos pinnen voor een robotknuffel. Na precies 100 jaar is HEMA nog steeds onderdeel van het winkelstraatbeeld. Hoe is het daarin geslaagd?

Op 4 november 1926 openden de deuren van de eerste Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam. Voor 25 of 50 cent kocht je 'alledaagse huishoudartikelen'. Door die lage prijzen kwam HEMA al snel bekend te staan als armeluiswinkel. Rijke Nederlanders wilden er niet gezien worden.

In 100 jaar tijd heeft de winkelketen veel veranderingen doorgemaakt. De rookworst en tompouce kwamen in beeld, de winkel schudde het oude imago van zich af en groeide door tot meer dan 500 winkels in Nederland, zo'n 200 winkels in het buitenland en een webshop.

Uitdagende markt

Het komt niet vaak voor dat een Nederlandse winkel 100 wordt. Onder meer De Bijenkorf, Peek & Cloppenburg en Blokker gingen HEMA voor als jubilerende warenhuisketen, maar ook die winkels hebben het niet altijd even makkelijk gehad.

Zo maakte Blokker een doorstart, sluit binnenkort na 110 jaar de vestiging van Peek & Cloppenburg op de Dam in Amsterdam en geeft ook De Bijenkorf toe in een 'uitdagende markt' te zitten.

Ook Ronald van Zetten, CEO van HEMA van 2003 tot 2015, en inmiddels adviesgever aan andere winkelketens, ziet dat het niet vanzelfsprekend is dat een winkel de 100 haalt. Veel andere ketens, waar V&D misschien het bekendste voorbeeld van is, hielden het niet vol.

Hema heeft ook medewerkers die al lang bij de winkelketen werken, zoals Rob, die er al 43 jaar werkt:

Van Zetten was later zelf betrokken bij de herstart van de V&D als webwinkel. "Je moet als winkel aantrekkelijk blijven, maar het opbouwen van een reputatie is daarin minstens zo belangrijk", zegt hij. Winkels moeten zich volgens Van Zetten blijven aanpassen aan de moderne tijd, maar daarin wel trouw blijven aan de basis van het winkelconcept.

Daar sluit Corine Noordhoff, bijzonder hoogleraar Retail Marketing aan de Rijksuniversiteit Groningen, zich bij aan. Dat de V&D het niet haalde, en de HEMA wel, komt volgens haar deels doordat de winkel geen keuzes meer maakte. "De winkel wilde alles voor iedereen zijn. Dat was een beetje te ver van hun kern af. Het is niet de hoofdoorzaak waardoor ze het niet haalden, maar het heeft er zeker mee te maken", zegt ze.

Ook voor HEMA leek het halen van dit jubileum een paar jaar geleden allerminst vanzelfsprekend. Zo was het warenhuis een tijd lang in handen van private-equity investeerders met hoge schulden. Later kwam het in handen van investeerders die de keten overnamen met geleend geld, waardoor HEMA hoge rentelasten betaalde.

Het gevolg was jarenlang verlies, waardoor winkels niet werden vernieuwd en investeringen in het merk achterbleven. Na flink wat eigenaarswisselingen boekt het bedrijf inmiddels onder de familie Van Eerd, ook de eigenaren van Jumbo, meer omzet en meer winst.

Oud-CEO Ronald van Zetten noemt de periode een roerige tijd met veel gezichten. "De winkels hebben veel stootjes te verduren gehad in die tijd. Nu zijn ze er echt weer bovenop gekrabbeld."

Moderne tijd

Niet alleen intern, ook daarbuiten kreeg de winkel met veel uitdagingen te maken. Retaildeskundige Rupert Parker Brady zegt dat het voor een winkelketen belangrijk is om jezelf elke dag te bewijzen in een tijd waarin online winkelen, snelle mode en budgetwinkels zoals Action hard groeien. "De concurrentie zit niet stil. Je moet ernaar streven dat mensen een reden blijven hebben om naar de winkel toe te komen", zegt Parker Brady.

Naast bijzonder hoogleraar is Corine Noordhoff hoofd data bij AS Watson, het moederbedrijf van Kruidvat. Ze ziet het belang van data in de manier waarop winkels werken. "De wereld is nu heel anders dan toen, de concurrentie is heel anders en je weet door alle data nu zoveel meer van je klant. Je moet dan echt nadenken hoe je slim daarmee omgaat om de klant aan je te binden."

