Aggregator

Toekomst minderheidskabinet aan zijden draadje, VVD twijfelt openlijk

6 days 4 hours ago

De sfeer in de coalitie van D66, VVD en CDA is tot het nulpunt gedaald. VVD-leider Yesilgöz wil dat haar coalitiepartners de deal die ze met de linkse oppositie sloten weer intrekken. Doen ze dat niet, dan twijfelt Yesilgöz of ze nog wel door wil.

Maar D66 en CDA zijn dat geenszins van plan. Ze houden ondanks de dreigende woorden van de VVD-leider vast aan het akkoord over aanpassing van het belastingplan. Dat lieten ze gisteravond weten. "Wij gaan niet heronderhandelen."

De aanpassingen die D66, CDA, Pro en Volt willen doen aan het belastingplan zijn "slecht voor Nederland, slecht voor de stabiliteit en bovendien gaan ze in tegen het regeerakkoord", zei Yesilgöz eerder op de avond, onderaan het bordes van haar statige ministerie van Defensie.

"We zijn hierdoor overvallen. Dit is niet de manier waarop we met elkaar moeten samenwerken", zei ze, zichtbaar boos. Dat haar coalitiepartners spraken met Pro en Volt was wel bekend. "We hebben steeds gevraagd hoe het ermee stond, maar we zijn pas een kwartier voor de persconferentie van Klaver geïnformeerd dat er een deal was."

VVD-leider Yesilgöz reageert op de stoep van het ministerie van Defensie op de deal die haar coalitiepartners met oppositiepartijen Pro en Volt hebben gesloten:

D66 en CDA herkennen zich niet in dat beeld. Ze zeggen hun coalitiepartner wel degelijk op de hoogte hebben gehouden van de vorderingen van de onderhandelingen. Ze leggen de bal juist bij de VVD, die volgens hen weigerde om mee te onderhandelen.

De stemmingen over het belastingplan en de voorgestelde aanpassingen staan voor morgenmiddag gepland. Als D66 en CDA daarbij vasthouden aan hun deal met Pro en Volt, dan wil Yesilgöz een "fundamentele reset" van de coalitie.

Wat ze daarmee precies bedoelt legde ze niet uit, maar dat het vertrouwen ver te zoeken is, is wel duidelijk. "Het kan natuurlijk dat D66 en CDA liever een coalitie met Pro hebben. Maar zeg dat dan!", aldus de VVD-leider.

Het was ongetwijfeld niet de reactie waar D66 en CDA op hadden gehoopt, nadat ze tot diep in de afgelopen nacht met Pro en Volt hadden onderhandeld. In het akkoord dat ze sloten wordt er ongeveer 1 miljard euro verschoven van de belasting op arbeid naar die op vermogen. Het is een afzwakking van het oorspronkelijke plan van de oppositiepartijen.

Werkenden en kleine spaarders gaan er dan volgens de vier partijen op vooruit, terwijl er meer gevraagd wordt van vermogenden. Paternotte (D66) en Bontenbal zeiden eerder vandaag dat ze goede hoop hadden dat de VVD ermee in zou stemmen, of tenminste er niet voor zou gaan liggen.

Groot voordeel van zo'n deal over links is dat er dan ook in de Eerste Kamer waarschijnlijk een meerderheid voor het belastingplan is. Maar Yesilgöz ziet de aanpassing als een breuk met het coalitieakkoord, waarin de partijen hebben afgesproken dat ze zullen zorgen voor een stabiel belasting- en vestigingsklimaat voor ondernemers.

Kamerdebat live bij de NOS

Het Kamerdebat over het belastingplan begint om 10.15 uur en is live te volgen via de NOS-app, NOS.nl, NPO 1 en NPO Politiek en Nieuws. Op NPO Radio 1 zijn geregeld updates te horen.

Achter de schermen is te horen dat D66 en CDA niet goed kunnen inschatten wat Yesilgöz precies gaat doen als ze voor de afspraken met de linkse oppositie stemmen. Ze zegt niet met zo veel woorden dat ze dan de stekker uit de coalitie zal trekken. En dus wagen D66 en CDA het er voorlopig op.

Premier Jetten heeft via de Rijksvoorlichtingsdienst laten weten dat hij vanavond niet meer op de uitlatingen van Yesilgöz zal reageren. Morgen wordt hij in de Tweede Kamer verwacht, waar er nogmaals gedebatteerd gaat worden over het belastingplan.

Het kan leiden tot de val van zijn minderheidskabinet, dat minder dan negen maanden geleden aantrad. Het volgde het kabinet-Schoof op, dat ook al sneuvelde ver voordat de regeerperiode van vier jaar erop zat.

Gisteren nam de Tweede Kamer een motie van de ChristenUnie aan, om bij een tussentijdse val van het kabinet eerst te kijken naar een lijmpoging of een nieuwe formatie, en niet meteen nieuwe verkiezingen uit te schrijven.

Man krijgt twaalf jaar cel en tbs voor doden ex-vrouw met mes

6 days 4 hours ago

Een 52-jarige man uit het Gelderse Lent is veroordeeld tot twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging voor doodslag op zijn ex-vrouw. Het 45-jarige slachtoffer werd vorig jaar oktober met tientallen messteken om het leven gebracht.

De vrouw werd in de avond van 2 oktober voor haar woning door verdachte Danny C. aangevallen. Hij stak het slachtoffer onder meer in haar borst, buik en rug. Het slachtoffer raakte zwaargewond en overleed later in het ziekenhuis. Verdachte C. werd kort daarna aangehouden.

Uit onderzoek is gebleken dat het slachtoffer een paar dagen voor de aanval de relatie met C. had beëindigd. Eerder had de man al een huis- en contactverbod opgelegd gekregen nadat hij zich schuldig had gemaakt aan het mishandelen van de vrouw en het bedreigen van hun oudste zoon, schrijft Omroep Gelderland.

Volgens de rechtbank waren de incidenten onderdeel van jarenlange spanningen binnen het gezin "die mede werden veroorzaakt door het drank- en middelengebruik van de man". De laatste incidenten waren voor de vrouw de aanleiding om definitief een punt achter de relatie te zetten.

Geen herinneringen

Tijdens de behandeling van de zaak verklaarde de man dat hij zich niets van het voorval kon herinneren. Hij wilde die avond met het slachtoffer praten, waarna het bij hem "op zwart ging". Ook was hij destijds naar eigen zeggen onder invloed van alcohol en drugs.

Volgens deskundigen is het onwaarschijnlijk dat de verdachte helemaal geen herinneringen heeft aan het steekincident. Er zijn geen medische dan wel neurologische aanwijzingen gevonden voor zo'n totaal geheugenverlies.

Volgens Omroep Gelderland twijfelden ook de rechters openlijk aan de verklaringen van de verdachte waarin hij herhaaldelijk aangaf zich niets te kunnen herinneren.

