Aggregator

Volgens de Amerikaanse krant The Wall Street Journal hebben de Verenigde Arabische Emiraten meerdere luchtaanvallen uitgevoerd op Iran tijdens de door Israël en de VS begonnen oorlog. De krant baseert zich op anonieme bronnen.

De Emiraten hebben niet gereageerd op het bericht. Als het klopt, is nu bekend dat een derde land betrokken is bij aanvallen op Iran, naast de Israëli's en Amerikanen.

Niet alle vermeende aanvallen zijn in detail beschreven, maar de Emiraten zouden in ieder geval verantwoordelijk zijn voor een aanval op een Iraanse raffinaderij op Lavan-eiland, in de Perzische Golf, begin april. Toen meldde Iran dat de raffinaderij was getroffen door vijandelijk vuur. Daarop viel Iran de Emiraten en Koeweit aan met raketten en drones. Israël en de VS ontkenden betrokkenheid bij het bestoken van Lavan-eiland.

De aanval veroorzaakte een grote brand en stelde de raffinaderij grotendeels buiten werking voor langere tijd. De aanval vond plaats in een periode dat president Trump meerdere keren meldde dat er een bestand met Iran aankwam. De VS heeft niet gereageerd op de mogelijke actieve betrokkenheid van de Emiraten bij de oorlog.

David Poort, correspondent Midden-Oosten:

"Tot nu toe waren er vooral geruchten, speculaties en regionale mediaberichten, maar geen groot Westers medium meldde dat Abu Dhabi aanvallen op Iran had uitgevoerd. Daarom is het bericht van The Wall Street Journal opvallend: het verschuift het beeld van mysterieuze aanvallen op Iraanse infrastructuur naar de suggestie dat de Emiraten actief deelnemen aan de oorlog.

Als het klopt, markeert het een belangrijke koerswijziging voor Abu Dhabi. De Emiraten, het land waarop Iran verreweg de meeste vergeldingsaanvallen heeft uitgevoerd, lijken steeds bereidwilliger om zelfstandig militaire middelen in te zetten om hun economische en strategische belangen te beschermen. Daarbij varen ze vaker een eigen koers, losser van Saudi-Arabië en minder afhankelijk van de VS.

Tegelijkertijd nemen de risico's toe. Iran kan de Emiraten voortaan nadrukkelijker zien als een directe tegenstander. Daardoor komt de situatie in de Golf nog verder op scherp te staan. Niet alleen militaire doelen worden hierdoor kwetsbaarder, maar ook havens, vliegvelden en energie-installaties. Dat is juist de infrastructuur waar de Emiraatse economie op draait."

Iran begon snel na het begin van de oorlog, eind februari, met luchtaanvallen op de Verenigde Arabische Emiraten en andere buurlanden aan de Perzische Golf. De Emiraten zijn daarbij verreweg het belangrijkste doelwit. Ruim 2800 Iraanse raketten en drones zijn op doelen in de Emiraten afgevuurd. Dat is veel meer dan het aantal Iraanse aanvallen op andere Golfstaten of zelfs op Israël.

De gevolgen voor de Emiraten zijn groot. Onder meer belangrijke sectoren als de luchtvaart en het toerisme zijn zwaar getroffen. Volgens The Wall Street Journal heeft het land daarom gekozen voor een hardere opstelling tegen Iran, met zelfs militaire aanvallen.

Rapper Ye, ook bekend als Kanye West, moet geweerd worden uit Nederland. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer steunt een motie daarover van de ChristenUnie en de VVD. De Amerikaanse artiest wil begin volgende maand twee concerten geven in het stadion Gelredome in Arnhem, maar de Kamer vindt dat die niet door moeten gaan vanwege antisemitische uitlatingen van Ye in het verleden.

Eerder weigerde het Verenigd Koninkrijk om die reden de rapper de toegang tot het land. Ook in Frankrijk, Polen en Zwitserland zijn zijn concerten afgelast. De Kamer wil dat het kabinet zich gaat inzetten om Ye ook uit Nederland te weren. De motie werd gesteund door D66, GroenLinks-PvdA, PVV, CDA, JA21, SGP, BBB, 50Plus, Partij voor de Dieren, Volt en het lid Keijzer.

Minister Van Weel van Justitie heeft al gezegd dat het kabinet zoekt naar aanknopingspunten om de rapper te weigeren, maar dat zoiets niet eenvoudig is. "Wij hebben een vrij hoge drempel in Nederland voor we iemand de toegang kunnen ontzeggen. Er moet sprake zijn van een dreigende verstoring van de openbare orde of de veiligheid", zei hij eerder. Volgens Van Weel is het nog maar de vraag of dat zo is bij deze muzikant.

Beroep doen op organisator

Als het wettelijk niet kan om hem te weigeren, dan moet het kabinet een dringend beroep doen op de organisator van de concerten om ze af te gelasten, vindt de Kamer.

Ye bewierookte vorig jaar nog het nationaalsocialisme en Adolf Hitler. Ook bracht hij T-shirts op de markt met een hakenkruis. Begin dit jaar bood hij daarvoor zijn excuses aan. Hij wijt zijn gedrag aan zijn psychiatrische stoornis. Hij is naar eigen zeggen manisch-depressief.

Jodenhaat bestrijden

De Tweede Kamer stemde vandaag over verschillende voorstellen om het toenemende antisemitisme te bestrijden. Zo wil een meerderheid onderzoeken of gesubsidieerde organisaties kunnen worden gekort op hun subsidie als ze bewust Joodse artiesten weigeren.

Ook moet er, als het aan de Kamer ligt, een verbod komen op het verspreiden van met AI gemaakte beelden van de Holocaust. De laatste tijd duiken er op sociale media van dat soort nepbeelden op, waarin de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog wordt gebagatelliseerd.

Een voorstel van 50Plus en GroenLinks-PvdA om onafhankelijk onderzoek te doen naar hoe er op scholen aandacht wordt besteed aan de Holocaust haalde eveneens een meerderheid.

