Steeds meer speelzand teruggeroepen, NVWA breidt onderzoek uit
Steeds meer winkels roepen speelzandproducten terug waar mogelijk asbest in zit. Naast winkelketens Action, Top1Toys en Marskramer roept ook HEMA speelgoed terug.
"Na extra onderzoek is gebleken dat in minimaal één buisje van de producten asbest is aangetroffen", schrijft HEMA. De winkelketen roept vijf producten van het eigen merk terug "om elke vorm van risico uit te sluiten".
Bij Action gaat het om de uitrekbare Stretch Squad-speelgoedfiguren. De producten hebben een vulling waar sporen van asbest zijn aangetroffen, meldde de keten vorige week. Als het product beschadigd raakt, kan de vulling naar buiten komen.
Bij zowel Top1Toys en Marskramer gaat het om het product Creafun Zand Schilderen Boerderij. Consumenten wordt gevraagd het product niet te gebruiken en terug te brengen naar de winkel.
Ook de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwt voor een product: Moxy Sand painting. Het product wordt verkocht door verschillende winkelketens.
Daarnaast onderzoekt de NVWA zelfstandig ruim 100 producten op de aanwezigheid van asbest. Dat schrijft demissionair staatssecretaris Tielen vrijdag aan de Tweede Kamer. Daarmee is het onderzoek nog uitgebreider dan eerder bekend was.
De Voedsel- en Warenautoriteit heeft monsters verzameld van kinetisch zand, knijpspeelgoed, decoratiezand en gekleurd strooizand. Die worden door onafhankelijke laboratoria onderzocht. Staatssecretaris Tielen verwacht binnen twee weken resultaten te kunnen geven.
Niet in de afvalbakHet blijft nog wel de vraag hoe schadelijk het speelzand is voor kinderen en ook volwassenen die bijvoorbeeld werken op scholen of kinderdagverblijven. Ook dit probeert de NVWA vast te stellen. Hierover moet volgende week duidelijkheid komen, schrijft de staatssecretaris.
Ook wordt onderzocht of de norm die nu wordt gehanteerd wel volstaat. Daarin staat dat speelzand maximaal 0,1 procent asbest mag bevatten.
En de vraag blijft wat mensen die speelzand hebben dat verdacht is daarmee moeten doen. Daarvoor maakt de NVWA een plan. Producten met asbest mogen niet in de afvalbak gegooid worden.
Hoe schadelijk zijn de speelzandproducten?Deskundigen zeggen dat er niet direct reden is voor paniek. Bij korte blootstelling aan de stof kunnen kinderen niet snel ziek worden. Mensen die langdurig zijn blootgesteld aan asbest lopen een groter risico, volgens Martin van den Berg, emeritus hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht.
"Het algemene idee is dat je zoveel mogelijk moet wegblijven van asbestvezels, omdat ze in je lichaam niet afgebroken worden. Dan komen ze in je longen terecht en veroorzaken daar permanente irritatie. Naarmate je meer aan asbest wordt blootgesteld, krijg je meer irritatie. Uiteindelijk kunnen die lokale irritaties leiden tot kanker."
De NVWA deed al langer onderzoek, naar aanleiding van berichten uit Australië. Daar werd in november asbest gevonden in speelzand.
Uit voorzorg waarschuwde onder meer de kinderopvangbranche daarom om het speelgoedzand voorlopig niet te gebruiken. De NVWA sloot zich aan bij dat advies.
Begin deze maand berichtte het AD dat in verschillende speelzandproducten asbest was gevonden. De krant had twaalf stukken speelgoed laten onderzoeken in een laboratorium. Bij de helft van het speelgoed werd de kankerverwekkende stof aangetroffen. De producten kwamen van onder meer bol.com, Amazon, AliExpress en Koppen Speelgoed.
Niet meer te koopEen groot deel van de Tweede Kamer wil dat het kabinet actie onderneemt. Eerder deze maand werd demissionair staatssecretaris Tielen gevraagd waarom de producten niet uit voorzorg uit de schappen werden gehaald. Maar zij wilde eerst de onderzoeksresultaten van de NVWA afwachten.
In de brief die ze vrijdag naar de kamer stuurde staat dat de zes producten die werden genoemd in het artikel van de AD met asbest erin niet meer te koop zijn.
Ook in België leidde het onderzoek tot grote zorg. Omdat ook daar niet vaststond om wat voor zand het ging, riep de betrokken minister op om alle soorten speelzand niet meer te gebruiken. Ook moesten winkels alle speelzandproducten uit de schappen halen.