Geen voorbedachte raad

De rechtbank spreekt van een "opzettelijke" en "gruwelijke" handeling en oordeelt dat C. zich schuldig heeft gemaakt aan doodslag. Volgens de rechters komt dat onder meer door getuigenverklaringen waaruit zou blijken dat de man die avond met het slachtoffer wilde praten.

Het Openbaar Ministerie wilde dat C. veroordeeld zou worden voor moord. Maar de rechtbank gaat daar niet in mee en vindt dat er te weinig bewijs is voor voorbedachte raad. Zo zijn er geen concrete aanwijzingen dat hij vooraf een plan beraamde of dat hij voor het steekincident had besloten om de vrouw om het leven te brengen.

Het feit dat de man die avond een mes bij zich droeg is tevens onvoldoende bewijs van handelen met voorbedachten rade, stelt de rechtbank.

Stoornis

Uit onderzoek blijkt dat de man een licht verstandelijke beperking en een persoonlijkheidsstoornis heeft. Ook kampt C. met ernstige verslavingen. Volgens de deskundigen hadden deze problemen tijdens het steekincident invloed op het gedrag van de verdachte.

De rechtbank heeft dit meegenomen in de strafbepaling, waardoor de opgelegde straf iets lager uitvalt dan de vijftien jaar cel die het OM had geëist. Naast de celstraf en tbs moet C. de nabestaanden van het slachtoffer meer dan 100.000 euro schadevergoeding betalen.

Lid van Italiaanse terreurgroep (74) ontsnapt met touw van balkon van vijf hoog

6 days 4 hours ago

De 74-jarige Leonardo Bertulazzi, voormalig lid van de Italiaanse terreurgroep Rode Brigades, is ontsnapt terwijl hij onder huisarrest stond. De man wist jarenlang uit handen van de autoriteiten te blijven, terwijl hem in Italië een celstraf van 27 jaar wachtte. Toen hij in Argentinië toch werd opgepakt en uitlevering naar Italië dreigde, besloot hij een ontsnapping op touw te zetten

Bertulazzi deed zijn enkelband af, knoeide hier vervolgens mee zodat de autoriteiten geen argwaan zouden krijgen en ging naar het balkon op de vijfde verdieping van het appartement in het centrum van Buenos Aires.

Daarna liet hij zich aan een touw met een klimgordel naar beneden zakken en klom hij over een metalen hek, schrijft de Argentijnse krant La Nación. Beelden van een bewakingscamera laten zien hoe hij op de stoep valt en even blijft liggen.

'Interpol stond al klaar'

Sindsdien ontbreekt elk spoor van de man die in augustus 2024 in Argentinië werd aangehouden. Een paar uur voor de ontsnapping werd zijn laatste beroep om zijn uitlevering tegen te houden afgewezen, schrijft de Italiaanse krant Corriere della Sera.

"Interpol stond al klaar om hem te arresteren en naar Italië te brengen", aldus de krant. Argentijnse media spreken van een filmwaardige ontsnapping.

De bij verstek veroordeelde Italiaan droeg een enkelband, maar wist die af te krijgen zonder dat het argwaan wekte. Hij wist het apparaat voor de gek te houden waardoor de enkelband alsnog een lichaamstemperatuur kon meten.

Pas toen het opviel dat de enkelband geen enkele vorm van beweging registreerde, werd poolshoogte genomen. Agenten troffen in het appartement wel een enkelband aan, maar de zeventiger was nergens te bekennen.

Rode Brigades

De 74-jarige Bertulazzi was lid van de Rode Brigades, een Italiaanse marxistische terreurgroep die in de jaren zeventig en tachtig actief was en achter meerdere ontvoeringen en moordaanslagen op prominenten zat.

Het bekendste voorbeeld is de ontvoering en moord op de voormalige Italiaanse premier Aldo Moro in 1978. Moro werd ontvoerd toen hij met de auto onderweg was naar het parlement. Meerdere lijfwachten van hem werden door de Rode Brigades gedood.

De premier werd ruim vijftig dagen vastgehouden in een appartement en daarna om het leven gebracht. Zijn lichaam werd gevonden in de kofferbak van een Renault die in het centrum van Rome geparkeerd stond.

Een jaar eerder, in 1977, ontvoerde de Genuese afdeling van de Rode Brigades scheepswerktuigkundige Pietro Costa, afkomstig uit een welgestelde familie. Costa kwam na maanden vrij toen er ruim 1,6 miljoen lire aan losgeld was betaald. Het geld werd gebruikt voor het appartement waar premier Moro een jaar later werd vastgehouden.

Status ingetrokken

Bertulazzi werd in 1977 bij verstek veroordeeld tot een gevangenisstraf van 27 jaar voor betrokkenheid bij de ontvoering van Costra en deelname aan een criminele organisatie.

De Italiaan kwam begin deze eeuw aan in Argentinië. In 2004 kreeg hij de vluchtelingenstatus waardoor hij niet kon worden uitgeleverd aan Italië.

In 2024 kwam daar verandering in, niet lang nadat Javier Milei, die bekendstaat om zijn harde migratiebeleid, als president was aangetreden. De vluchtelingenstatus van Bertulazzi werd ingetrokken en hij werd aangehouden.

De Argentijnse regering looft ongeveer een geldbedrag van 12.000 euro uit voor de tip die leidt tot de arrestatie van de voortvluchtige zeventiger.

Jongeren vieren tóch Elfde van de Elfde in Tilburg: 'We kennen onze grenzen'

6 days 5 hours ago

In de sprinter van Den Bosch naar Tilburg zit een groep meiden, verkleed als bijtjes en lieveheersbeestjes. Ze zijn onderweg naar de Elfde van de Elfde in Tilburg, de traditionele opening van het carnavalsseizoen. De meiden proppen zich met z'n allen in de wc in de trein. Als ze weer buitenkomen, is het tijd voor nieuwe alcoholhoudende drankjes.

Eén lieveheersbeestje hangt laveloos tegen een ander lieveheersbeestje aan. De meiden overleggen wat ze met dit lieveheersbeestje gaan doen, want het feest moet nog beginnen. Hoe ga je om met jongeren op het feestterrein?

Die vraag hing afgelopen maanden boven de Elfde van de Elfde in Tilburg. De gemeente wilde vrije toegang voor minderjarigen, omdat carnaval een feest voor iedereen is. Maar de horeca wilde minderjarigen op bepaalde momenten kunnen weigeren. Daarbij speelt mee dat ze vaak veel indrinken, zei Alex Boonmann eerder namens de Tilburgse horeca tegen de NOS.

'Gelijk sterk'

Na meerdere gesprekken spraken de gemeente, horeca en carnavalsstichting af dat iedereen die overlast veroorzaakt of merkbaar onder invloed is van alcohol of drugs geweigerd kan worden. Ook is het aantal NIX18-teams verhoogd, zij spreken minderjarigen aan die alcohol drinken. En op het feestterrein lopen zogenoemde buddy's rond die de beveiliging ondersteunen.