If you bought computer audio hardware a few decades ago, you may remember coming across products from Altec Lansing. That you probably haven’t thought of that name in some time …read more

De Nederlandse dj Tiësto heeft gelijk gekregen van het gerechtshof Amsterdam in het hoger beroep dat hij had aangespannen tegen een internationaal advocatenkantoor. Het kantoor, Greenberg Traurig, had de Nederlandse dj onjuist fiscaal advies gegeven en moet hem bijna 17 miljoen Amerikaanse dollar (bijna 14,5 miljoen euro) aan schadevergoeding betalen.

De 57-jarige Tijs Verwest, de echte naam van Tiësto, is sinds 2012 fiscaal inwoner van de Verenigde Staten. Hij verblijft jaarlijks meer dagen in het land dan de vastgestelde limiet, waardoor hij daar belastingplichtig is. Volgens het hof is Verwest verkeerd geadviseerd door een fiscalist van Greenberg Traurig. Daardoor werden zijn Amerikaanse belastingaangiftes jarenlang verkeerd ingevuld.

In 2018 ontdekte de dj de fouten en meldde die bij de Amerikaanse belastingdienst om het te corrigeren. Verwest moest daardoor extra belasting en een boete betalen.

Eerder geen schadevergoeding

Eerder werd door de rechtbank al vastgesteld dat het advocatenkantoor onjuist advies had gegeven aan de dj, maar vond ook dat hij geen schade had geleden. Daarom kreeg Verwest eerder geen schadevergoeding toegekend. In het hoger beroep oordeelt het hof dat het advocatenkantoor alsnog een schadevergoeding moet betalen.

De compensatie van 17 miljoen Amerikaanse dollar staat voor het bedrag van de extra belasting en de boete die de dj eerder betaalde aan de Amerikaanse belastingdienst.

De Amerikaanse techgigant OpenAI gaat Europese bedrijven in sectoren als financiële en publieke dienstverlening, telecommunicatie en energie toegang geven tot de nieuwste versies van zijn AI-chatbots.

Het gaat om tientallen grote ondernemingen, zoals communicatiebedrijf Deutsche Telekom, de Spaanse bank BBVA, het eveneens Spaanse Telefonica en beleggingsplatform Scalable Capital uit Duitsland.

OpenAI wil de betrokken bedrijven hiermee beter in staat stellen om zichzelf digitaal te beschermen en kwetsbaarheden online snel te elimineren.

"We moeten gevaren afwenden en garanderen dat vertrouwde partners de middelen hebben die hen in staat stellen hun systemen te beschermen, kwetsbaarheden op te sporen en snel op dreigingen te reageren", zegt de verantwoordelijk directeur van OpenAI, Emmanuel Marill.

Beveiliging ondermijnen

OpenAI's concurrent Anthropic heeft vorige maand een nieuw AI-systeem gelanceerd, Mythos genaamd, waarvan wordt gevreesd dat het de kans op misbruik zal vergroten. Zo wordt het steeds makkelijker om de beveiliging van de online omgeving van bijvoorbeeld banken te ondermijnen of omzeilen.

OpenAI heeft bepaalde systemen niet alleen opengesteld voor bedrijven, maar ook voor nationale overheden, onder de noemer "OpenAI for Countries". Verder heeft het de Europese Commissie toegang aangeboden tot zijn beveiligingssystemen.

Gisteren maakte OpenAI bekend dat het miljarden gaat investeren in een tak die organisaties moet helpen om zelf AI-systemen te ontwikkelen en te bouwen.

Rechtszaak

In de VS is topman en medeoprichter Sam Altman verwikkeld in een rechtszaak die is aangespannen door multimiljardair Elon Musk, die zelf met xAI ook een AI-bedrijf heeft. Musk heeft tot zes jaar geleden bijna 40 miljoen euro aan OpenAI gedoneerd, in de verwachting dat het een non-profitorganisatie zou blijven en dat iedereen zou kunnen profiteren van de nieuwe technologie. Nu verwijt Musk Altman dat hij OpenAI tot "een commerciële gigant gericht op winst" heeft omgevormd, en dat hij ook zelf zijn zakken heeft gevuld.

De 70ste editie van het Songfestival begint vanavond onder hoogspanning vanwege de deelname van Israël. Vijf landen, waaronder Nederland, boycotten het festival. In Wenen staan ook meerdere dagen protesten gepland en de politie vreest daarbij voor ongeregeldheden, onder meer door "extremistische figuren".

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In de podcast vertelt Nieuwsuur-collega Evert Jan Offringa hoe Israël alles op alles heeft gezet om dit jaar mee te mogen blijven doen, ondanks de oproep van verschillende landen om het land te weren. Desgevraagd heeft de directeur van AVROTROS Taco Zimmerman hem bevestigd dat de Israëlische ambassade daarover met de omroep in gesprek wilde. Hij sprak er ook over met de directeur van het Songfestival, de Brit Martin Green.

Uit onderzoek van The New York Times blijkt dat Israël hoge diplomaten heeft ingezet en dat het land ruim 1 miljoen euro uitgaf aan Eurovisie-marketing. Geld dat, volgens de krant, voor een deel van het kantoor van premier Netanyahu komt.

Waarom wil Israël zó graag meedoen (en winnen)? En welke prijs betaalt het liedjesfestijn voor die deelname?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes en Judith van de Hulsbeek

De Europese Commissie wil het veel simpeler maken om internationale treintickets te boeken. Nu is het vaak nog flink puzzelen om de geschikte treintickets bij de juiste aanbieders te boeken. Straks moet dat als het aan de Commissie ligt snel en makkelijk via één website kunnen.

Het is een van de grote frustraties van reizigers die met de trein naar het buitenland willen: het op verschillende websites bij elkaar zoeken van de juiste tickets voor de juiste treinen op de juiste tijdstippen.