Dat HEMA nu 100 jaar bestaat is volgens Noordhoff geen garantie dat het zomaar nog 100 jaar kan blijven bestaan. "Winkeliers zoals Hema moeten zich ook in een tijd waarin kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol in ons leven speelt aanpassen. We selecteren nu producten op basis van een gesprek met kunstmatige intelligentie in plaats van een getypte zoekopdracht. Het is belangrijk om daarin bij te blijven en je als winkel aan te passen."

Vaker tweede hoorimplantaat vergoed: 'Niet voor niets twee oren gekregen'

1 week 6 days ago

Volwassenen die aan beide oren doof of ernstig slechthorend zijn, komen nu ook in aanmerking voor een vergoeding van een tweede hoorimplantaat. Dat maakte het Zorginstituut Nederland gisteren bekend.

Kinderen kregen al wel voor beide oren een zogenoemd cochleair implantaat vergoed. Maar volwassenen hadden hier alleen recht op als zij doof zijn door een hersenvliesontsteking, of als ze doof én blind zijn.

Andere ernstig slechthorende of dove volwassen konden maar één apparaatje vergoed krijgen. Bij hun andere oor dragen ze daarom vaak een hoortoestel. Maar voor sommigen werkt dat niet goed genoeg.

Het Zorginstituut bekeek verschillende wetenschappelijke studies en concludeert dat een tweede exemplaar van toegevoegde waarde is. Zo kunnen mensen hierdoor geluiden beter onderscheiden in een rumoerige ruimte. En dat zorgt er weer voor dat ze zelfredzamer zijn en minder snel vermoeid raken, stelt het Zorginstituut.

De vergoeding geldt sinds 27 oktober 2026. Wel wordt per geval bekeken of iemand in aanmerking komt, zegt hoogleraar Hearing & Implants Wendy van Huinck van het Radboudumc in Nijmegen.

Daarvoor moet het zogenoemde "restgehoor" in het oor dat nog geen implantaat heeft "slecht genoeg" zijn, zegt Huinck. Het Zorginstituut verwacht jaarlijks zestig tot honderd patiënten.

Het Oorfonds is blij dat meer mensen een tweede implantaat kunnen krijgen. "Dit is al jarenlang een punt van discussie", zegt Eddy de Ridder. "Terwijl één implantaat veel onhandiger is dan twee, want met één hoor je maar aan één kant."

Gehoor hard achteruit

Alonda van Toor (59) is slechthorend, heeft al één implantaat en wil "dolgraag een tweede". Van Toor is drager van het DFNA9-gen. Mensen met deze aandoening horen tot ongeveer hun veertigste levensjaar goed, waarna hun gehoor plotseling hard achteruit gaat.

In 2021 kreeg ze haar eerste implantaat omdat gehoorapparaten niet meer genoeg hielpen. "Ik hoorde bijna niets meer."

Het implantaat heeft haar leven veranderd. "Nu kan ik weer goed een een-op-eengesprek voeren."

Elektronische piepjes

Een cochleair implantaat wordt aangebracht met een operatie, zegt hoogleraar Huinck. "In het slakkenhuis van het oor worden elektroden geplaatst. Daarmee worden de zenuwuiteinden van de gehoorzenuw gestimuleerd."

Vervolgens hoort iemand - afhankelijk van de plaats van de elektrode - een hoge of lage toon. Dit geluid is elektronisch en klinkt dus anders dan wat mensen zonder gehoorproblemen gewend zijn. Patiënten met een implantaat moeten vaak maanden oefenen voordat ze het geluid begrijpen, zegt Huinck.

"Je brein moet opnieuw leren om te verstaan. In het begin kan het geluid klinken als piepjes. Langzaam ga je geluiden weer herkennen. Bij de een gaat dat snel, bij de ander gaat dat langzamer."

Van Toor is inmiddels helemaal gewend aan haar eerste implantaat. Maar nog steeds loopt ze tegen dingen aan. Links heeft ze nog een gehoorapparaat en hoort ze bijna niets. "Als iemand links van mij iets zegt, moet ik mijn hoofd draaien. Sociaal gezien is dat lastig."

En op straat hoort ze niet goed van welke kant een auto komt. "Daar ben ik erg op mijn hoede."

Ze verwacht dat een tweede implantaat haar leven verder zal verbeteren. Dat is ook niet meer dan logisch, zegt Van Toor. "Ik heb niet voor niks twee oren gekregen."

Spanningen over 'open huwelijk' coalitiepartijen D66, VVD en CDA

1 week 6 days ago

Het minderheidskabinet is al een experiment, maar de komende dagen gaan de regeringspartijen nog een stap verder met experimenteren: ze mogen elkaar in het uiterste geval loslaten bij stemmingen over het belastingplan, zo hebben de coalitiepartijen D66, VVD en CDA afgesproken.