Beveiliger Joshua heeft al vaker gewerkt tijdens carnaval en de Elfde van de Elfde. Vandaag staat hij aan het begin van de Stadhuisstraat, waar het feest traditioneel om 11 over 11 begon.

Het alcoholgebruik onder 12 tot 16-jarigen is in de afgelopen twintig jaar gedaald. Maar de laatste jaren zijn zij wel steeds meer gaan 'bingedrinken', constateert het Trimbos Instituut. In de achttien jaar dat hij beveiliger is, is het alcoholgebruik onder jongeren veranderd, zegt ook Joshua. "En ze drinken vaak gelijk sterk."

Bij minderjarigen controleren Joshua en zijn collega's altijd de ID-kaart. Als ze niet te veel hebben gedronken, mogen ze naar binnen. Als dat wel het geval is, dan roept hij de politie erbij.

Het gebeurt ook weleens dat Joshua in discussie raakt met een ouder. "Met carnaval tolereren sommige ouders dat hun kinderen drinken." Maar zo'n discussie is snel klaar, zegt hij. "We wijzen ze dan op de huisregels."

Samen vieren

In de Stadhuisstraat staat Leandra (40) met haar zoons Tijs (12) en Pim (7). Ze is blij dat ze het feestterrein op mochten. "We moesten even kijken of het ging lukken, maar het is leuk dat we het nu samen kunnen vieren."

Op de Heuvel, het centrale plein in Tilburg, zijn Koen (17) en Nienke (17) met nog een paar vrienden op stap. Ze hebben thuis ingedronken, met toestemming van hun ouders. "Zolang het geen gekkigheid wordt", zegt Koen. "We gedragen ons wel", vult Nienke aan. "We kennen onze grenzen."

Ze hebben de discussie over minderjarigen op het feest meegekregen. "Ik snap het wel vanuit cafés, want als ze alcohol schenken aan minderjarigen krijgen ze een boete", zegt Koen. "Maar ja, ik vind het wel gewoon leuk."

Ook Job (15) en Matthijs (14) gaan vandaag Elf-Elf vieren. Ze zijn blij dat ze het feestterrein op mogen als ze zich gedragen. "Wij horen er ook gewoon bij", zegt Job. "En anders gaan mensen overal in de stad kloten."

Bij de EHBO-tent voor het stadhuis is het aan het begin van de middag nog erg rustig. Rond 16 uur wordt de eerste dronken jongere binnengebracht. "Hij had onderkoelingsverschijnselen", zegt EHBO'er Ad van Laarhoven. "We proberen zijn temperatuur omhoog te krijgen. Hij wordt even nagekeken en als het goed is, gaat hij met opa en oma naar huis."

Aan het einde van de middag wordt het drukker bij de EHBO-post. Drie aangeschoten tieners worden door iemand van de gemeente het stadhuis binnengebracht. Daar krijgen ze een glas water en het advies om naar huis te gaan.

Verder zijn de EHBO'ers vooral druk met andere incidenten. "We hebben een man en een vrouw behandeld die in elkaar waren geslagen", vertelt Van Laarhoven. "Verder mensen die met de fiets waren gevallen, iemand die was gestruikeld en iemand die was gevallen en toen met de hand in glas terecht was gekomen."

Toch is het nog wel te overzien, zegt Van Laarhoven. Ook beveiliger Joshua heeft alles onder controle. Hij heeft twee mensen moeten weigeren "omdat ze te dronken waren". "Maar dat waren meerderjarigen."

Ook horecaondernemer Boonmann zegt dat er nog geen "noemenswaardige incidenten" zijn geweest. "Maar Brabantse nachten zijn lang, dus we zullen met z'n allen waakzaam moeten blijven."

El Salvador bestookt vermoedelijk bendehoofdkwartier in Haïti, premier bedankt Bukele

6 days 7 hours ago

"We hebben onze belofte gehouden". Met die woorden kondigde de Salvadoraanse president Bukele aan het vermoedelijke hoofdkwartier van een van de grootste criminele bendes in Haïti te hebben verwoest.

Het zou gaan om het huis van Wilson Joseph, ook bekend als Lanmò San Jou, de leider van de 400 Mawozo-bende. "De meesten renden weg zonder ook maar terug te vechten," schrijft Bukele op X. "Wat een lafaards!".

Op beelden is te zien hoe helikopters het vuur openen op het complex. Terwijl zwarte rookpluimen boven de gebouwen opstijgen, is te zien hoe tientallen mensen wegrennen van de gebouwen.

Bukele, die niet vies is van enig mediaspektakel, deelde de video op sociale media. Het is een middel dat de autoritaire leider veelal aangrijpt om zijn eigen successen uit te vergroten.

Premier looft president

Twee dagen voor de aanval die zondag plaatsvond, maakte de Bukele zijn doel al duidelijk. "Geef ons het exacte adres, dan vernietigen we het", schreef hij op X. Joseph is niet gedood bij de aanval, die werd uitgevoerd in samenwerking met de Haïtiaanse politie. Over slachtoffers is niets bekendgemaakt.

De Haïtiaanse premier Alix Didier Fils-Aimé heeft vol lof gereageerd op de aanval in zijn land. "Petje af voor president Nayib Bukele", schrijft hij. "Voor uw steun en inzet in de nationale strijd tegen de bendes", aldus de premier.

Offensief opgevoerd

Met de aanval heeft Bukele zijn offensief in Haïti flink opgevoerd. Vorige maand stuurde El Salvador zeker 2000 militairen naar het land vanwege de vermissing van vier Salvadoraanse leden van een internationale veiligheidsmissie. De vier militairen liepen in een hinderlaag, maar wat er daarna met hen is gebeurd is nog altijd onduidelijk.

Eerst werd bericht dat hun lichamen waren gevonden, maar Bukele verklaarde al snel dat de resten niet van de militairen waren. Sindsdien publiceert Bukele aan de lopende band berichten over de militaire operatie in het Caribische land, voornamelijk in het Haïtiaans-Creools.

Zo deelde hij vorige week beelden van soldaten die al marcherend door de straten worden toegejuicht door burgers. "Het lijkt erop dat de bendes niet met ons willen vechten", schreef de president. Met de berichten lijkt Bukele zich te willen positioneren als de redder van het door geweld verscheurde land. Maar verdere informatie over hoelang de militairen in het land blijven of wie de troepen aanstuurt, blijft onduidelijk.

Brief aan VN-baas

De Salvadoraanse aanwezigheid in het land leidt daarom naast vraagtekens tot steeds meer kritiek. Zo ook door bendeleider Joseph, die vorige week in een interview met persbureau AP verklaarde grote zorgen te hebben over de troepen. Hij heeft een brief aan VN-baas António Guterres geschreven met het verzoek een delegatie te sturen voor dialoog en bemiddeling. Hij zou bereid zijn de wapens neer te leggen.