Een frustratie die passagiers op de nachttrein van Berlijn naar Parijs herkennen. "Je moet erg handig zijn met computers om het te begrijpen", zegt een Zweedse reiziger onderweg naar de Franse hoofdstad. "Het is moeilijk om de juiste apps en bedrijven te vinden." Zweden uitkomen lukt nog wel, maar daarna wordt het moeilijker. "Dan moet je eerst in Duitsland gaan zoeken en vervolgens in Frankrijk."

Als een van de treinen vertraagd is, waardoor de overstap niet meer te halen is, dan is er bovendien vaak geen recht op compensatie. Vervoerders zijn niet verantwoordelijk voor elkaars reis.

Het zijn problemen waar al jaren over wordt gesproken en waar de Europese Commissie nu een einde aan wil maken. Want wie een vliegticket boekt, krijgt met slechts een paar muisklikken alle opties netjes op een rij. Dat moet voor treinen binnenkort ook kunnen.

Nieuwe concurrenten

De Commissie wil het mogelijk maken in een keer een treinreis te boeken, ook als daarbij verschillende vervoerders uit verschillende landen betrokken zijn. Daarnaast krijgen grote ticketaanbieders de verplichting het aanbod van verschillende spoorwegvervoerders te tonen, zodat reizigers weten uit welke opties zij allemaal kunnen kiezen.

Op die manier moeten ook kleine en nieuwe aanbieders duidelijker zichtbaar worden. Dat is goed nieuws voor nieuwe spelers op de markt, zoals European Sleeper, dat sinds 2023 nachttreinen door Europa laat rijden.

Oprichter van European Sleeper Elmer van Buuren is daarom groot voorstander van de plannen van de Commissie, vertelt hij aan boord van de nachttrein richting Parijs. "Deze trein kan je bijvoorbeeld wel via de website van de Belgische spoorwegen boeken, maar niet via die van de Duitse spoorwegen. Sommige van onze treinen zijn op de site van de NS te zien, maar niet allemaal.

Volgens Van Buuren komen nieuwe partijen er maar moeilijk tussen, omdat de klassieke spoorwegmaatschappijen geen zin hebben in concurrenten. Europese wetgeving kan daarbij helpen. "Ideaal gezien boek je straks met één klik op één plek je hele reis. Net als bij een vliegticket."

Compensatie bij vertraging

De Commissie wil ook dat reizigers betere bescherming krijgen bij reizen die uit treinen van verschillende vervoerders bestaan. Het moet mogelijk worden zo'n reis te maken met één ticket. Op die manier hebben passagiers bijvoorbeeld recht op compensatie wanneer ze een trein van de ene vervoerder missen door vertraging van een trein van een andere vervoerder.

Als het voorstel van de Commissie er morgen ligt, moeten de EU-landen en het Europees Parlement er een standpunt over innemen. Van Buuren vreest dat zij het voorstel flink gaan afzwakken, omdat ze hun nationale spoorwegmaatschappijen willen beschermen.

De NS laat in een reactie weten eerst nog de officiële plannen af te willen wachten. De spoorwegmaatschappij ziet de plannen vooral als "een startpunt voor onderhandelingen tussen lidstaten en het Europees Parlement". Ook zegt de NS via de internationale tak NS International al samen te werken met andere vervoerders "om het boeken van internationale tickets zo eenvoudig mogelijk te maken voor reizigers".

'Niet snel genoeg'

Volgens Van Buuren van European Sleeper kan de NS meer doen. "We hebben al in 2021 aangegeven dat we graag wilden dat zij ook onze kaartjes gingen verkopen. Dat doen ze nu deels, maar we zijn nog steeds bezig met dat proces."

De Europese belangenvereniging voor spoorwegmaatschappijen CER, waar ook de NS lid van is, laat aan de NOS weten geen voorstander te zijn van nieuwe regels. Volgens de CER heeft de sector al flink geïnvesteerd in verbeterde ticketverkoop en zijn er veel stappen gezet. Maar volgens de Commissie gaat dat dus niet snel genoeg. Morgen komt zij met haar plannen.

(Telecompaper) Millicom, owner of Tigo-branded operations across Latin America, said its revenues climbed to just under USD 2 billion (USD 1.985 billion) in the...

De Nederlandse drankjesproducent Stëlz past de promotie in bushokjes van zijn alcoholhoudende drankje 'hard lemonade' aan. Door de naam van het product kan de indruk ontstaan dat het om een soort limonade gaat. "Nu er discussie is ontstaan, zullen wij deze uiting aanpassen, zodat voor iedereen nog duidelijker is dat het om een alcoholhoudende drank gaat", bevestigt het bedrijf na berichtgeving van RTL Nieuws.

Het besluit volgt op een bericht van "gezondheidsbevorderaar" Martijn Planken op LinkedIn, met een foto van een bushokje met een reclame voor het Stëlz-drankje hard lemonade. Dat bevat net als andere Stëltz-producten 4,5 procent alcohol.

"Alcohol als de nieuwe limonade promoten is mij een brug te ver", schrijft Planken. "Ik weet het, jullie zijn populair onder jongeren, dus is deze brug snel geslagen om ouders en iedereen ervan te overtuigen vooral deze limo te kopen, maar echt mensen hou op met me! De Reclamecode Commissie zou hier natuurlijk ook niet over vallen, want ja, er staat NIX18 op en heeeeeeeeeel klein het woordje "hard."

De post kreeg meer dan 2000 instemmende reacties.

Verwarring

De reclamecode voor alcoholhoudende dranken (RVA) stelt dat reclame voor dit soort dranken geen verwarring mag wekken over het alcoholhoudende karakter en het percentage ervan. Dat lijkt bij dit product door het gebruik van de naam hard lemonade wel het geval.

De Reclame Code Commissie laat weten dat er tot nu toe vijf klachten zijn binnengekomen. Die klachten zijn nog niet in behandeling genomen.