Ze mogen los van elkaar meerderheden zoeken bij de oppositie en ze mogen zelfs vóór belangrijke, financiële plannen stemmen waar de ander tegenstemt. In Den Haag weet niemand zeker of dat politiek lukt en welke plannen met het land eruit gaan rollen.

Debat live volgen

Het debat over het belastingplan in de Tweede Kamer is te volgen in een livestream op NOS.nl en NPO Politiek en Nieuws. Het debat is ook te volgen in een liveblog op NOS.nl.

"Een unieke situatie", noemt een minister van het minderheidskabinet-Jetten het achter de schermen. De Tweede Kamer debatteert vanmiddag over het belastingplan van het kabinet en dan wordt duidelijk hoe dat loslaten er in de praktijk uit kan zien. Dat kan heel spannend worden, zeggen Haagse betrokkenen. Vanmiddag wordt de onderlinge band van de coalitiepartijen direct getest.

Casinopolitiek

Het kabinet heeft de financiële plannen voor volgend jaar opnieuw aangepast. Die zoveelste aanpassing kwam er in de hoop dat er genoeg partijen voor gaan stemmen, omdat er voor iedereen wat leuks in zit, maar zekere steun in Tweede en vooral Eerste Kamer is nog steeds niet geregeld.

Regeringspartij CDA is daarom gefrustreerd en kritisch op het kabinet. Die partij wil zekerheid dat de belangrijke financiële plannen door de Eerste Kamer komen. Het frustreert CDA-leider Bontenbal dat het in de coalitie niet lukt om samen een aanbod neer te kunnen leggen waarmee die senaatsmeerderheid gegarandeerd is.

Bontenbal doelt daarmee op de VVD, maakte hij in het tv-programma Eva duidelijk. "De VVD wil niet een stukje op vermogen bewegen", zei de CDA-leider. En door de meest vermogenden meer te belasten, zou het kabinet wel de steun van Pro kunnen binnenhalen. Dat het kabinet er in plaats daarvan voor koos om af te wachten en maar te kijken welke partijen tegen durven te stemmen, vond Bontenbal zelfs "casinopolitiek".

'Kiezen voor chaos'

Dat de CDA-leider zo fel kritiek uit op dat de coalitie te weinig voor elkaar krijgt en zijn eigen plan trekt, wordt in een deel van het kabinet geduid als kiezen voor chaos. Men weet niet wat daar uitkomt. Maar Bontenbal zegt dit dus juist te doen om chaos te voorkomen.

De CDA-leider opereert niet helemaal solo. In de coalitie hebben ze afgesproken dat het nu aan de Kamer is om tot meerderheden te komen voor de financiële plannen. En er is ook afgesproken dat de regeringspartijen daarbij verschillend mogen stemmen. Wel zijn er spelregels afgesproken in dit 'open huwelijk', ze moeten elkaar niet verrassen en er valt te horen dat afspraken uit het coalitieakkoord staan. De ruimte ligt dus vooral in wat ze nog niet met elkaar hebben afgesproken.

Eerste test met Pro-plan

Vandaag in het belastingdebat komt er vanuit Pro en Volt een plan om vermogenden toch meer te belasten. Het belooft de eerste test te worden van deze losse aanpak in de coalitie. Over dat voorstel van Pro en Volt praat namelijk ook het CDA mee, al zou dat slechts nog op hoofdlijnen zijn. Het wordt volgens betrokkenen heel spannend wat daarmee gaat gebeuren. De VVD blokkeerde aan de onderhandelingstafel tot nu toe deals om vermogenden meer te belasten.

"Wat als het CDA amendementen gaat steunen die de VVD eerder niet te dragen vond", vraagt een betrokkene zich af. Mogen ze echt zo ver gaan? En kan de onderlinge band in de coalitie dat wel aan?

Men weet het nog niet in Den Haag, want dit is een nieuw experiment binnen het experiment minderheidskabinet. Volgens een kabinetsbron was het nodig om het zo te proberen te 'forceren' want de boel zat ook 'klem'.

Bij het debat vandaag hoeft nog niet alles duidelijk te worden want de stemmingen erover zijn nu nog niet. En in de tussentijd kan er bijvoorbeeld ook een rechtse meerderheid voor andere plannen geregeld worden. Er zijn meer mogelijkheden nu de regeringspartijen niet meer per se samen optrekken bij de grote, financiële plannen. Dus achter de schermen wordt er door partijen nu druk afgetast wat er allemaal kan. Maar plannen over links of rechts hebben eigenlijk altijd het CDA nodig.