Ook zei hij een boodschap te hebben voor Bukele: "Gezien de wraakzuchtige opmerkingen, verwachtingen en bedreigingen van de heer Nayib Bukele, vrees ik dat deze situatie zal leiden tot een escalatie van geweld en een logica van represailles, waarvan het Haïtiaanse volk de eerste slachtoffers zullen zijn", aldus Joseph.

Daarnaast stelde hij dat de vier Salvadoraanse militairen dood zijn en dat ze zich in het territorium van een andere bende bevonden. Bewijs daarvoor bleef uit. Het antwoord van Bukele echter niet, die de woorden lijkt te beantwoorden met de aanval op het wooncomplex.

Aardverschuivingen en overstromingen in Portugal door Charles, vluchten geschrapt

6 days 7 hours ago

In het zuiden van Portugal en in de regio van Lissabon heeft storm Charles tot problemen geleid. Er is sprake van zware regenval en krachtige windstoten. De Portugese publieke omroep RTP meldt dat er honderden incidenten zijn gemeld, waaronder aardverschuivingen, overstromingen en omgewaaide bomen. Er zijn vooralsnog geen berichten van slachtoffers of vermisten.

Door de weersomstandigheden is ook het vliegverkeer ontregeld. De Portugese luchtvaartbeheerder ANA meldt dat er halverwege de dag landelijk al 360 vluchten waren geannuleerd. Het vliegveld van Lissabon werd het zwaarst getroffen: meer dan de helft van de aankomende en vertrekkende vluchten daar ging niet door.

Ook vluchten vanuit Nederland werden geschrapt. Op de website van Schiphol is te zien dat één vlucht naar Lissabon is geannuleerd en dat drie vluchten vanuit de Portugese hoofdstad naar Schiphol vervallen.

Voorafgaand aan de storm riep de Portugese regering op om waakzaam te zijn. Verschillende scholen, supermarkten en andere openbare voorzieningen werden uit voorzorg gesloten. Burgers werden opgeroepen om thuis te blijven als dat kon. Vanwege de storm werden er vanmiddag zes nationale wegen in de districten Setúbal, Portalegre en Guarda gedeeltelijk afgesloten.

Niet alleen op het Portugese vasteland, ook op het Portugese eiland Madeira worden incidenten gemeld gerelateerd aan de storm. Afgelopen nacht bereikte de storm daar al een hoogtepunt. Er werden windstoten tot 130 kilometer per uur gemeten.

De autoriteiten van Madeira meldden dat er vannacht 78 aardverschuivingen waren. Ook waren er 72 overstromingen en tientallen omgewaaide bomen. Een man werd gered nadat hij was meegesleurd door water, nadat een beek buiten zijn oevers was getreden.

Code oranje

Storm Charles valt ondanks de veroorzaakte problemen minder zwaar uit dan werd ingeschat. Voor vier districten waar code rood werd afgegeven, is de weerswaarschuwing teruggedraaid naar code oranje, meldt het Portugese persbureau Lusa.

Code oranje geldt nu voor de districten Leiria, Castelo Branco, Beja en Portalegre. De weerswaarschuwingen zijn tot middernacht van kracht.

Spanje

Storm Charles treft ook het zuidwesten van Spanje. In Piedralaves (in de westelijke provincie Ávila) werden zo'n 2200 inwoners uit voorzorg geëvacueerd. Op de Canarische Eilanden werden extreme windstoten gemeten, die hadden snelheden tot 148 kilometer per uur.

Wereldleiders eenstemmig bezorgd, maar conflicten drukken stempel op klimaattop

6 days 7 hours ago

Op de klimaattop in Turkije was het een komen en gaan van wereldleiders. Oproepen tot het nakomen van klimaatafspraken, de ramp in Nepal, weersextremen, El Niño en ook geopolitieke spanningen drukten een stempel op hun toespraken. In het geval van premier Jetten was het de nationale politiek die zijn inbreng op de top kleurde: hij bleef geheel weg uit Antalya vanwege de problemen die hij thuis heeft met het belastingplan.

Aan het begin van de grote internationale klimaattop togen traditiegetrouw staatshoofden, premiers en hoge afgevaardigden vanuit alle uithoeken van de wereld naar de conferentie om namens hun land te spreken. Grote afwezigen, naast Jetten, waren de Amerikaanse president Trump, de Indiase premier Modi en de Chinese president Xi, al stuurde die laatste wel een vertegenwoordiger.

Van de wereldleiders die wel gingen, trok de Braziliaanse president Lula veel bekijks. Zijn aanwezigheid is voor veel aanwezigen op de klimaattop een onuitgesproken opluchting. Twee weken geleden won hij de Braziliaanse presidentsverkiezingen van zijn tegenstander, de radicaal-rechtse Flavio Bolsonaro, die niets opheeft met klimaatbeleid. Lula, onder wie de klimaattop vorig jaar werd georganiseerd, des te meer.

Geopolitieke machtsstrijd

Al voordat veel andere wereldleiders het woord kregen, sprak hij zijn ergernis uit dat een aantal van de grootste uitstoters van broeikasgassen niet naar de top zijn gekomen. "Klimaatverandering is verdwenen uit de toespraken en de beleidsstukken van de wereldleiders", zei Lula. "We hebben het meer over wapens en handelstarieven, dan over de overlevingskansen van toekomstige generaties."

"Oorlog en inflatie staan vandaag bij ons op de stoep en daardoor wordt het steeds moeilijker om ons bezig te houden met de toekomstige klimaatcatastrofe", sprak Lula. "Maar de planeet kan niet worden overgelaten aan de grillen van geopolitieke machtsstrijd."

Gaza

Toch bleek het lastig om weg te blijven van dat soort geopolitieke spanningen, bleek al bij de toespraak van de president van het nieuwe gastland, Turkije. Erdogan besteedde een deel van zijn toespraak in het bijzonder aan de oorlog in Gaza, dat volgens de Turkse president het slachtoffer is van zowel genocide als ecocide. "Eeuwenoude olijfbomen zijn vernietigd, bodem en water zijn verontreinigd en steden zijn met de grond gelijk gemaakt."

Dit deel van de toespraak kon op applaus rekenen van een deel van de aanwezige leiders, al waren er ook bij die het zijspoor minder konden waarderen. Onder meer de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula Von der Leyen, klapte niet mee.

Iran

Maar ook Von der Leyen hield de geopolitiek niet buiten de deur. Ze sprak van een "zomer van de waarheid", verwijzend naar de vele hittegolven en ernstige droogte die Europa heeft meegemaakt, om gelijk daarna over te gaan op de Iranoorlog. De sluiting van de straat van Hormuz, zo bracht ze in herinnering, heeft de energieprijzen enorm opgestuwd.

President Pezeshkian van Iran sprak überhaupt over niets anders dan het conflict in zijn land, en haalde uit naar Israël en de Verenigde Staten. "Het milieu is het stille slachtoffer van oorlogen. De verwoestende impact zal blijven, lang nadat het conflict ten einde is gekomen." Vrede, zo zei hij, is een vereiste voor milieubescherming.