Het Openbaar Ministerie vermoedt dat zedenverdachte Jan B. meer slachtoffers heeft gemaakt. Dat bleek vandaag op een pro-formazitting. De 66-jarige man wordt tot nu toe verdacht van zes strafbare feiten, waaronder het misbruiken van twee kinderen en het vervaardigen en bezitten van kinderporno.

"Er staan nu zes verdenkingen op, maar er komen er nog een aantal bij", zei de officier van justitie op de zitting. "Het is nog onder voorbehoud, je weet niet wat er verder bij komt qua meldingen."

Het OM verdenkt B. onder meer van poging tot verkrachting van een 2-jarig meisje op een kinderdagverblijf in Amsterdam, waar hij werkte als invalkracht. Ook zou hij in januari 2024 een jongen van 13 onzedelijk hebben betast en zou hij naaktfoto's hebben gemaakt van een jongen van 3 en een baby. Bij de verdachte thuis werd een babysekspop gevonden. Het bezit daarvan is strafbaar.

Mogelijk negen

Het OM meldde in maart al dat er meer meldingen over B. waren binnengekomen. Toen was sprake van mogelijk negen andere kinderen die B.'s slachtoffer zijn geworden. Het onderzoek naar deze kinderen, van wie naaktfoto's zijn gemaakt, loopt nog.

Het OM laat aan stadszender AT5 weten nog niet inhoudelijk te willen reageren op de mogelijke nieuwe verdenkingen. Het is nog onduidelijk of B. daar uiteindelijk ook voor vervolgd wordt.

Pieter Baan Centrum

De politie verwacht eind volgende maand het onderzoek af te ronden. Daarna kan het Openbaar Ministerie beschuldigingen toevoegen en wordt B. onderzocht in het Pieter Baan Centrum. Een psycholoog en psychiater adviseerden dat eerder al.

Volgens het OM zijn er aanwijzingen dat de 66-jarige verdachte een vorm van dementie heeft. Justitie gaf tijdens de zitting aan dat B. meewerkt aan het onderzoek. "Hij wil zelf ook weten wat er met hem aan de hand is, heeft hij gezegd", zei de officier van justitie.

Op 5 augustus staat een nieuwe voorbereidende zitting gepland. Mogelijk wordt dan meer duidelijk over eventuele extra verdenkingen.

Eerste dag als invalkracht

B. werd aangehouden nadat de vader van het meisje van 2 aangifte had gedaan. Zijn dochter zat vorig jaar bij de invalkracht op schoot, waarbij hij haar zou hebben betast. Het gebeurde in november, op de eerste dag dat de man als invalkracht werkzaam was.

De man was van 2022 tot februari 2025 gemeenteraadslid voor 50Plus in Almere. Daarvoor, van 2006 tot 2010, was hij raadslid voor de SP.

De veilingsite eBay wil zich niet laten overnemen door de veel kleinere videogamewinkel GameStop. Twee weken geleden deed GameStop een bod van 55,5 miljard dollar op eBay. Maar in een reactie op het bod wijst eBay het overnameplan van de hand.

Een overname van eBay door GameStop was op voorhand al opmerkelijk. De winkelketen was bij het uitbrengen van het bod op de beurs bijna 12 miljard dollar waard. Daarmee is het Amerikaanse concern bijna vier keer kleiner dan eBay, dat wereldwijd actief is.

In een brief aan GameStop schrijft bestuursvoorzitter Paul Pressler dat eBay het bod "zorgvuldig" heeft bestudeerd. "Wij zijn tot de conclusie gekomen dat uw voorstel geloofwaardig noch aantrekkelijk is", concludeert hij.

Onzekerheid

GameStop, dat enkele jaren terug diep in de financiële problemen zat, zei bij het overnamevoorstel dat een bank garant staat voor een lening van 20 miljard dollar. De andere helft van het aankoopbedrag zou moeten worden opgehaald met nieuwe aandelen. eBay noemt het "zeer onzeker" of dit allemaal lukt. Ook maakt het bedrijf zich zorgen over de bedrijfsstructuur en het leiderschap bij GameStop.

De keten wordt sinds enkele jaren geleid door de Canadese durfbelegger Ryan Cohen. Hij denkt dat de winkels van GameStop goed aansluiten bij bijvoorbeeld het bezorgen en terugsturen van artikelen van eBay. De veilingsite zelf ziet die meerwaarde niet, schrijft topman Pressler. Het concern denkt zelf sneller te kunnen groeien en innoveren.

Een mijnbouwbedrijf in Australië moet van de rechter 150 miljoen Australische dollar (ruim 92 miljoen euro) betalen aan een inheemse bevolkingsgroep vanwege illegale mijnbouw op hun land. Het gaat om de grootste schadevergoeding ooit die wordt uitgekeerd aan inheemse grondeigenaren, schrijven Australische media.

Vertegenwoordigers van de Aboriginal-stam zijn teleurgesteld omdat ze het bedrag te laag vinden. Ze gaan waarschijnlijk in beroep.

De zaak draait om de Solomon Hub-mijnen die op het grondgebied van de Yindjibarndi-bevolking in het noorden van de deelstaat West-Australië zijn gebouwd.

Sinds 2013 heeft het mijnbouwbedrijf Fortescue honderden miljoenen ton ijzererts uit de grond gehaald zonder toestemming van de oorspronkelijke bewoners te vragen. Het bedrijf zou daarmee miljarden Australische dollars hebben verdiend.

Fortescue was sinds 2007 in gesprek met vertegenwoordigers van de Yindjibarndi-stam, maar kon geen overeenkomst sluiten. Het mijnbouwbedrijf besloot toch door te gaan met de ijzerertswinning in het gebied nadat het groen licht had gekregen van de deelstaatregering.

'David tegen Goliath'

De zaak wordt in Australië omschreven als een David tegen Goliath, omdat de lokale Aboriginal-bevolking het al bijna twintig jaar opneemt tegen de ijzerertsreus.