Pijlen op Financiën

In het debat vandaag over het belastingplan zullen de pijlen zich ook richten op het ministerie van Financiën en niet alleen omdat er nog geen zekere meerderheden zijn. Meerdere partijen zijn boos dat Financiën de verbouwing van het systeem van Box 3, de vermogensbelasting, niet gedekt heeft. Tegenover de rekening van ruim 17 miljard staat geen plan hoe dat betaald moet worden.

"Dit is de grootste belastingzwendel ooit van een minister van Financiën", zegt ChristenUnie-Kamerlid Grinwis zelfs, opmerkelijk want het kabinet kijkt voor veel financiële plannen naar zijn partij. Bij Pro willen ze dat vermogenden die rekening gaan betalen, maar ze vinden dat met het plan van Heinen alle Nederlanders nu moeten betalen voor een "miljardencadeau aan de grootste vermogens".

En waar Financiën hoopte bijvoorbeeld BBB en Mona Keijzer gerust te stellen met uitstel van de hogere btw op sierteelt, bloemen dus, is dat in de praktijk niet gelukt. Zij zijn teleurgesteld dat het kabinet slechts geld heeft uitgetrokken om de maatregel drie maanden uit te stellen.

Meer dan 1,7 miljoen neppe Pokémon-kaarten onderschept in Rotterdamse haven

1 week 6 days ago

De douane heeft in de haven van Rotterdam meer dan 1,7 miljoen nagemaakte Pokémon-kaarten in beslag genomen. Bij een controle van een zeecontainer stuitte een douanier op de kaarten en twijfelde aan de authenticiteit ervan. Na nader onderzoek bleek dat het om vervalsingen ging.

De container werd afgelopen mei gecontroleerd op de Maasvlakte. Hoewel de douanemedewerker die de kaarten als eerste aantrof al snel twijfelde aan de echtheid ervan, was het oordeel van een specialist in namaakartikelen nodig om dit met zekerheid vast te stellen. Die zag dat kleuren op de kaarten uit de container anders waren dan gebruikelijk.

Ook viel op dat er geen copyright op de kaarten stond, net als dat het gebruikte papier anders was. Uiteindelijk heeft merkhouder Nintendo bevestigd dat de kaarten niet echt waren. Daarna zijn ze vernietigd.

De kaarten waren verdeeld over 142.800 pakjes en gestopt in 9300 dozen. De douane meldt in een verklaring dat deze dozen opgestapeld 515 meter hoog zou zijn, bijna drie keer de Euromast.

Miljonair door Pokémon-kaarten op zolder

Bijzondere Pokémon-kaarten kunnen een enorme financiële waarde vertegenwoordigen. Vorige maand werd bekend dat een Brit, een gepensioneerde huisschilder, miljonair werd door de kaarten die jarenlang bij hem op zolder lagen. Na een veiling bracht zijn collectie omgerekend 1,8 miljoen euro op.

En toen in september vanwege het dertig jarig bestaan van Pokémon een speciale set kaarten werd uitgebracht, ontstond hier een ware run op. Honderden mensen stonden in Nederland hiervoor voor in de rij.

De duurste Pokémon-kaart ooit ging begin dit jaar voor 14 miljoen euro over de toonbank. Dit was een versie met daarop een tekening van het karakter Pikachu, uitgegeven in 1998. Hiervan waren er maar veertig gemaakt, de kaart verkeerde in een perfecte staat.

Deense acteur maandenlang voorgelogen over droomproject en stiekem gefilmd

1 week 6 days ago

De Deense acteur en komiek Rasmus Wallbridge was dolblij dat hij een film mocht maken. Zijn droom ging in vervulling, dacht hij. Maar na maandenlang werken aan de 'film' kreeg Wallbridge te horen dat hij genept was. Hij was nietsvermoedend de hoofdrolspeler geweest van een verborgen tv-show.

Tv-programma Alle elsker Rasmus (Iedereen houdt van Rasmus) heeft in Denemarken tot een storm van kritiek geleid. De zes afleveringen zijn offline gehaald en de makers hebben hun excuses aangeboden aan Wallbridge.

De komiek trad gisteravond voor het eerst weer op en kreeg bij opkomst een staande ovatie van het publiek. "Het was ontroerend en geweldig om te zien", zei een toeschouwer na afloop tegen Deense media. Hij omschreef het als "een knuffel van op afstand" voor de man die ongevraagd in een mediastorm was terechtgekomen.