Zoals president Stubb van Finland het uitlegt: terwijl het 1,5-graaddoel aan een zijden draadje hangt, dreigt klimaatverandering onder te sneeuwen op de internationale agenda. "We kunnen de klimaatcrisis niet oplossen zonder multilateralisme", zei hij, doelend op de noodzaak om een groot probleem als klimaatverandering gezamenlijk aan te pakken.

Droogte en overstromingen

Die oproep vond vooral weerklank bij de armste landen, die hun zorgen uitspraken over droogte en overstromingen door klimaatverandering en El Niño. Vrijwel geen van hen stond lang stil bij geopolitiek. Zij eisten eerlijk klimaatbeleid en het nakomen van al gemaakte afspraken. "Voor het geval je het nog niet doorhad, het klimaat onderhandelt niet met de geopolitiek", vatte premier Mottley van Barbados hun standpunt samen.

Vrouw (58) overleden na instorten tuinmuur in Vlaardingen

6 days 8 hours ago

Een 58-jarige vrouw die vanochtend onder een ingestorte muur terechtkwam in Vlaardingen, is overleden. Dat heeft de politie aan de regionale omroep Rijnmond bevestigd.

De tuinmuur stortte vanochtend rond 09.00 uur in in een steeg in het centrum van Vlaardingen. Omstanders probeerden het slachtoffer vervolgens onder het puin vandaan te halen.

De brandweer wist haar uiteindelijk te bevrijden. Het slachtoffer werd gereanimeerd en naar het ziekenhuis gebracht, waar zij overleed aan haar verwondingen. Waardoor de muur is ingestort, is niet bekend. De politie heeft het voorval onderzocht en gaat uit van een noodlottig ongeval.

De muur stond op privéterrein langs een achtertuin en diende als een soort schutting. Omwonenden zeiden eerder tegen Rijnmond dat de muur al een beetje scheef stond. De vrouw had net haar fiets gepakt om te gaan sporten met een vriendin, toen het misging.

Hoogspanning in coalitie over belastingplan: 'Dit geeft krassen'

6 days 8 hours ago

De verhoudingen in de coalitie van D66, VVD en CDA staan onder hoogspanning na de deal van twee van de drie partijen met de linkse oppositiepartijen Pro en Volt.

Er is tot drie uur 's nachts onderhandeld tussen D66, CDA en Pro over een wijziging van het belastingplan, zonder dat de media hiervan op de hoogte waren.

Vanmorgen vroeg gingen de gesprekken verder en bleek een deal mogelijk over 1 miljard euro belastingverhoging voor vermogenden en 1 miljard euro verlaging voor gewone inkomens.

Pas toen de drie partijen eruit waren zijn VVD-leider Yesilgöz en VVD-fractievoorzitter Brekelmans geïnformeerd. "Nee, die waren niet blij toen ze dat hoorden", vertelt een van de betrokkenen.

VVD bij elkaar

Inmiddels zit de top van de VVD al uren bij elkaar om te beraden hoe nu verder. Vanavond staat er een breder overleg gepland. Kamerleden van D66 en CDA hebben geen idee hoe coalitiegenoot VVD gaat reageren. Ze hopen dat de VVD inziet dat dit voorstel best te dragen is, zeggen ze.

Tijdens de urenlange onderhandeling is er wel wat uit het oorspronkelijk plan van wat Pro een "miljonairsbelasting" noemt weggestreept. Maar het is de vraag of hiermee voor de VVD de scherpe kantjes er af zijn.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen uit Den Haag in ons liveblog.

Ze hebben er een knoop van in hun maag, klinkt het bij CDA en D66. Het moest gebeuren om te voorkomen dat het belastingplan sneuvelt. Maar goed voor de verhouding is dit natuurlijk niet, realiseren zij zich.

"Dit geeft krassen", zegt een betrokkene. "Hoe het ook afloopt."

Vol spanning wachten D66 en CDA in hun fractiegangen af hoe hun eigen coalitiegenoot op de situatie gaat reageren. "Ze wisten bij de VVD dat er gesprekken liepen, maar ze hadden nooit gedacht dat het zou lukken om een deal te maken met Pro."

Ook spannend voor kabinet

Naast de fracties is de situatie ook spannend voor het kabinet. Daarin moet VVD-minister Heinen misschien samen met D66-staatsecretaris Eerenberg oordelen over de deal. Heinen als minister van Financiën en Eerenberg als staatssecretaris van belastingzaken.

Ook voor premier Jetten wordt het debat van morgen spannend, want hij kan veel vragen verwachten over de toekomst van zijn kabinet.

Het Kamerdebat over het belastingplan is morgen live te volgen bij de NOS op nos.nl, NPO 1 en op NPO Politiek en Nieuws. Op NPO Radio 1 zijn geregeld updates te horen.

Kogelwerende koffertjes en beveiligers op ski's: zo bescherm je de koning

6 days 9 hours ago

Hoe beveilig je een koning die graag toegankelijk wil zijn en zich tussen de mensen wil begeven? Op grote evenementen, maar ook tijdens werkbezoeken, zien we koning Willem-Alexander dicht bij het publiek. Onlangs zorgde het nog voor een schrikmoment toen een verward persoon op hem afstapte tijdens een werkbezoek in het Noord-Hollandse dorp Ursem.

"Je gaat een geaccepteerd risico aan", zegt expert persoonsbeveiliging Mark de West, die in het verleden ook leden van het Koninklijk Huis beschermde.

Hij vertelt in de NOS-podcast De Monarchie dat het grootste deel van de beveiliging onzichtbaar is. "Het meeste wat we zien, bijvoorbeeld bij evenementen op tv, is de laatste 10-20 procent van de beveiliging. Dat zijn de mannen en vrouwen in pak die om hen heen lopen. Mensen denken dat dat de persoonsbeveiliging is, maar het is veel breder."

In Ursem liep het met een sisser af. De koning ging zelf even in gesprek met de man, die daarna werd afgevoerd door de politie. "Daar kan je allerlei what if-scenario's tegenover zetten", zegt De West. "Niemand zal blij zijn dat hij zo dichtbij is gekomen, maar ik durf in zijn algemeenheid wel te zeggen: je staat niet zomaar binnen een meter van de koning zonder dat je al bent gezien. De beveiligers maken van tevoren een inschatting."

"Je kunt je voorstellen dat overal waar een te beveiligen persoon komt, veel mensen zijn die afwijkend gedrag kunnen vertonen. En als we elke keer meteen daarop ingrijpen, dan wordt een Koningsdag bijvoorbeeld ook een heel ander ritueel."

Meer weten?

Luister aflevering 5 van NOS-podcast De Monarchie via NPO Luister en alle andere podcastapps.

Hierin praat presentator Fleur Wallenburg uitgebreid met Mark de West over de beveiliging van het Koninklijk Huis en praat Koningshuisverslaggever Beau Heimensen je bij over de keuze van het aankomende staatsbezoek aan Qatar.

