Conservatieven winnen onverwacht Thaise verkiezingen
De conservatieve regeringspartij Bhumjaithai heeft de verkiezingen in Thailand tegen de verwachtingen in ruim gewonnen. De partij van premier Anutin Charnvirakul zou volgens de officieuze verkiezingsuitslag 175 van de 400 te verkiezen zetels krijgen. Een verdubbeling van het huidige aantal.
"Onze overwinning is een overwinning voor alle Thai", zei Anutin in zijn overwinningsspeech. En dat strookt met de boodschap waarmee hij de campagne afsloot. Die campagne was gebaseerd op een nationalistisch, koningsgezind en pro-legersentiment. "Nationalisme zit in het hart van Bhumjaithai", zei de premier die dus opnieuw een regering mag vormen.
GrensconflictDe overwinning van de conservatieven is bijna verbazingwekkend te noemen. Anutin nam drie maanden geleden het stokje over van de afgezette premier Peatongtarn Shinawatra. Maar zijn regering kreeg zware kritiek te verduren. Over het trage handelen bij de dodelijke overstromingen in Zuid-Thailand. Over corruptie onder partijleden. Over betrokkenheid van partijleden bij scamcentra. En over een economie die al anderhalf decennium niet draait.
Maar het lijkt erop dat het grensconflict met Cambodja Bhumjaithai flink heeft geholpen. Afgelopen zomer braken dodelijke gevechten uit met het buurland, die eind vorig jaar opnieuw oplaaiden. Er bestaat nu een wankel staakt-het-vuren, maar het conflict heeft diepe nationalistische sentimenten bij de Thai aangewakkerd. En daar leunde Anutin tijdens zijn campagne flink op.
Lage opkomstGrote verliezer van de verkiezingen is de jonge, hervormingsgezinde People's Party (PP). De (historisch onbetrouwbare) Thaise peilingen wezen op een grote overwinning met ruim een derde van de stemmen. Maar met slechts 85 zetels komt de partij een stuk lager uit. Als enige progressieve partij had PP een enorme overwinning nodig om een kabinet te kunnen vormen. "Het ziet ernaar uit dat we niet gaan regeren", zei de teleurgestelde partijleider Natthaphong.
Mogelijk kwamen veel van hun kiezers dit keer niet opdagen. Met 65 procent was de opkomst in Thailand extreem laag. Bij de vorige verkiezingen was de opkomst 75 procent. Een daling die lastig te verklaren valt, vooral omdat er in Thailand een stemplicht geldt.
De nederlaag van PP is met name voor de jonge Thai een teleurstelling. Zij willen dat het leger minder invloed heeft in de politiek. Ook degenen die de draconische straffen op majesteitsschennis willen verzachten, zullen niet tevreden zijn.
Snakken naar politieke stabiliteitToch biedt de overwinning van Bhumjaithai kansen voor politieke stabiliteit in Thailand. Al een kwart eeuw heeft het land te maken met een machtige conservatieve elite die hervormingsgezinde verkiezingsuitslagen tenietdoet, door staatsgrepen van het machtige leger of controversiële beslissingen van het Constitutioneel Hof.
Maar het conservatieve Bhumjaithai heeft goede banden met het leger, mede dankzij samenwerking tijdens het grensconflict. De partij weigert de straffen voor majesteitsschennis aan te passen. En met andere middelgrote partijen in het parlement kan makkelijk een kabinet gevormd worden omdat het natuurlijke bondgenoten zijn.
Politieke stabiliteit is iets waar Thailand naar snakt. Dat heeft het land nodig zodat een regering lang genoeg kan zitten om de haperende economie te verbeteren. Waar omringende landen met 5 tot 8 procent groeien, zit Thailand maar rond de 2,5 procent. Dat is het gevolg van lage productiviteit, een gebrek aan innovatie en een extreme afhankelijkheid van toerisme. Een langzittend kabinet zou structurele hervormingen en investeringen kunnen doen om dat te verbeteren.
Het kan ook de tijd nemen om de grondwet aan te passen. Driekwart van de Thai stemde ervoor om de grondwet te veranderen die werd ingevoerd na de staatsgreep in 2014. Premier Anutin beloofde daar werk van te zullen maken, al moet nog bepaald worden hoe en wat er aangepast zal worden.