Truman Show-achtig

De situatie doet denken aan de Amerikaanse film The Truman Show. In die film uit 1998 komt hoofdrolspeler Jim Carrey erachter dat zijn leven volledige in scène is gezet. Zijn naasten blijken allemaal acteurs in een soort realitysoap. Hoofdpersonage Truman Burbank brengt zijn leven door op een grote filmset.

Bij Alle elsker Rasmus waren zo'n 150 vrienden, acteurs, bekendheden en collega-acteurs van de Deense dertiger onderdeel van het complot. Ze wisten dat Rasmus niet echt een film mocht maken, maar speelden het mee. In sommige gevallen werd hij door hen ook stiekem gefilmd voor het programma van zender TV2, een publieke omroep.

Reactie gemanipuleerd

In de laatste aflevering van het programma krijgt Wallbridge in een lege bioscoopzaal te horen dat het filmproject in scène is gezet. Dit wordt hem verteld door zijn vriend en initiatiefnemer van de show, Martin Johannes Larsen. Geluidsdeskundigen hebben vastgesteld dat de reactie van de hoofdpersoon op de bekendmaking is gemanipuleerd door de programmamakers.

De harde lach van Wallbridge is een kopie gebleken van een eerdere lach, met knip- en plakwerk eronder gemonteerd. Deze ontdekking heeft de verbijstering over de werkwijze van het team verder aangewakkerd. Larsen heeft op Instagram spijt betuigd aan zijn vriend.

"Dit is pesten van het ergste soort", schreef de hoofdredacteur van krant Politiken in een opiniestuk over het programma. Cultuurminister Zenia Stampe noemde de tv-show schandalig en onethisch. Premier Mette Frederiksen sprak gisteren de hoop uit dat deze "ongelukkige kwestie" programmamakers en media aan het denken zet.

Nooit meer zoiets maken

Wallbridge heeft niet in het openbaar gereageerd. Via sociale media heeft hij TV2 wel opgeroepen om dit soort programma's nooit meer te maken. "Ik heb besloten om me volledig te richten op mijn komende show", schreef hij afgelopen zondag in een verklaring.

Dat optreden was gisteravond in Hanstholm. De stand-upcomedian kreeg daar dus een warm onthaal. Wallbridge zei op het podium niets over de rel rondom Alle elsker Rasmus. "Ik denk niet dat je hem moet lastigvallen door steeds maar te vragen hoe het met hem gaat. Als hij zich slecht voelt, voelt hij zich slecht", zei iemand voorafgaand aan het optreden tegen journalisten.

Omwonenden dienen claim in tegen Chemours om pfas-schade

1 week 6 days ago

Inwoners van de regio Dordrecht zijn gezamenlijk een rechtszaak gestart tegen Chemours. Ze willen het bedrijf via de rechter aansprakelijk stellen voor pfas-vervuiling in de omgeving.

De stichting PFAS Vrij Green Claim wil namens ruim een half miljoen omwonenden verdere pfas-uitstoot door het bedrijf stoppen en eist compensatie voor schade die door pfas-uitstoot zou zijn veroorzaakt, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

Pfas is de verzamelnaam voor duizenden niet afbreekbare giftige chemicaliën. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan. Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend.

De chemische fabriek Chemours stoot al tientallen jaren pfas uit, al is de hoeveelheid flink afgenomen. Tot 2012 gebruikte het bedrijf de pfas-stof pfoa, die in de lucht en in het oppervlaktewater terechtkwam. Onderzoeken hebben uitgewezen dat mensen die lang dicht bij de fabriek woonden hogere pfoa-concentraties in hun bloed hadden dan gemiddeld. Bijna alle mensen in Nederland hebben pfas in hun bloed, blijkt uit onderzoek.

Schriftelijke reactie Chemours

"Chemours heeft de dagvaarding van Stichting PFAS Vrij Green Claim ontvangen. We zullen deze zorgvuldig bestuderen. We begrijpen dat er in de omgeving vragen en zorgen zijn over pfas en onze activiteiten. Die nemen we serieus.

De afgelopen jaren hebben we grote stappen gezet om emissies verder terug te dringen en we blijven investeren in technologie en maatregelen om deze verder te verminderen en op een verantwoorde manier te produceren.

In Dordrecht maken we essentiële materialen voor belangrijke toepassingen, onder meer in medische technologie, halfgeleiders, de groene energievoorziening, transport en defensie. Onze inzet is om deze materialen veilig en verantwoord te produceren, met voortdurende aandacht voor verdere emissiereductie.