Fortescue heeft volgens de rechtbank in Perth schade toegebracht aan de inheemse cultuur. Volgens de rechter zijn 240 heilige plaatsen ontoegankelijk geworden voor de inwoners en heeft Fortescue zeker 124 locaties "compleet verwoest".

De rechter zei tijdens de zitting ook dat Yindjibarndi-oudsten aangrijpende getuigenissen hadden afgelegd waarin ze vertelden hoe hun "geest of wil wordt vernietigd wanneer ze zien dat hun land wordt beschadigd door de mijnbouw".

Correspondent Australië Meike Wijers:

"De inheemse bevolking is diep teleurgesteld over de uitkomst van deze zaak. Ruim twee decennia lang vochten ze voor erkenning als rechtmatige eigenaren van het land.

De inheemse Aboriginal- en Straat Torres-bevolking van Australië heeft namelijk nooit formeel haar soevereiniteit opgegeven. De schadevergoeding van 150 miljoen dollar is een schijntje vergeleken met de miljarden die de ijzerertsmijnen hebben opgeleverd. De Yindjibarndi-stam eiste een compensatiebedrag van bijna 2 miljard Australische dollar.

Bovendien gaat het om meer dan geld. De inheemse bevolking is diep verbonden met het land waar ze vaak al generaties lang wonen. Hun cultuur en tradities zijn sterk verbonden aan hun fysieke omgeving.

De ijzerertsmijn heeft daarmee niet alleen het landschap maar ook hun spirituele verbinding met de omgeving verwoest, stellen de leden van de Yindjibarndi-stam. Ook heeft de zaak zo lang voortgesleept dat veel mensen die jarenlang hebben gestreden voor hun rechten inmiddels zijn overleden."

The quest for true randomness has roots in cryptography and is a rabbit hole that gets surprisingly deep with alarmingly rapidity. Still, the generation of random-enough numbers is a popular …read more

In Brussel lopen enkele duizenden demonstranten mee in een betoging tegen bezuinigingsmaatregelen van de Belgische regering. Ze vinden dat de regering van premier De Wever te hard ingrijpt in de sociale zekerheid en de rekening van de maatregelen bij de gewone burger legt.

Het is de zesde vakbondsbetoging in Brussel in een jaar tijd en vanuit heel België zijn leden van de drie grootste bonden met bussen naar de stad gekomen. Belangrijke doorgaande wegen zijn afgesloten.

De demonstranten zijn om 11.00 uur begonnen aan hun tocht van het Noordstation naar station Brussel Zuid. De afsluiting treft ook het openbaar vervoer: veel trams, bussen en ook enkele metro's rijden niet.

Pensioenplannen

Een van de organiserende vakbonden, het christelijke ACV, richt de pijlen vooral op de pensioenhervormingen. "De mensen gaan minder overhouden en toch flexibeler en langer moeten werken", zegt voorzitter Ann Vermorgen bij VRT Nieuws.

Werkgeversorganisaties vinden het juist onbegrijpelijk dat de vakbonden de voorgenomen maatregelen van tafel willen hebben. "België heeft nood aan hervormingen, niet aan stilstand", zegt een bestuurder van het Vlaams netwerk van ondernemingen Voka.

Er is door de vakbonden voor vandaag gekozen om actie te voeren omdat deze week enkele voorgestelde hervormingen worden besproken in het parlement.

Na grote bedrijven moeten ook huishoudens en kleinere bedrijven gaan betalen voor hun CO2-uitstoot. Het was al bekend dat dat na uitstel per 2028 moet, maar het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) waarschuwt in een nieuw rapport dat de kosten daarvan flink kunnen verschillen per huishouden. Kwetsbare huishoudens kunnen zelfs in de knel komen, waarschuwt het planbureau en vindt dat de politiek met passende maatregelen moet komen.

De kosten komen voort uit het Europese emissiehandelssysteem ETS, wat al ruim twintig jaar de basis is van het Europese klimaatbeleid. Met dat systeem betalen nu nog vooral grote bedrijven en energiecentrales via een speciale veiling voor hun CO2-uitstoot. Voor elke ton CO2 die ze uitstoten, moeten ze een certificaat kopen en dat moet ze een prikkel geven om hun uitstoot te verlagen.

In 2028 krijgt dat systeem een 'zusje'. In dat ETS2 moeten ook kleinere bedrijven, huishoudens en weggebruikers gaan betalen voor de CO2-uitstoot van hun aardgas-, benzine- en dieselgebruik. Dat doen ze niet zelf, maar hun energieleveranciers kopen de uitstootrechten en zullen die naar verwachting doorberekenen, waardoor je het thuis en aan de pomp zal gaan voelen in de portemonnee.

Energiearmoede

Het PBL onderzocht de kosten van dit systeem. Die zijn nog moeilijk in te schatten, maar er valt voor huishoudens een voorzichtige schatting te maken. Zo betalen bewoners van een klein appartement en een benzineauto waarmee ze zo'n 6000 kilometer per jaar rijden vanaf 2030 ongeveer 10 tot 20 euro per maand. Bewoners van een grote vrijstaande woning die 20.000 kilometer per jaar rijden betalen 30 tot 70 euro per maand.

Huishoudens met een elektrische auto en een volledig elektrische warmtepomp maken geen extra kosten. Het systeem moet dus een prikkel gaan geven om huizen en autogebruik te verduurzamen. Het PBL waarschuwt dat niet iedereen dit soort aanpassingen kan doen, vanwege de hoge kosten voor een elektrische auto of warmtepomp. Huurders zijn bovendien afhankelijk van hun verhuurder. Daarmee vergroot ETS2 volgens het PBL het risico op energie- en vervoersarmoede.

Klimaatbonus

"Recente gebeurtenissen laten zien dat de te hoge energieprijzen leiden tot zorgen over energiearmoede en problemen bij specifieke groepen Nederlanders", zegt PBL-directeur Marko Hekkert, verwijzend naar de hoge olie- en gasprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. "Ondersteuning van kwetsbare huishoudens kan dit effect van het ETS2 beperken."