Er worden allerlei stappen gezet om het risico op een onveilige situatie te verkleinen. Honderd procent veiligheid op een groot evenement zoals Koningsdag kun je niet garanderen, vertelt De West, maar het risico aanzienlijk verkleinen is waar het om draait.

"Als beveiliging zijn we er om dit mogelijk te maken. Op Koningsdag zou het bijvoorbeeld opmerkelijk zijn om als een soort Paus in een wagentje te rijden. Dat zijn we in Nederland ook niet gewend." Om het toch mogelijk te maken is er beveiliging langs de route en worden er al weken van tevoren verkenningen gedaan.

'Spontaniteit kun je vergeten'

Los van de grote evenementen en werkbezoeken worden de tien leden van het Koninklijk Huis 24 uur per dag, zeven dagen per week beveiligd. "En 24/7 is ook echt 24/7", vertelt De West. De impact op iemands leven is heel erg groot. "Spontaniteit kun je grotendeels wel vergeten, dat is de praktijk. Dat beseffen veel mensen niet."

Er komt veel voorbereiding aan te pas. Zo worden alle locaties waar de Oranjes heengaan vooraf bekeken. "Welke aanrijdroutes zijn er, maar ook wat is het dichtstbijzijnde ziekenhuis?", vertelt De West. Hoe de beveiliging op de locatie zichtbaar is, hangt van het bezoek af. "Denk aan ADE, waar de koningin en de prinses gingen dansen. Zet je daar acht man in pak omheen dan is de sfeer snel weg, dan werkt dat niet."

Om op te gaan in de omgeving moet je als beveiliger soms nieuwe skills leren. Denk aan skiën. "Dan zeggen we niet: op de piste gaat u over uw eigen veiligheid. Dat inblenden is in de basis wat je probeert te doen."

Oekraïne en Rusland eens over gevangenenruil, maar doorbraak blijft uit

6 days 9 hours ago

Na de tweede dag van onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland over het beëindigen van de oorlog lijkt er geen doorbraak te zijn bereikt. Alleen over het uitwisselen van gevangenen lijkt overeenstemming te zijn.

De gesprekken begonnen gisteren in Abu Dhabi en werden geleid door de Verenigde Staten.

Vooraf waren de verwachtingen over het bereiken van concrete resultaten al niet erg hoog. Het is voor het eerst in negen maanden dat Rusland en Oekraïne op dit niveau met elkaar spraken.

Verder spreken

Veelzeggend is dat de onderhandelaars na afloop eerst hun eigen kanalen kozen om mededelingen te doen over de resultaten.

Voor de Russische televisie zei hoofdonderhandelaar Vladimir Medinski dat er meer wederzijds begrip is gekomen op sommige punten, zonder specifiek te worden. Daarmee zou vrede dichterbij zijn gekomen. Maar, zo voegde hij eraan toe: "Op dit moment hangt er veel af van alle betrokkenen bij het proces. Veel hangt af van Oekraïne, van de opstelling van de Verenigde Staten en van de vraag of Europa tot bezinning komt."

Over Europa zei de Oekraïense onderhandelaar Davyd Arachamia na afloop juist dat de gesprekken multilateraal moeten worden. Daarmee bedoelt hij dat Oekraïne vindt dat ook Europa aan tafel zou moeten aanschuiven. Arachamia voegde daaraan toe dat hij denkt dat er in Abu Dhabi een basis is gelegd om nog voor het einde van dit jaar tot een oplossing te komen. Daarbij zei hij niet hoe.

Vanuit Europa klinkt voorzichtig optimisme over de voorlopige resultaten. De Duitse regering gaat ervan uit dat Europa bij een volgende overlegronde direct vertegenwoordigd zal zijn. VS-onderhandelaar Kushner zei erover: "We moeten de Europeanen aan tafel hebben."

Volgens Duitsland is er met de VS voor een deel overeenstemming over een toekomstige "veiligheidsstructuur". Werkgroepen zouden nu deelaspecten moeten gaan uitwerken.

1000 tot 1500 krijgsgevangenen

Helemaal zonder concrete resultaten bleef deze onderhandelingsronde niet. Oekraïne en Rusland hebben afgesproken om weer krijgsgevangenen uit te wisselen. "Een van de positieve resultaten is dat we overeenstemming hebben bereikt over de grootste uitwisseling van gevangenen tot nu toe. Morgen ronden we de aantallen af", zei de Amerikaan Jared Kushner, die de gesprekken leidde.

De uitwisseling zou gaan om 1000 tot 1500 gevangenen aan beide kanten. De laatste grote uitwisseling van krijgsgevangenen was dit voorjaar. In mei wisselden beide landen elk 1000 gevangenen uit.

De Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner zullen morgen in Moskou spreken met president Poetin. Daarna reizen ze door naar Dublin, waar ze de Oekraïense president Zelensky ontmoeten.

Terwijl beide landen met elkaar spraken, ging de oorlog onverminderd door. Beide landen vielen elkaar aan vanuit de lucht. Daarbij moesten Oekraïense energiecentrales het ontgelden. Oekraïne raakte een Russische raffinaderij.

EU wil verplichte knop om verslavende functies sociale media uit te zetten

6 days 10 hours ago

Eindeloos scrollen door je tijdlijn op sociale media. Of die online aanbieding waarbij de verkoper doet alsof er nog maar een paar tickets, kamers of producten over zijn. Steeds meer consumenten krijgen online te maken met oneerlijke of verslavende praktijken. De Europese Commissie wil dat aanpakken.

De Europese Commissie wil het voor gebruikers van sociale media makkelijker maken om los te komen van verslavende reeksen video's op de tijdlijn. Wie op TikTok, Instagram of Facebook eindeloos kijkt naar filmpjes die automatisch afspelen, kan de telefoon maar moeilijk loslaten. Het leidt tot verslaving en soms tot psychische problemen.

De Commissie wil nu dat er verplicht een knop komt waarmee je deze meest verslavende functies uitzet.

Consumenten zelf laten kiezen

De Commissie kiest niet voor een verbod op het verslavende ontwerp van sociale media, zoals de EU dat wel voor kinderen tot 15 jaar wil. Voor volwassenen is dat anders, apps houden de mogelijkheid om hun gebruikers eindeloos verslaafd te maken aan hun product.

Consumenten moeten zelf de keuze hebben, redeneert Eurocommissaris Virkkunnen: "Het is deels ook het businessmodel van die bedrijven, om hun diensten verslavend te maken. Veel gebruikers houden er ook van. Daarom maken we het transparant, en is het aan de gebruiker om te kiezen deze functies te houden of uit te zetten."

Europarlementariër Kim van Sparrentak van Pro noemt dit een verkeerde afweging: "Met dit voorstel maakt de Commissie een historische fout, voor zowel onze gezondheid als onze democratie. De Commissie kon ervoor kiezen om mensen te beschermen, maar ze hebben gekozen voor de techbro's. Ze zijn door de knieën gegaan en legitimeren hiermee de verslavende verdienmodellen van Big Tech."

CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers sluit zich bij deze kritiek aan: "Niet alleen kinderen, maar ook volwassenen worden online beïnvloed door misleidende en manipulatieve ontwerpkeuzes. Net als bij de EU KIDS Act vinden we dat de verantwoordelijkheid voor een eerlijke en veilige digitale omgeving bij de platforms zelf moet liggen, en niet bij de gebruiker."

Oneerlijke praktijken

Behalve een verplichte knop om verslavende functies uit te zetten, wil de Europese Commissie ook een einde maken aan oneerlijke marketingtrucs die online verkopers gebruiken om klanten geld uit de zak te kloppen. Zo moeten influencers, die betaald worden door bedrijven om hun producten aan te prijzen, dit ook duidelijk aangeven. Ook moet er een einde komen aan automatische verlenging van online abonnementen. Na een gratis proefperiode moeten bedrijven expliciet toestemming vragen voor verlenging van een abonnement.

De nieuwe regels zijn volgens de Commissie hard nodig om te zorgen dat de online-consument net zo goed beschermd wordt als de klant in de fysieke winkel. In de EU wordt zo'n 60 procent van de aankopen online gedaan. En dus moet de wetgeving zich daaraan aanpassen, zegt EU-Commissaris McGrath, verantwoordelijk voor consumentenbescherming. "Onze economie is veranderd. Onze regels moeten zorgen voor meer keuzevrijheid, meer controle, simpele regels en een streng toezicht daarop."

Volgens Europarlementariër Lenaers van het CDA is het hoog nodig dat er betere regels komen voor de online markt. "Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat ze online een eerlijke keuze kunnen maken. Zonder manipulatie of misleiding. Een sterke digitale economie vereist niet alleen innovatie, maar ook vertrouwen, transparantie en eerlijkheid."

Zowel links als rechts in het Europees parlement vinden partijen dat de voorstellen van de commissie nog wel wat strenger kunnen. Ook de 27 EU-landen zullen nog moeten instemmen met de plannen. Daardoor zal het nog meer dan een jaar duren, voordat de nieuwe regels ook ingaan.

Onderzoekers slaan alarm om kritieke lekken in koelsystemen: 'Dit is ernstig'

6 days 10 hours ago

Koelsystemen in supermarkten, slagerijen en zelfs bloedbanken in heel Europa moeten zo snel mogelijk van internet worden losgekoppeld als ze worden aangestuurd met systemen van het Deense bedrijf Danfoss. Nederlandse beveiligingsonderzoekers roepen bedrijven daartoe op.

Danfoss kwam begin deze maand in opspraak toen door heel Europa koelsystemen werden gehackt en gesaboteerd. Het ging om bedrijven die nog oudere koelsystemen of oudere versies van de software gebruikten. De aanvallers verhoogden de temperatuur waardoor de voorraad van bijvoorbeeld supermarkten bedierf.

De onderzoekers van beveiligingsbedrijf Midnight Blue, dat gespecialiseerd is in onderzoek naar apparaten met een ingebouwde computer, vonden echter ook problemen in nieuwere versies van de software. Ook apparaten die de allernieuwste software van Danfoss draaien, zijn dus getroffen.

"Op een schaal van 1 tot 10 ga ik richting 10 ", zegt Carlo Meijer van Midnight Blue. "Dit is heel ernstig. Binnen een uur vond ik meerdere ernstige problemen, dat maak ik niet vaak mee." Het is onder meer mogelijk om volledige toegang tot het apparaat te krijgen en dus ook bijvoorbeeld de temperatuur te verhogen. Ook zouden de apparaten kunnen worden gesaboteerd, waardoor ze permanent onbruikbaar worden.

De onderzoekers hebben Danfoss vertrouwelijk ingelicht over de problemen om het bedrijf de tijd te geven die problemen op te lossen. Daarom geven ze nog geen details over de gevonden problemen. "Maar we willen het wel alvast naar buiten brengen, omdat mensen maatregelen moeten nemen", aldus Meijer.

In een reactie laat Danfoss weten dat er later vandaag een software-update uitkomt om twee problemen te verhelpen, al is niet duidelijk of dat om de problemen gaat die de Nederlandse onderzoekers hebben gevonden. Het bedrijf ging niet inhoudelijk in op vragen van de NOS over de nieuwe problemen.

Inherent gebrekkig

Updaten naar de nieuwste versie is echter niet genoeg, zeggen de Nederlandse onderzoekers: daarvoor is de kwaliteit van de software simpelweg te slecht. De programmeercode is zo "inherent gebrekkig" dat updates installeren maar weinig veiligheidswinst oplevert. Basale voorzorgsmaatregelen ontbreken, schrijven ze.

Gebruikers moeten er zo snel mogelijk voor zorgen dat de apparaten niet rechtstreeks aan internet hangen, omdat de kans anders "zeer aanzienlijk" is dat kwaadwillenden er weer toegang toe krijgen. "In dit geval is het niet genoeg om af te wachten tot er updates komen van de leverancier."

Kleinere bedrijven

In Nederland zijn vooral kleinere bedrijven getroffen door de eerdere Danfoss-hacks, geeft ook de leverancier zelf aan. In andere landen waren de problemen groter: vooral in Frankrijk, waar duizenden systemen werden getroffen.

De koelsystemen zijn op internet aangesloten zodat de installateur kan meekijken als er problemen zijn. "Installateurs dwingen dit soms ook af", zegt Meijer.

Dat kan overigens op een veilige manier, maar in de praktijk gebeurt dat dus lang niet altijd. "Omdat het makkelijker is om ze rechtstreeks op internet aan te sluiten", denkt Meijer. De keerzijde is dus dat ook kwaadwillenden er bij problemen makkelijk bij kunnen.

Podcast De Dag: Tarwekamp-slachtoffers en nabestaanden aan het woord

6 days 11 hours ago

Slachtoffers en nabestaanden van de explosie aan de Tarwekamp in Den Haag kwamen de afgelopen dagen aan het woord in de rechtszaal. Ze maken gebruik van hun spreekrecht om de verdachten te laten weten hoe diep de littekens zijn en de pijn is die ze elke dag voelen. Bij de Tarwekamp-explosie kwamen zes mensen om het leven. In het midden van het appartementencomplex is nog steeds een gapend gat te zien.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Rechtbankverslaggever Mattijs van de Wiel was in de rechtszaal gisteren en vertelt in podcast De Dag hoe diep de gevoelens van onveiligheid zijn bij de sprekers. 30 mensen vertelden over hoe de explosie hen dagelijks bezighoudt, onder wie de eigenaresse van de bruidsmodezaak waar de explosie op gericht was. Zij deed voor het eerst haar verhaal. Wat betekent dat spreekrecht voor hen? En hebben deze verhalen invloed op de straf?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Eigenares bruidsmodezaak en doelwit Tarwekamp tegen verdachten: 'Schaam jullie'

6 days 11 hours ago

In hun moedertaal richtte de eigenares van de bruidsmodezaak zich tot de mannen die worden verdacht van de explosie op de Tarwekamp. "Schaam jullie, schaam jullie diep", zei de vrouw in haar vooraf opgenomen verklaring op de vierde zittingsdag van de strafzaak.