We vinden het belangrijk om de inhoud en de specifieke claims in de dagvaarding eerst zorgvuldig te beoordelen voordat we daarop inhoudelijk reageren. Daarom lopen we op dit moment niet vooruit op de afzonderlijke juridische claims."

Volgens de stichting maken veel omwonenden zich zorgen om hun gezondheid. "Deze zaak gaat niet alleen over milieuvervuiling maar vooral over de gevolgen voor honderdduizenden mensen die jarenlang hebben geleefd zonder te weten aan welke stoffen zij werden blootgesteld", zegt advocaat Michael Bacon, die de stichting bijstaat.

"Wij verdienen als omwonenden erkenning, herstel en een veilige en gezonde leefomgeving", zegt bestuurslid Anneke van Veen.

Onderzoek

Het is niet de eerste keer dat het bedrijf zich voor de rechter moet verantwoorden. Eerder spanden de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden een zaak aan tegen het bedrijf en haar voorganger DuPont. In een tussenvonnis in 2023 gaf de rechtbank de gemeenten deels gelijk over geleden schade door de pfas-uitstoot.

Vorig jaar deed de politie nog een inval bij het bedrijf in het kader van een omvangrijk strafrechtelijk onderzoek naar de vervuiling. Dat onderzoek bevindt zich volgens het OM in een vergevorderd stadium maar loopt nog.

Epstein-files, afzetting of corruptie aanpakken, wat gaan Democraten doen met hun macht?

1 week 6 days ago

Een blue wave is over Amerika gespoeld. De Democraten hebben zowel de meerderheid in de Senaat als het Huis van Afgevaardigden behaald.

In januari worden de nieuwe leden beëdigd en de Democraten hebben grootse plannen om Trump in de laatste twee jaar van zijn presidentschap te dwarsbomen. Wat kunnen de Democraten eigenlijk doen als ze straks het Congres domineren?

Eerst een stapje terug, want wat doet het Congres precies?

Het Congres bestaat uit het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. De 435 leden van het Huis stemmen over wetgeving, kunnen onderzoeken starten en documenten opvragen. Ook heeft het Huis de macht over de portemonnee. Alles wat uit de schatkist wordt gehaald, moet langs het Huis.

Dan de Senaat, die bevestigt de benoeming van kabinetsleden, ambassadeurs en rechters, waaronder die van het Hooggerechtshof. Een meerderheid in de Senaat kan Trumps genomineerden blokkeren.

Bezuinigingen terugdraaien

Democratische leider Hakeem Jeffries heeft vandaag grote plannen aangekondigd, onder meer het terugdraaien van de bezuinigingen op gezondheidszorg door de Big Beautiful Bill. Ook willen de Democraten de kosten van levensonderhoud omlaag krijgen door nieuwe wetten te introduceren. Dat ligt binnen de bevoegdheden en door de Democratische meerderheid zouden ze nieuwe wetten makkelijk kunnen aannemen.

Toch betekent dat niet meteen dat de voorstellen werkelijkheid worden. De Amerikaanse president heeft namelijk een veto, waarmee hij bepaalde plannen kan afschieten. President Trump zei vannacht in een interview met The New York Times dat hij best wilde samenwerken met de Democraten. Iets later plaatste hij echter ook een afbeelding van een rode pet met het woord 'VETO' erop op zijn platform Truth Social.

Het veto kan wel weer worden teruggedraaid, maar daar is in de Senaat een tweederdemeerderheid voor nodig. Die haalt de Democratische partij niet, maar er kunnen straks Republikeinen met de Democraten meestemmen.

Dat is niet onrealistisch, legt Amerika-deskundige Casper Thomas uit, omdat Republikeinen nu gaan nadenken over hoe ze zich willen opstellen naar de presidentsverkiezingen in 2028 toe. "Republikeinen moeten gaan nadenken welke keuzes populair gaan zijn voor kiezers richting 2028", zegt Thomas. Als ze niet stemmen voor het terugdraaien van de bezuinigingen op gezondheidszorg, dan zou dat de Republikeinen kunnen achtervolgen.

Geldstromen familie Trump

Waar de Democraten waarschijnlijk het snelste mee aan de slag gaan, zegt Thomas, zijn de anti-corruptie-onderzoeken. "Lawyer up", schreef een Democratisch Congreslid vandaag al op Instagram. Oftewel: "ga maar advocaten regelen".

Volgens Thomas zijn deze onderzoeken niet alleen het meest haalbaar, maar ook het meest zichtbaar. Overheidscorruptie was een belangrijk thema deze verkiezingen. Democraten wezen veelvuldig naar de 2,7 miljard dollar die Trump sinds de start van zijn tweede termijn heeft verdiend, onder meer dankzij crypto- en aandelenhandel.