Andere landen ondersteunen arme huishoudens om hun energiekosten te betalen. In bijvoorbeeld Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland, waar al een CO2-heffing bestaat voor huishoudens en mobiliteit, is er een vast compensatiebedrag voor inwoners. Ook wanneer ze verduurzamen krijgen ze dat bedrag, waarmee de prikkel om te verduurzamen blijft terwijl kwetsbare huishoudens wel beschermd worden tegen de extra kosten.

De uitstootveiling leidt niet alleen tot extra kosten, maar levert de Nederlandse overheid ook veel op. In 2028 zou het gaan om zo'n 4 miljard euro, wat gebruikt kan worden om de verduurzaming goedkoper te maken. Daarnaast bestaat er het Europees Sociaal Klimaatfonds, waarin voor Nederland 720 miljoen euro zit voor de periode 2026 tot 2032. Ook dat kan ons land meer gaan gebruiken, beschrijft het PBL.

Opnieuw een jaar uitstel?

Verder wijst het planbureau erop dat huishoudens en weggebruikers al een relatief hoge prijs betalen voor energie, onder meer door de brandstofaccijns en energiebelasting. Als de kosten voor CO2-uitstoot de komende jaren erg oplopen, kan het kabinet deze heffingen verlagen om huishoudens te helpen.

Zeker na 2030 kunnen de kosten snel stijgen. Vanaf dan kunnen landen geen maatregelen meer inzetten om de prijs te beheersen. Omdat het klimaatbeleid voor de periode daarna nog maar beperkt is uitgewerkt, zou het kunnen dat CO2 uitstoten snel duurder wordt. Ook wijst het PBL erop dat Nederland maar weinig invloed heeft op de prijzen, omdat de vraag naar uitstootrechten en dus de prijs in grote mate wordt bepaald door grote landen met meer uitstoot.

Een andere optie is om de plannen opnieuw uit te stellen. Eurocommissaris Hoekstra stemde daar al eens mee in om zijn zwaar bediscussieerde klimaatplannen te redden. Sowieso is de politieke druk om het handelssysteem te versoepelen groot. Mochten de energieprijzen heel hoog blijven en EU-lidstaten de wens hebben om ETS2 nog eens een jaar uit te stellen, kan dat eenmalig worden gedaan.

De Britse premier Starmer wil niet aftreden, ondanks grote druk op hem binnen zijn eigen partij en zelfs binnen het kabinet om te vertrekken. "Het land verwacht van ons dat we doorgaan met regeren. Dat zal ik doen en dat moeten we ook doen", was zijn boodschap na een overleg van zijn kabinet.

Verder stelt hij in een verklaring dat de procedure die binnen de Labourpartij geldt om tussentijds een andere partijleider te kiezen nog niet in gang is gezet. Kandidaten moeten ten minste 20 procent van de Lagerhuisleden achter zich krijgen, waarna ook nog de steun van 5 procent van de lokale afdelingen vereist is.

Na de enorme verkiezingsnederlaag van Labour vorige week leek de positie van de toch al zeer impopulaire premier onhoudbaar geworden. Maar hij weigert dus te vertrekken, met het argument dat dat het land opnieuw in chaos zou storten. Gisteren had hij al een toespraak gehouden waaruit naar voren kwam dat hij niet van plan is om de strijd te staken.

Omstreden benoeming

Sinds het besluit van de Britten om de Europese Unie te verlaten tien jaar geleden is Starmer de zesde premier. Hij kwam twee jaar geleden aan de macht na een van de grootste verkiezingsoverwinningen van Labour ooit, met de belofte om orde op zaken te stellen na de turbulente jaren die volgden op de Brexit.

Maar zijn draagvlak brokkelde snel af door een reeks politieke misstappen en besluiten die hij moest terugdraaien. Daarnaast was er een moeizaam draaiende economie en het schandaal rond de benoeming van de omstreden Peter Mandelson als ambassadeur in de Verenigde Staten.

De laatste dagen klonk ook binnen Labour de roep om Starmers aftreden steeds luider. Meer dan tachtig van de 412 parlementsleden van Labour hebben erop aangedrongen dat hij plaatsmaakt voor een ander.

Tijdschema voor vertrek

Volgens Britse media hebben ook ministers hem aangespoord om daarvoor op zijn minst een tijdschema bekend te maken. Dat zou de weg vrijmaken voor de verkiezing van een nieuwe partijleider die het premierschap kan overnemen. In het Verenigd Koninkrijk hoeven pas in 2029 weer verkiezingen te worden gehouden, maar een tussentijdse wisseling van de wacht is mogelijk zonder dat de Britten weer naar de stembus hoeven.

De vraag is nu of Starmer zijn kabinet bijeen kan houden. Vandaag zijn drie ministers opgestapt met kritische woorden over Starmers beleid en ook een aantal adviseurs van het kabinet is ermee gestopt. Maar minister Reed van Volkshuisvesting, een bondgenoot van Starmer, zei na het kabinetsoverleg dat alle ministers door willen.

Morgen is de Britse evenknie van Prinsjesdag: koning Charles opent dan het parlementaire jaar met een rede waarin hij naar verwachting allerlei ambitieuze plannen zal aankondigen.

Op de Mount Everest is opnieuw een dodelijk ongeluk gebeurd. Een 21-jarige Nepalese gids kwam om het leven toen hij in een gletsjerspleet viel.

Het is al de vijfde persoon die deze maand een tocht in het Himalayagebergte niet overleeft. Alleen al op de Mount Everest, de hoogste berg van de wereld, kwamen in de afgelopen twee weken drie mensen om het leven.

De omgekomen sherpa gleed uit op 7200 meter hoogte. Sherpa's begeleiden vaak buitenlandse klimmers tijdens expedities en leggen routes aan richting de top.