Haar ex-vriend is hoofdverdachte in de zaak waarin vier mannen worden verdacht van het veroorzaken van de explosie in december 2024, waarbij zes mensen om het leven kwamen. Kort voor de aanslag had ze de relatie met Moshtag B. verbroken. Hij voelde zich in zijn eer aangetast en "wilde haar dat betaald zetten".

Een voor een sprak de eigenares van de bruidsmodewinkel de verdachten aan op hun daden. "Als jij vertelt dat je niet meer wilde meedoen met de explosie, omdat je het bedrag dat je betaald zou krijgen te laag vond, dat doet mij pijn", zei ze tegen Adil A., die van minder zware feiten wordt verdacht omdat hij zich tijdens het plannen van de aanslag had teruggetrokken. "Je trok je terug omdat je het te weinig geld vond, niet omdat je gewetenswroeging kreeg."

Vervolgens richtte ze zich tot de neven Mourad B. en Ilias B., die de explosie in de winkel hebben veroorzaakt. "Ik kan me niet voorstellen dat geld de motivatie was om hieraan mee te doen", zei ze. "Ik wil dat je beseft hoeveel verdriet je hebt veroorzaakt."

Tot slot sprak ze Moshtag B. aan, haar ex-vriend, die de anderen zou hebben ingehuurd. "Vanaf het begin heb je over alles gelogen. Was dit het waard, ben je tevreden met de uitkomst?" Ze noemt het beschamend dat hij een aanslag heeft gepleegd omdat een meisje het met hem heeft uitgemaakt en herinnert hem eraan dat hij haar troostte na de aanslag. "Jij ving me op en deed alsof je rouwde. Het is te ziek voor woorden."

Ze heeft veel last van de explosie en de nasleep ervan. Zo woont ze op een geheim adres en is zwaar depressief. Anderen, en ook zijzelf, verweten haar dat ze de oorzaak van de aanslag was. Ze is dankbaar dat zij nu ook als slachtoffer wordt gezien. Maar ze benadrukte dat degenen die omkwamen en gewond raakten of naasten hebben verloren de grootste slachtoffers zijn.

De Chinese jongen wiens ouders en zus bij de explosie zijn omgekomen, zegt dat hij zijn familie heel erg mist. In een videoboodschap die vooraf was opgenomen, vertelt hij dat hij veel verdriet heeft van het verlies. "Vaak huil ik in een hoekje van mijn kamer."

Het jongetje was 8 jaar toen de aanslag op 7 december 2024 plaatsvond. Sinds de dood van zijn 41-jarige moeder, vader (45) en zus van 17 woont hij bij zijn tante. "Hoe goed zij ook voor me zorgt, het kan mijn eigen thuis en gezin nooit vervangen." De vier verdachten van de aanslag kan hij niet vergeven. "Ik kan nooit accepteren dat slechte mensen het onschuldige leven van mijn papa, mama en zus hebben weggenomen."

Ook andere familieleden van het Chinese gezin maakten gebruik van hun spreekrecht, via een tolk of anderen die Nederlands spreken. Zo vertelde de moeder van de omgekomen vader van het uit China afkomstige gezin dat zij sinds de aanslag dag en nacht gekweld wordt door verdriet. Vooral de gevolgen voor haar nu 10-jarige kleinzoon zijn groot. "Hij zag de totale verwoesting van zijn gezin en heeft voor de rest van zijn leven een onherstelbaar psychisch trauma."

Gedupeerden eisen bijna 10 miljoen euro

De rechtbank heeft van onder meer personen, bedrijven en de gemeente Den Haag in totaal 68 vorderingen tot schadevergoedingen ontvangen. In totaal wordt er een bedrag van bijna 10 miljoen euro geëist.

Het gaat om 7,5 miljoen euro aan materiële kosten zoals medische kosten of misgelopen inkomsten van ondernemers. 2,3 miljoen euro wordt geëist voor immateriële schade, zoals bijvoorbeeld de emotionele schok die is ontstaan door het overlijden van een naaste.

In totaal kwamen vandaag vijftien mensen aan het woord. Een vrouw die een atelier had in het pand zei dat ze zich afvraagt hoe de Afghaanse hoofdverdachte Moshtag B. kan handelen "op een manier die sterk doet denken aan de Taliban", de islamitische fundamentalisten die in Afghanistan aan de macht zijn.

Zowel de familie van de omgekomen Chinese slachtoffers als andere bewoners van het pand vroegen de rechtbank om passende straffen op te leggen. "We willen dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen."

Jongeren nemen heft in eigen handen: met eigen trekkers werken aan toekomstig huis

6 days 11 hours ago

Een groep toekomstige bewoners van nieuwbouwhuizen in Creil, in Flevoland, voert zelf de voorbereidende grondwerkzaamheden uit op het land. Daarmee besparen zij duizenden euro's.

Aan de Kiekendiefstraat in het Flevolandse dorp worden zeven rijtjeshuizen gebouwd. Ze zijn voornamelijk gekocht door jongeren, schrijft Omroep Flevoland. Normaal wordt de grond voor de start van de bouw klaargemaakt door de aannemer, maar nu hebben aanstaande bewoners zelf de handen ineengeslagen.

De ene buurman heeft een grote kraan, de andere een trekker en weer een ander een kieper. Die landbouwmachines gebruiken ze normaliter om aardappelen en uien van het land te halen, maar nu besparen ze er flink wat geld mee voor hun nieuwe huis. In totaal scheelt het de zeven nieuwe huishoudens ruim 11.000 euro.

"We zitten op onze eigen kraan, en alle jongens die hier komen wonen hebben een trekker geregeld", zegt nieuwe bewoner Jan-Hendrik Geschiere. "We hebben met het bouwbedrijf geregeld dat wij mooi het grondwerk doen. Dus we zijn lekker met zijn allen aan de gang."

Zelf ontwikkelen

De woningen aan de Kiekendiefstraat worden gebouwd via het Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Dat betekent dat een groep particulieren zelf een woning ontwikkelt, zonder tussenkomst van een projectontwikkelaar. Bewoners kiezen dan bijvoorbeeld zelf de architect en een aannemer.

"Je gaat de boer op en bepaalt zelf de verhouding tussen prijs en kwaliteit", zegt projectbegeleider Wina Tiesinga. Daarmee kun je flink geld besparen, benadrukt ze. "Je haalt er een aantal lagen tussenuit."

Vrijdag moeten de grondwerkzaamheden voltooid zijn en kan de bouw echt beginnen. Over een jaar moeten de huizen klaar zijn.

Verschillende ouders van de bewoners zijn ook bij de werkzaamheden aanwezig. Ze zorgen voor saucijzenbroodjes, koffie en koeken, zag de regionale omroep.