Ook de internationale zakendeals van Trumps schoonzoon Jared Kushner staan mogelijk op de agenda. Kushner was betrokken bij onderhandelingen over vrede in Oekraïne, Gaza en Iran, maar heeft daar ook zakelijke belangen.

De Epstein-files

Mogelijk willen de Democraten in het Huis ook de omgang met de Epstein-dossiers door de regering onderzoeken en zou er wetgeving kunnen worden ingevoerd die alle Epstein-files openbaar maakt.

Democraten hebben gezegd zich te willen richten op Trumps banden met de overleden zedendelinquent. In een rapport wordt beweerd dat Trump "actief heeft deelgenomen aan het seksueel misbruik van jonge vrouwen door Jeffrey Epstein". Trump ontkent dat.

Derde afzettingprocedure?

De Democraten zouden ook opnieuw een afzettingsprocedure kunnen starten tegen president Trump. Dat deden ze ook al in 2018, en later in 2021, vanwege zijn rol bij de gewelddadige bestorming van het Capitool op 6 januari. Beide keren sneuvelde de afzettingsprocedure in de Senaat.

Thomas ziet het niet gebeuren dat de Democraten opnieuw een afzettingsprocedure gaan inzetten. "Zo'n procedure kost veel tijd, en Trump is al onderweg naar de uitgang", zegt Thomas.

Amerikaanse media werpen ook de mogelijkheid van een afzettingsprocedure van Defensieminister Pete Hegseth op. Daarvoor is een meerderheid in het Huis nodig. Voor een veroordeling en verwijdering uit het ambt is een tweederdemeerderheid in de Senaat vereist.

Maar ook die procedures duren lang, zegt Thomas. Hij ziet eerder gebeuren dat Trump zelf Hegseth de laan uitstuurt. "Er moeten altijd wat koppen rollen als het niet goed gaat", zegt Thomas. "Hegseth is het gezicht van impopulair buitenlandbeleid."

Trump ontkent vooralsnog dat hij kabinetsleden zou willen ontslaan.

Wereld reageert op verlies Republikeinen: optimisme in Europa, Moskou haalt schouders op

1 week 6 days ago

Veel buitenlandse leiders hebben positief gereageerd op de overwinning van de Democraten bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, waarbij de partij de controle kreeg over zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat. Rusland en China reageerden terughoudend.

De Spaanse sociaaldemocratische premier Pedro Sánchez stelde op X dat de Amerikaanse kiezer zich heeft uitgesproken "tegen beleid dat mensen alleen maar armer maakt". Ook noemde hij de uitslag een afwijzing van haat, machogedrag, klimaatontkenning en privileges voor de elite.

Volgens Sánchez past de uitslag in een bredere internationale ontwikkeling. "Dat zagen we eerder al in Brazilië. Nu is het ook in de Verenigde Staten gebeurd. En binnenkort zal hetzelfde in Spanje gebeuren", schreef hij, wijzend naar (radicaal-)rechtse politici die campagne voeren voor de komende Spaanse parlementsverkiezingen.

Iran reageert positief

De Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa zei in de verkiezingsuitslag "een nieuw tijdperk in de internationale betrekkingen" te zien. Volgens hem hebben de Amerikanen zich duidelijk uitgesproken door de macht in het Congres aan de Democraten te geven.

De Duitse minister van Defensie Pistorius sprak van een "historische overwinning" voor de Democraten. Tegelijkertijd benadrukte hij dat Duitsland de samenwerking met Washington voort zal zetten en contact zal blijven onderhouden met zowel Democraten als Republikeinen.

In Iran werd de uitslag eveneens met instemming ontvangen. Parlementsvoorzitter Ghalibaf stelde op X dat de Amerikaanse kiezer "nee heeft gezegd tegen oorlog". Overigens heeft ook president Trump tegen Amerikaanse media gezegd dat hij dacht dat de oorlog met Iran mogelijk heeft bijgedragen aan de zware nederlaag van zijn Republikeinse partij.

Musk en Texas

Ook techmiljardair Elon Musk, die honderden miljoenen dollars uitgaf aan de campagne van de Republikeinse Senaatskandidaat Ken Paxton in Texas, reageerde op de uitslag. Op zijn platform X schreef hij sarcastisch, met een schouderophalende emoji: "Blijkbaar hebben mijn verkiezingsbeïnvloedende ruimtelasers deze keer niet gewerkt."