Op de Mount Everest kwam eerder deze maand een 35-jarige klimmer om tijdens een acclimatisatieoefening. Een sherpa van 51 jaar oud overleed op de terugweg naar het basiskamp.

Op andere bergtoppen in het Himalayagebergte kwamen een Amerikaan en een Tsjech om het leven. Hoe die ongelukken gebeurden is niet bekend.

Nog altijd populair

Ondanks de vliegverstoringen in het Midden-Oosten nemen klimmers nog altijd de moeite om naar het berggebied in Nepal te komen. Volgens de Nepalese toerismedienst heeft de oorlog nauwelijks invloed op het aantal klimmers.

Voor het huidige klimseizoen, dat loopt in april en mei, gaf Nepal 492 vergunningen af om de Mount Everest te beklimmen. Zo'n vergunning kost een klimmer 15.000 dollar (omgerekend ruim 13.000 euro).

Het klimseizoen begon dit jaar met vertraging. De route naar de top van de Mount Everest ging twee weken later open dan gebruikelijk vanwege een groot gletsjerbrok die de doorgang blokkeerde. Daardoor zaten honderden klimmers vast in het basiskamp. Uiteindelijk zette een groep ervaren berggidsen een andere route naar de top uit, om de blokkade te omzeilen.

Vanavond barst het Eurovisie Songfestival los in de Wiener Stadthalle. Dit jaar voor het eerst in 24 jaar in afwezigheid van Nederland. Omroep AVROTROS wilde niet meedoen, nadat bekend was geworden dat Israël niet wordt uitgesloten door organisator EBU.

Vorig jaar won de Oostenrijker JJ met zijn nummer Wasted Love, dus mag het land dit jaar het festival organiseren. Het is de derde keer in de geschiedenis dat het Eurovisie Songfestival in Oostenrijk plaatsvindt. De eerste keer was in 1967 en de laatste keer was in 2015, na de winst van Conchita Wurst met Rise Like a Phoenix.

Slechts twee keer eerder koos Nederland ervoor niet mee te doen aan het evenement, in 1985 en 1991. Beide keren was dat omdat het samenviel met de Nationale Dodenherdenking. In 1995 en 2002 mocht Nederland niet meedoen vanwege een te slecht resultaat een jaar ervoor.

Nederland is niet het enige land dat thuisblijft. Spanje, Slovenië, IJsland en Ierland besloten ook om niet naar Wenen te gaan.

Verdeeldheid onder fans

Bij de Nederlandse tak van de officiële fanclub van het Eurovisie Songfestival zien ze dat de beleving van het festival onder liefhebbers dit jaar verschilt. "Enerzijds heb je de diehardfans die naar Wenen afreizen. Aan de andere kant heb je de mensen die dit jaar uit principe niet gaan kijken omdat Israël meedoet", zegt voorzitter Erwin van der Does. "Daarnaast is er nog een derde groep die niet gaat kijken omdat Nederland niet meedoet."

Groep 1, de Nederlandse diehardfans, is in elk geval nog altijd vrij omvangrijk. Nederland staat op plek 10 in het lijstje van landen waar de meeste kaarten zijn verkocht voor de repetities en de live-uitzendingen. Uit cijfers van de EBU blijkt dat er in alle landen in totaal 95.000 tickets zijn verkocht voor negen shows.

Een van die fans die kaarten hebben weten te bemachtigen, is de 22-jarige Bowien Ravenhorst. "Veel mensen vinden het gek dat ik naar Wenen ga omdat Israël meedoet. Ik heb zelf ook nog getwijfeld of ik erheen moet gaan, maar ik vind het ook belangrijk om het geluid te laten horen van de mensen die wel gaan maar Israël toch niet steunen. Als we allemaal wegblijven dan hebben ze sowieso gewonnen."

Eurovisiesteeg

Die verdeling onder de fans is iets waar ze ook mee te maken hebben op de plekken waar het Eurovisie Songfestival traditiegetrouw wordt uitgezonden op grote schermen. Zoals bij Café Kalff in Utrecht, waar de steeg naast het café aan de Oudegracht tijdens het liedjesfestijn elk jaar wordt omgedoopt tot 'Eurovisiesteeg'. Ieder jaar zijn daar zo'n duizend mensen om naar de live-uitzending van de finale te kijken.

Dit jaar vroegen ze online aan bezoekers wat er zaterdag op de schermen uitgezonden moest worden. Fans konden kiezen tussen Nederlandse inzendingen door de jaren heen, het Eurovisie Songfestival van 2019 (toen Duncan Laurence won namens Nederland) of toch gewoon de editie van dit jaar, waarbij wel het geluid wordt uitgezet tijdens het optreden van Israël. Uiteindelijk zijn de meeste stemmen naar het uitzenden van de live-uitzending gegaan.

Toch werd de organisatie gedwongen om het evenement te cancelen wegens de tegenvallende kaartverkoop. En dat niet alleen. "Ik heb online veel haatreacties gehad", zegt café-eigenaar Fabian uit den Bosch. "Enerzijds ontvangen we veel berichten van mensen die het niet oké vinden dat wij het uitzenden, omdat we daarmee niet zouden erkennen wat er in de wereld gebeurt. Anderzijds word ik voor antisemiet uitgemaakt omdat mensen boos zijn over het feit dat we het geluid uit willen zetten bij het optreden van Israël."

Geen deelname, wel een uitzending

Van de niet-deelnemende landen zijn Nederland en IJsland de enige landen die het Eurovisie Songfestival wel uitzenden. In Nederland zullen de NOS en de NTR de uitzending verzorgen.

Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte verzorgen dit jaar het commentaar vanuit de Oostenrijkse hoofdstad. De halve finales van vanavond en donderdag en de finale op zaterdag zijn vanaf 20.30 uur met een voorbeschouwing vanuit Nederland te zien op NPO 1 en NPO Start.

Femicidezaken worden in de rechtszaal niet altijd duidelijk herkend of behandeld als femicide. Dat stellen wetenschappers van de Universiteit Maastricht na onderzoek in opdracht van kennisinstituut WODC. Volgens hen ligt dat mede aan het gebrek aan een heldere juridische definitie van het begrip femicide.

Volgens de woordenboeken wordt onder femicide verstaan: het doden van een vrouw vanwege haar vrouw-zijn. In de praktijk worden andere definities gehanteerd. Zo definieert het Openbaar Ministerie ieder levensdelict tussen (ex-)partners waarvan een vrouw het slachtoffer wordt als femicide. Maar rechters gaan vaak niet zo ver, zeggen de onderzoekers.

De wetenschappers spraken met rechters en officieren van justitie. Ook onderzochten ze 282 rechtszaken uit de periode 2021 tot en met 2024 waarop je het label femicide zou kunnen plakken. In slechts 2 procent van deze zaken gebruikte de rechtbank de term in het vonnis.

"Ik heb wel de indruk dat rechters en officieren een grote bereidheid hebben om een zaak als femicide te benoemen, maar in de onderzochte uitspraken gebeurt dit vaak niet", zegt onderzoeker Laurie Ritzen. Een heldere juridische definitie van het begrip kan volgens haar leiden tot een eenduidigere aanpak en een consistentere afdoening van femicidezaken.

Patronen van geweld

Volgens de onderzoekers maakt het expliciet erkennen van femicide verschil, omdat daarmee beter zichtbaar wordt dat veel moorden op vrouwen niet op zichzelf staan, maar vaak voortkomen uit patronen van geweld, controle, stalking, misogynie (vrouwenhaat) of eerdere mishandeling. Door zulke signalen eerder te herkennen, zouden politie en justitie sneller kunnen ingrijpen en mogelijk escalatie kunnen voorkomen.

Omdat het nu vaak niet expliciet wordt benoemd, blijft het onduidelijk op welke manier de kenmerken van femicide zijn meegewogen. Ritzen: "We zien dat in 40 procent van de femicidezaken het geweldsverleden tussen slachtoffer en dader wordt meegenomen in de strafmotivering. Als dat gebeurt, worden de straffen altijd hoger. Van die andere 60 procent weten we niet of de rechter heeft meegewogen dat er eerder sprake van geweld was."

Definitie femicide

De onderzoekers gebruiken zelf de internationale definitie van de VN-organisatie UNODC. Volgens die definitie vallen levensdelicten op vrouwen door een (ex-)partner of familielid automatisch onder femicide. Als de dader een onbekende is, geldt een van de volgende criteria:

In het onderzoek is ook gekeken naar de manier waarop andere landen femicide juridisch aanpakken. Zo hebben Cyprus en Italië femicide als afzonderlijk strafbaar feit opgenomen in het wetboek van strafrecht. Ritzen: "Cyprus heeft eigenlijk een aparte status gegeven aan doodslag op vrouwen. Maar we hebben nog geen zicht op hoe dit in de praktijk uitpakt."

Spanje kiest voor een andere aanpak en werkt met gespecialiseerde rechtbanken voor gendergerelateerd geweld. Daardoor wordt dit soort zaken behandeld door speciaal opgeleide rechters en officieren van justitie. Daarnaast hanteert Spanje één vaste juridische definitie van femicide: "de moord op een vrouw door een man vanuit machismo of misogynie (vrouwenhaat)".

De onderzoekers wijzen erop dat zo'n aparte status voor vrouwen op gespannen voet staat met het idee dat iedereen voor de wet gelijk is. Ritzen: "Maar door het begrip genderneutraal te maken, loop je het risico dat de specifieke gendergerelateerde context naar de achtergrond verdwijnt en dat de definitie dan veel te breed wordt."

Een goede definitie van femicide zorgt volgens de onderzoekers voor meer zichtbaarheid, betere registratie en explicietere erkenning van het probleem. Ook kan het bijdragen aan meer specialistische kennis bij politie en justitie. "Maar ik zou het aan de politiek overlaten hoe femicide gedefinieerd moet worden", zegt Ritzen. "Al geldt wel: hoe vaster het begrip wordt omlijnd, hoe makkelijker het toepasbaar is."

Rusland heeft vannacht zijn aanvallen op Oekraïne hervat. Enkele uren na het aflopen van het driedaagse staakt-het-vuren stuurde Rusland drones richting de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Volgens de Oekraïense president Zelensky waren het er meer dan 200.

Droneresten kwamen neer op een wooncomplex van twintig verdiepingen. Over doden, gewonden of schade is nog niets bekendgemaakt. In de plaats Fastiv, in de regio Kyiv, raakten een kinderopvang en meerdere woningen beschadigd, schrijft The Kyiv Independent. De Oekraïense luchtmacht maakt verder melding van droneaanvallen op de steden Zaporizja, Dnipro, Charkiv en Cherson.

Persbureau DPA meldt op basis van Russische bronnen dat Oekraïne na het verlopen van het staakt-het-vuren langeafstandsdrones op Rusland heeft afgevuurd. In verband daarmee werd de luchtvaart in Centraal-Rusland voor enige tijd stilgelegd. Ook hier is over slachtoffers of schade niets bekend.

Geschonden

Het staakt-het-vuren gold van zaterdag tot en met maandag. Gisteren beschuldigden beide partijen elkaar van het schenden daarvan.

De Russische president Poetin had om het staakt-het-vuren gevraagd om zaterdag veilig de parade te kunnen houden voor de overwinning op nazi-Duitsland in 1945. President Trump bemiddelde in de kwestie.

Zelensky stemde ermee in, onder meer omdat het bestand gepaard zou gaan met de vrijlating van duizend krijgsgevangenen door beide partijen. "Het Rode Plein is minder belangrijk voor ons dan de levens van Oekraïense gevangenen die we thuis kunnen brengen", zei Zelensky. Het is onduidelijk of die uitwisseling heeft plaatsgevonden.