De Senaatszetel ging naar de Democraat James Talarico. Die kwam in zijn overwinningsspeech ook terug op de financiële steun van Musk aan zijn politieke tegenstander. "We hebben een boodschap gestuurd aan megadonor-miljardairs: in deze staat en in dit land is de macht aan het volk."

De speech van Talarico:

In Frankrijk grepen verschillende politici de uitslag aan om parallellen te trekken met de binnenlandse politiek. Partijleider Marine Tondelier van de Groenen noemde de nederlaag van Trump een afrekening met onder meer racisme, vrouwenhaat en klimaatontkenning. De sociaaldemocraat Raphaël Glucksmann sprak van "een overwinning voor de democratie en het fatsoen".

De Franse minister van Economie Lescure sloeg een meer genuanceerde toon aan. Hij erkende in gesprek met de Franse nieuwszender BFMTV dat Trump door de uitslag op binnenlands terrein was verzwakt. Maar op internationaal vlak blijft hij "de touwtjes in handen houden", zei Lescure, die ook het "onvoorspelbare karakter" van Trump benoemde.

Oekraïne en Rusland

De vicevoorzitter van het Europees Parlement Christel Schaldemose zei op X voorzichtig optimistisch te zijn over de verkiezingsuitslag. "Niet omdat nu ineens alles ten goede zal veranderen, maar omdat dit de steun aan Oekraïne, de groene transitie en de betrekkingen met de rest van de wereld ten goede zou kunnen komen."

"Maar de Europese Unie moet doorgaan op de ingeslagen weg om sterker te worden en op eigen benen te staan. Daar valt niet over te onderhandelen", schreef ze.

Vanuit Rusland klonk een ander geluid. Viceminister Rjabkov van Buitenlandse Zaken zei, geciteerd door het staatspersbureau RIA, dat de houding van de leiding van de Democratische Partij tegenover Rusland "uitgesproken negatief" is. "Daar is niets nieuws aan." Verder zei Rjabkov dat de "koers" ten opzichte van buitenlands beleid niet afhing van "de schommelingen van de politieke barometer in andere landen."

China

China reageerde terughoudend op de uitslag. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de verkiezingen "een Amerikaanse binnenlandse aangelegenheid" en zei dat Peking bereid blijft samen te werken met Washington, de communicatie te versterken en meningsverschillen te beheersen.

Amsterdamse burgemeester sluit partycentrum na nieuwe geweldsincidenten

1 week 6 days ago

Burgemeester Halsema heeft een partycentrum in Amsterdam-Sloterdijk voor drie maanden gesloten. Die keuze is gemaakt omdat er in korte tijd meerdere keren ernstig geweld is gepleegd.

Op 6 september was er een schietpartij en op 24 oktober een mishandeling. Omstanders hinderden daarbij de hulpverleners. Volgens de burgemeester is het risico op nieuwe geweldsincidenten te groot en moet het centrum daarom dicht.

De schietpartij in september was 's nachts. Tijdens een feest werd op de dansvloer een man beschoten. Die werd naar het ziekenhuis gebracht. Enkele tientallen mensen stonden buiten bij het partycentrum, maar de politie kon geen dader aanhouden.

Agressieve gasten

Eind oktober werd op een feest in het partycentrum een vrouw zwaar mishandeld. Zij had in de vroege ochtend ruzie met een andere vrouw, een man bemoeide zich ermee en sloeg de vrouw met een zwaar voorwerp op haar hoofd.

AT5 meldde dat er veel agressieve gasten op dat feest waren. Volgens de politie moesten de toegesnelde agenten hen met de wapenstok op afstand houden. In de chaos kon de verdachte man vluchten.

Voorgeschiedenis

Bij het partycentrum aan de Rhôneweg in Amsterdam werd in 2024 ook al de 26-jarige rapper Bigidagoe doodgeschoten. Hij was daar met een groep vrienden op een festival en kreeg ruzie met iemand. Diegene keerde later terug en vuurde vier kogels op de rapper af. Die overleefde dat niet.

De burgemeester is bang voor meer geweld en gevaar voor omstanders. "Het korte tijdsverloop tussen het schietincident en de mishandeling, in combinatie met de voorgeschiedenis aan incidenten, maken dat een risico op herhaling reëel is", schrijft ze in het bevel tot sluiting van het pand.

Er zijn al wel maatregelen genomen om de situatie te verbeteren, maar dat heeft niet geholpen, schrijft Halsema. De veiligheid van het publiek weegt daarom nu zwaarder dan de belangen van de exploitant, is de conclusie van de burgemeester.